Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania flutykazonu propionianu

Produkt leczniczy Flixonase (flutykazonu propionian) w postaci aerozolu do nosa wymaga szczególnej uwagi klinicznej podczas stosowania. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić przy zalecaniu tego leku pacjentom.¹

Zakażenia dróg oddechowych

Zakażenia górnych dróg oddechowych należy odpowiednio leczyć, jednak ich obecność nie stanowi szczególnego przeciwwskazania do zastosowania produktu Flixonase. Terapia może być kontynuowana mimo współistniejącego zakażenia, pod warunkiem wdrożenia właściwego leczenia przeciwinfekcyjnego.²

Zmiana terapii glikokortykosteroidowej

Podczas zmiany leczenia z glikokortykosteroidów o działaniu ogólnoustrojowym na leczenie miejscowe produktem Flixonase, aerozol do nosa, wymagana jest szczególna ostrożność. Należy zwrócić uwagę zwłaszcza w przypadkach, gdy istnieje podejrzenie niewydolności kory nadnerczy u pacjenta. Przejście z terapii systemowej na miejscową powinno odbywać się stopniowo, pod ścisłą kontrolą lekarza.³

Interakcje lekowe

Odnotowano klinicznie istotne interakcje u pacjentów otrzymujących jednocześnie flutykazonu propionian i rytonawir. Interakcje te prowadziły do wystąpienia ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów, w tym zespołu Cushinga i zahamowania czynności kory nadnerczy. Z tego powodu należy unikać jednoczesnego stosowania flutykazonu propionianu z rytonawirem, o ile potencjalna korzyść dla pacjenta nie przewyższa ryzyka wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów.⁴

Zwiększone ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych występuje również przy jednoczesnym stosowaniu flutykazonu propionianu z innymi silnymi inhibitorami CYP3A. Wymaga to dokładnego monitorowania pacjenta i rozważenia stosunku korzyści do ryzyka.⁵

Działania ogólnoustrojowe kortykosteroidów donosowych

Podczas stosowania kortykosteroidów donosowych mogą wystąpić działania ogólnoustrojowe, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek przez długi okres. Ryzyko to jest jednak znacznie mniejsze niż w przypadku doustnego stosowania kortykosteroidów. Nasilenie działań ogólnoustrojowych może być różne u poszczególnych pacjentów i zależy również od rodzaju stosowanego preparatu kortykosteroidowego.⁶

Możliwe działania ogólnoustrojowe obejmują:⁷

• Zespół Cushinga – charakteryzujący się specyficzną dystrybucją tkanki tłuszczowej, osłabieniem mięśni i innymi zaburzeniami metabolicznymi
• Cushingoidalne rysy twarzy – twarz księżycowata, zaczerwienienie policzków
• Zahamowanie czynności kory nadnerczy – prowadzące do niedoboru hormonów kory nadnerczy
• Spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży
• Rzadziej występujące zaburzenia psychiczne lub zmiany zachowania, takie jak:
  • Nadmierna aktywność psychoruchowa
  • Zaburzenia snu
  • Lęk
  • Depresja
  • Agresja (szczególnie u dzieci)

Zahamowanie czynności kory nadnerczy

Długotrwałe stosowanie donosowo kortykosteroidów w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do istotnego klinicznie zahamowania czynności kory nadnerczy. W przypadku stwierdzenia stosowania zbyt wysokich dawek należy rozważyć dodatkowe podanie kortykosteroidów o działaniu ogólnoustrojowym w dwóch sytuacjach klinicznych:⁸

1. W okresie narażenia pacjenta na stres – gdy organizm wymaga zwiększonej podaży kortykosteroidów
2. Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym – dla zapewnienia właściwej odpowiedzi stresowej organizmu

Czas do wystąpienia działania leczniczego

Należy poinformować pacjenta, że pełne działanie lecznicze preparatu Flixonase, aerozol do nosa, może wystąpić z opóźnieniem. W przypadku alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa efekt terapeutyczny może pojawić się dopiero po kilku dniach stosowania. Natomiast w leczeniu polipów nosa pełne działanie lecznicze może być widoczne dopiero po kilku tygodniach regularnej aplikacji.⁹

Skuteczność w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa

Flixonase, aerozol do nosa, wykazuje skuteczność w większości przypadków sezonowego, alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. Jednakże w sytuacji ekspozycji na bardzo duże stężenie alergenu, może zaistnieć konieczność zastosowania dodatkowo innych leków, aby zapewnić optymalną kontrolę objawów.¹⁰

Zaburzenia widzenia

Zaburzenia widzenia mogą wystąpić zarówno podczas ogólnoustrojowego, jak i miejscowego stosowania kortykosteroidów. Jeżeli u pacjenta pojawią się objawy takie jak:¹¹

• Nieostre widzenie
• Inne zaburzenia widzenia

Należy rozważyć skierowanie pacjenta do okulisty w celu ustalenia możliwych przyczyn. Potencjalne przyczyny zaburzeń widzenia związane ze stosowaniem kortykosteroidów to:¹²

• Zaćma – zmętnienie soczewki oka
• Jaskra – zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe
• Centralna chorioretinopatia surowicza – rzadkie schorzenie, które notowano po ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów

Monitorowanie wzrostu u dzieci

Zgłaszano przypadki zahamowania wzrostu u dzieci otrzymujących donosowo kortykosteroidy w dawkach zarejestrowanych. W związku z tym podczas długotrwałego leczenia donosowym kortykosteroidem zaleca się regularne kontrolowanie wzrostu u dzieci.¹³

Jeżeli stwierdza się spowolnienie wzrostu, należy podjąć następujące działania:¹⁴

1. Zweryfikować leczenie
2. Zmniejszyć dawkę kortykosteroidu stosowanego donosowo do najmniejszej dawki zapewniającej skuteczną kontrolę objawów choroby
3. Rozważyć konsultację u lekarza specjalisty (endokrynologa, alergologa lub pulmonologa dziecięcego)