Właściwości farmakodynamiczne
Penthrox 99,9 %

Penthrox, zawierający 99,9% metoksyfluranu, jest inhalacyjnym lekiem przeciwbólowym z grupy halogenowanych węglowodorów, stosowanym w niskich dawkach u przytomnych pacjentów. Mechanizm działania przeciwbólowego nie jest w pełni poznany, jednak klinicznie potwierdzono jego skuteczność. Farmakodynamika obejmuje obniżenie ciśnienia tętniczego i możliwą bradykardię, przy zachowaniu regularnego rytmu serca oraz minimalnym uczuleniu mięśnia sercowego na adrenalinę. Efektem ubocznym może być senność. Penthrox podaje się w formie inhalacji parowej, co umożliwia kontrolowane dawkowanie i szybkie działanie.

Właściwości farmakodynamiczne leku Penthrox

Penthrox, zawierający metoksyfluran (99,9%), należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwbólowych, sklasyfikowany jako „inne leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe” z kodem ATC: N02BG09. Jest podawany w postaci płynu do sporządzania inhalacji parowej, co umożliwia jego skuteczne działanie przeciwbólowe przy kontrolowanym dawkowaniu.1

Mechanizm działania

Dokładny mechanizm działania przeciwbólowego metoksyfluranu nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez badaczy, mimo jego udokumentowanej skuteczności klinicznej. Substancja ta należy do lotnych środków znieczulających z grupy halogenowanych węglowodorów, które wykazują działanie przeciwbólowe przy podaniu wziewnym w niskich dawkach u przytomnych pacjentów.2

Efekty farmakodynamiczne

Stosowanie metoksyfluranu w dawkach przeciwbólowych może wywoływać określone zmiany fizjologiczne u pacjentów. Najczęściej obserwuje się obniżenie ciśnienia krwi, któremu czasami towarzyszy bradykardia. Pomimo tych zmian hemodynamicznych, rytm pracy serca zazwyczaj pozostaje regularny. Pacjenci mogą odczuwać senność jako efekt uboczny terapii. Istotną właściwością farmakodynamiczną metoksyfluranu jest to, że jedynie w nieznacznym stopniu uczula mięsień sercowy na adrenalinę, co stanowi ważny aspekt bezpieczeństwa stosowania tego leku.3

Skuteczność kliniczna

Skuteczność przeciwbólowa produktu Penthrox została potwierdzona w wieloośrodkowym, randomizowanym, podwójnie ślepym badaniu kontrolowanym placebo, oceniającym kontrolę bólu ostrego u pacjentów z lekkimi urazami w warunkach oddziału ratunkowego. W badaniu wzięło udział 300 pacjentów, z czego 151 otrzymało metoksyfluran, a 149 placebo (randomizacja 1:1). Do badania kwalifikowano pacjentów z bólem o nasileniu od ≥4 do ≤7 punktów w skali numerycznej (NRS).4

Średni wyjściowy poziom bólu, mierzony za pomocą skali wzrokowo-analogowej (VAS), był porównywalny w obu grupach i wynosił 64,8 dla grupy otrzymującej metoksyfluran oraz 64,0 dla grupy placebo. Pierwszorzędowym punktem końcowym badania była średnia zmiana wyniku w skali VAS w stosunku do wartości wyjściowej, mierzona w 5., 10., 15. i 20. minucie od rozpoczęcia inhalacji leku.5

Czas od rozpoczęcia inhalacji Metoksyfluran – średnia zmiana wyniku VAS Placebo – średnia zmiana wyniku VAS
5 minut -23,1 -11,3
10 minut -28,9 -14,8
15 minut -34,0 -15,5
20 minut -35,0 -19,0

Wyniki badania wykazały wyraźnie większą skuteczność przeciwbólową w grupie leczonej metoksyfluranem w porównaniu z grupą placebo we wszystkich badanych punktach czasowych. Ogólna różnica między grupami była wysoce istotna statystycznie, z ocenianym efektem terapeutycznym wynoszącym -15,1 (95% CI: od -19,2 do -11,0; p<0,0001). Najsilniejszy efekt przeciwbólowy zaobserwowano w 15. minucie, gdzie efekt terapeutyczny wyniósł -18,5.<sup data-drug="Penthrox" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="wykazały większą skuteczność przeciwbólową w grupie z metoksyfluranem (odpowiednio -23,1, -28,9, -34,0 i -35,0) niż w grupie z placebo (odpowiednio -11,3, -14,8, -15,5 i -19,0). Ogółem stwierdzono wysoce istotną różnicę pomiędzy grupą z metoksyfluranem a grupą kontrolną (oceniany efekt terapeutyczny: -15.1; 95% CI [zakres od -19,2 do -11,0]; p6

Odpowiedź kliniczna

W ramach analizy skuteczności oceniano również odsetek pacjentów osiągających klinicznie znaczącą odpowiedź terapeutyczną, zdefiniowaną jako redukcja nasilenia bólu o 30% w porównaniu z wartością wyjściową (według skali VAS). Odpowiedź kliniczna była znacząco wyższa w grupie leczonej metoksyfluranem we wszystkich badanych punktach czasowych:<sup data-drug="Penthrox" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Analizę przeprowadzono u pacjentów, którzy uzyskali klinicznie znaczącą odpowiedź terapeutyczną, zdefiniowaną jako 30-proc. redukcja nasilenia bólu w porównaniu z momentem wyjściowym, ocenianą za pomocą skali VAS. Wyniki tej analizy wykazały, że odsetek odpowiedzi terapeutycznej w 5., 10., 15. i 20. minucie był znacząco wyższy w grupie z metoksyfluranem (51,0, 57,7, 63,8 i 63,8 proc.) vs grupa z placebo (23,5, 30,9, 33,6 i 37,6 proc.); p 7

  • W 5. minucie: 51,0% pacjentów w grupie z metoksyfluranem vs 23,5% w grupie placebo
  • W 10. minucie: 57,7% pacjentów w grupie z metoksyfluranem vs 30,9% w grupie placebo
  • W 15. minucie: 63,8% pacjentów w grupie z metoksyfluranem vs 33,6% w grupie placebo
  • W 20. minucie: 63,8% pacjentów w grupie z metoksyfluranem vs 37,6% w grupie placebo

Różnice między grupami były istotne statystycznie we wszystkich punktach czasowych (p<0,0001), co potwierdza silne działanie przeciwbólowe metoksyfluranu. Dodatkowo, 84,6% pacjentów (126 osób) w grupie leczonej metoksyfluranem odczuło ulgę w bólu już po pierwszych 10 wdechach, w porównaniu z 51% (76 osób) w grupie placebo, co wskazuje na szybki początek działania leku.8

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl