Właściwości farmakodynamiczne leku Goldesin alerstop

Desloratadyna, substancja czynna zawarta w leku Goldesin alerstop (5 mg), należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych – antagonistów receptora H1, oznaczonych kodem ATC: R06A X27. Charakteryzuje się selektywnym działaniem antagonistycznym wobec obwodowych receptorów H1 oraz długotrwałym efektem terapeutycznym bez wywoływania działania uspokajającego.¹

Mechanizm działania

Desloratadyna działa jako selektywny antagonista obwodowych receptorów histaminowych H1. Po doustnym podaniu substancja ta nie przenika w znaczącym stopniu do ośrodkowego układu nerwowego, co ogranicza występowanie działań niepożądanych związanych z sedacją.²

Badania in vitro wykazały, że desloratadyna posiada przeciwalergiczne właściwości obejmujące:³

• Hamowanie uwalniania cytokin indukujących reakcję zapalną (IL-4, IL-6, IL-8 i IL-13) z ludzkich komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych
• Hamowanie ekspresji adhezyjnej cząsteczki selektyny P na powierzchni komórek śródbłonka

Należy jednak zaznaczyć, że kliniczne znaczenie tych obserwacji pochodzących z badań in vitro nie zostało jeszcze w pełni potwierdzone.⁴

Bezpieczeństwo kardiologiczne

Badania kliniczne potwierdziły korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego desloratadyny. W badaniu z zastosowaniem zwielokrotnionej dawki, sięgającej 20 mg na dobę (czterokrotność dawki terapeutycznej) przez 14 dni, nie zaobserwowano statystycznie ani klinicznie istotnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy.⁵

Dodatkowo, w farmakologicznym badaniu klinicznym, w którym desloratadynę podawano w dawce 45 mg na dobę (9-krotność dawki leczniczej) przez 10 dni, nie odnotowano wydłużenia odstępu QTc, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne nawet przy znacznie zwiększonych dawkach.⁶

Interakcje lekowe

W badaniach interakcji lekowych, w których oceniano jednoczesne wielokrotne podawanie desloratadyny z ketokonazolem lub erytromycyną, nie zaobserwowano klinicznie istotnych zmian stężenia desloratadyny w osoczu, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa farmakologicznego.⁷

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Desloratadyna charakteryzuje się ograniczonym przenikaniem do ośrodkowego układu nerwowego. W kontrolowanych badaniach klinicznych po podaniu zalecanej dawki 5 mg na dobę, częstość występowania senności była porównywalna z placebo.⁸

Badania kliniczne potwierdziły również, że desloratadyna w dawce 7,5 mg stosowana raz na dobę nie wpływa na sprawność psychoruchową pacjentów.⁹

Przeprowadzone u dorosłych badanie z zastosowaniem pojedynczej dawki 5 mg desloratadyny wykazało brak wpływu na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na nasilenie subiektywnie odczuwalnej senności oraz na wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem.¹⁰

Interakcje z alkoholem

W farmakologicznych badaniach klinicznych jednoczesne podawanie desloratadyny z alkoholem nie powodowało nasilenia wywoływanych przez alkohol zaburzeń sprawności psychoruchowej ani nie zwiększało uczucia senności.¹¹

Nie odnotowano istotnych różnic w wynikach testów sprawności psychoruchowej pomiędzy grupami otrzymującymi desloratadynę i placebo, niezależnie od tego, czy leki te były podawane z alkoholem, czy bez.¹²

Skuteczność w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa

U pacjentów z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa desloratadyna wykazywała skuteczne działanie łagodzące następujące objawy:¹³

• Objawy nosowe: kichanie, świąd, wydzielina z nosa
• Objawy oczne: świąd, łzawienie, zaczerwienienie
• Inne objawy: świąd podniebienia

Działanie terapeutyczne desloratadyny utrzymywało się przez pełne 24 godziny od podania, zapewniając całodobową kontrolę objawów.¹⁴

Warto zaznaczyć, że alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa można klasyfikować na różne sposoby:¹⁵

1. Podział standardowy:
   • Sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
   • Całoroczne alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
2. Podział według czasu trwania objawów:
   • Okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują krócej niż 4 dni w tygodniu lub krócej niż przez 4 tygodnie¹⁶
   • Przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – objawy występują przez 4 lub więcej dni w tygodniu i przez dłużej niż 4 tygodnie¹⁷

W badaniach klinicznych desloratadyna wykazała skuteczność w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, co potwierdzono przy użyciu kwestionariusza oceniającego jakość życia w przypadku zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek. Największą poprawę obserwowano w zakresie realnych problemów i codziennej aktywności ograniczanej przez objawy choroby.¹⁸

Skuteczność w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna została wybrana jako model kliniczny zaburzeń o charakterze pokrzywki ze względu na:¹⁹

• Podobną patofizjologię leżącą u podłoża różnych stanów pokrzywkowych, niezależnie od ich etiologii
• Możliwość łatwiejszej kwalifikacji prospektywnej przewlekle chorych pacjentów

Biorąc pod uwagę, że uwalnianie histaminy jest czynnikiem powodującym wystąpienie wszystkich rodzajów chorób pokrzywkowych, istnieją podstawy, by oczekiwać, że desloratadyna będzie skuteczna w łagodzeniu objawów nie tylko przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, ale również innych rodzajów pokrzywek, co jest zgodne z klinicznymi zaleceniami.²⁰

W dwóch kontrolowanych placebo, trwających sześć tygodni badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, desloratadyna wykazała następujące działania:²¹

• Skuteczne łagodzenie świądu
• Zmniejszenie rozmiaru zmian pokrzywkowych
• Zmniejszenie liczby zmian pokrzywkowych

Efekt terapeutyczny był widoczny już przed podaniem drugiej dawki leku. Działanie utrzymywało się dłużej niż 24-godzinny odstęp między dawkami, co potwierdza skuteczność desloratadyny w całodobowej kontroli objawów.²²

Należy zaznaczyć, że podobnie jak w innych badaniach leków przeciwhistaminowych stosowanych w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej, z badań wykluczono niewielką grupę pacjentów, którzy nie reagują na leczenie przeciwhistaminowe.²³

Skuteczność desloratadyny w łagodzeniu świądu oceniano ilościowo – złagodzenie świądu o ponad 50% obserwowano u 55% pacjentów leczonych desloratadyną w porównaniu z 19% pacjentów otrzymujących placebo.²⁴

Ponadto leczenie desloratadyną znacząco poprawiało jakość życia pacjentów poprzez zmniejszenie wpływu choroby na sen i funkcjonowanie w ciągu dnia, co mierzono w czteropunktowej skali stosowanej do oceny tych parametrów.²⁵

Skuteczność u dzieci i młodzieży

W kontekście stosowania u pacjentów pediatrycznych, należy podkreślić, że skuteczność desloratadyny w postaci tabletek nie została jednoznacznie wykazana w badaniach klinicznych z udziałem młodzieży w wieku 12-17 lat.²⁶