Mechanizm działania leku Eziclen

Eziclen to koncentrat do sporządzania roztworu doustnego zawierający sól na bazie siarczanów, zaliczany do grupy farmakoterapeutycznej leków przeczyszczających działających osmotycznie (kod ATC: A06AD10 – sole mineralne w połączeniach). Produkt leczniczy zawiera w jednej butelce (około 176 ml koncentratu) następujące substancje czynne: sodu siarczan bezwodny (17,510 g), magnezu siarczan siedmiowodny (3,276 g) oraz potas siarczan (3,130 g).¹

Podstawowy mechanizm działania Eziclen opiera się na ograniczonym i ulegającym wysyceniu procesie transportu czynnego siarczanów. Gdy dochodzi do wysycenia mechanizmu transportu siarczanów w przewodzie pokarmowym, pozostają one w świetle jelita. Działanie osmotyczne niewchłoniętych siarczanów powoduje zatrzymanie wody w świetle jelita, co prowadzi do jego oczyszczenia. Efekt osmotyczny jonów, które nie zostały wchłonięte, w połączeniu z dużą ilością przyjętej wody, skutkuje powstaniem obfitej wodnistej biegunki.²

Zawartość elektrolitów w składzie leku

Eziclen zawiera znaczną ilość elektrolitów, które dostarczane są do organizmu podczas stosowania preparatu. Pełne leczenie obejmuje przyjęcie zawartości dwóch butelek o identycznym składzie.³

Warto zwrócić uwagę, że sód w preparacie pochodzi zarówno z siarczanu sodu (substancji czynnej), jak i z sodu benzoesanu (substancji pomocniczej).⁴

Właściwości farmakodynamiczne Eziclen

Efekt kliniczny i czas działania

W badaniach klinicznych wykazano, że średni czas do wystąpienia czystej biegunki po podaniu preparatu Eziclen wynosił:

• około 6,3 godzin – gdy dawki przedzielone były 12-godzinną przerwą
• około 2,8 godzin – gdy dawki spożyte zostały w odstępie 1 godziny

Różnica w czasie działania zależna jest zatem od schematu dawkowania.⁵

Badania kliniczne skuteczności

Skuteczność kliniczna produktu Eziclen została udowodniona w dwóch kluczowych randomizowanych, z aktywną kontrolą, wieloośrodkowych badaniach klinicznych fazy III zaślepionych dla badacza. Pierwotna analiza skuteczności opierała się na wskaźniku oczyszczenia zakończonego powodzeniem lub niepowodzeniem, określonych indywidualnie dla każdego pacjenta.⁶

W metodologii badań przyjęto następujące kryteria oceny:

• Oczyszczenie ocenione jako „dobre” albo „doskonałe” zostało zakwalifikowane jako „pomyślne”
• Oczyszczenie ocenione jako „słabe” lub „dość dobre” zostało zakwalifikowane jako „niepowodzenie”
• Pacjenci, którzy nie zostali poddani kolonoskopii, zostali zakwalifikowani jako przypadki leczenia zakończonego niepowodzeniem

Powyższe kryteria stanowiły podstawę do analizy statystycznej wyników badań.⁷

Porównanie skuteczności z innymi produktami

W badaniach porównano skuteczność produktu Eziclen z 2 litrami glikolu polietylenowego (PEG) w połączeniu z roztworem elektrolitów, stosując dwa różne schematy dawkowania:

1. Schemat z dawkami podzielonymi – badanie objęło 379 randomizowanych pacjentów (356 pacjentów w populacji zgodnej z protokołem badania (PP))
2. Jednodniowy schemat dawkowania – badanie objęło 408 randomizowanych pacjentów (364 pacjentów w populacji zgodnej z protokołem badania (PP))

Wyniki wykazały nie mniejszą skuteczność produktu Eziclen w porównaniu do 2 litrów produktu opartego o PEG w obydwu schematach dawkowania. Głównym punktem końcowym był wskaźnik oczyszczenia jelita ocenionego jako „doskonałe” lub „dobre”.⁸

Konkretne wyniki skuteczności dla poszczególnych schematów dawkowania wyglądały następująco:

• Schemat z dawkami podzielonymi: 97,2% skuteczności dla Eziclen vs 96,1% dla PEG [z przedziałem ufności CI 95%: -2,7 do 4,8 w ramach uprzednio określonego marginesu 15%]
• Jednodniowy schemat dawkowania: 84% skuteczności dla Eziclen vs 82,9% dla PEG [z przedziałem ufności CI 95%: -6,5 do 8,8 w ramach uprzednio określonego marginesu 15%]

Powyższe dane wskazują na porównywalną skuteczność obu preparatów w oczyszczaniu jelita przed procedurami diagnostycznymi.⁹

Profil bezpieczeństwa leku

W badaniach klinicznych najczęściej raportowane działania niepożądane dotyczyły głównie układu pokarmowego, co jest zgodne z oczekiwanym profilem działań niepożądanych dla produktu oczyszczającego jelita. Wśród zgłaszanych działań niepożądanych dominowały:

• Wzdęcia
• Bóle brzucha
• Nudności
• Wymioty

Wymienione objawy były najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi w trakcie prowadzonych badań klinicznych.¹⁰

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Europejska Agencja ds. Leków (EMA) uchyliła obowiązek dołączania wyników badań produktu Eziclen w następujących grupach wiekowych:

• U niemowląt od urodzenia do 6 miesiąca życia
• W pozostałej populacji dzieci i młodzieży w wieku od 6 miesięcy do 17 lat włącznie

Oznacza to, że nie są wymagane dodatkowe dane dotyczące stosowania preparatu w populacji pediatrycznej.¹¹