Specjalne ostrzeżenia
Elecoxel

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Stosowanie celekoksybu wymaga szczególnej uwagi lekarza ze względu na potencjalne zagrożenia dla pacjenta, które obejmują powikłania ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego, nerek i wątroby. Niniejszy tekst przedstawia szczegółowe informacje dotyczące wszystkich środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas terapii lekiem Elecoxel.¹

Działanie na przewód pokarmowy

Terapia celekoksybem wiąże się z ryzykiem występowania poważnych powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak perforacje, owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego. W najcięższych przypadkach komplikacje te mogą prowadzić do zgonu pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia następujących grup pacjentów, u których ryzyko powikłań jest zwiększone:²

• Pacjenci w podeszłym wieku
• Pacjenci stosujący jednocześnie inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
• Pacjenci przyjmujący kwas acetylosalicylowy (nawet w małych dawkach)
• Pacjenci stosujący glikokortykosteroidy
• Pacjenci spożywający alkohol
• Pacjenci z chorobami układu pokarmowego w wywiadzie (np. owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego)

Jednoczesne stosowanie celekoksybu i kwasu acetylosalicylowego, nawet w małych dawkach, powoduje dalsze zwiększenie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych w obrębie przewodu pokarmowego, takich jak owrzodzenia i inne zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Warto zaznaczyć, że długoterminowe badania kliniczne nie wykazały istotnych różnic w bezpieczeństwie stosowania dla przewodu pokarmowego między selektywnymi inhibitorami COX-2 w połączeniu z kwasem acetylosalicylowym a innymi NLPZ stosowanymi z kwasem acetylosalicylowym.³

Należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania celekoksybu z innymi NLPZ, z wyjątkiem kwasu acetylosalicylowego.⁴

Działanie na układ sercowo-naczyniowy

Długoterminowe, kontrolowane placebo badania wykazały zwiększoną częstość występowania poważnych incydentów sercowo-naczyniowych, głównie zawałów serca, u osób leczonych celekoksybem w dawkach 200 mg dwa razy na dobę i 400 mg dwa razy na dobę w porównaniu do placebo. Badania te dotyczyły pacjentów z rzadko występującymi polipami gruczolakowatymi jelita.⁵

Ponieważ ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego wzrasta wraz ze zwiększeniem dawki i wydłużeniem czasu leczenia, należy stosować następujące zasady:⁶

• Stosować najmniejszą skuteczną dawkę dobową
• Prowadzić terapię przez możliwie najkrótszy okres
• Okresowo oceniać potrzebę objawowego leczenia przeciwbólowego i reakcję pacjenta na leczenie, szczególnie u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów

Długotrwałe stosowanie NLPZ, w tym selektywnych inhibitorów COX-2, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego i incydentów zakrzepowych. Należy zauważyć, że dokładna wielkość tego ryzyka w odniesieniu do pojedynczej dawki oraz dokładna długość trwania leczenia związana ze wzrostem ryzyka nie zostały precyzyjnie określone.⁷

Pacjenci z istotnymi czynnikami ryzyka wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych (np. z nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią, cukrzycą, osoby palące) mogą być leczeni celekoksybem tylko po dokładnym rozważeniu celowości takiej terapii.⁸

Należy pamiętać, że selektywne inhibitory COX-2 nie mogą być stosowane jako zamiennik kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce chorób zakrzepowo-zatorowych układu krążenia, ponieważ nie wykazują działania przeciwpłytkowego. Z tego względu nie należy przerywać leczenia przeciwpłytkowego u pacjentów, którzy je otrzymują.⁹

Zatrzymanie płynów i obrzęki

Podobnie jak w przypadku innych produktów leczniczych hamujących syntezę prostaglandyn, u pacjentów przyjmujących celekoksyb obserwuje się zatrzymywanie płynów i obrzęki. W związku z tym celekoksyb należy stosować ostrożnie u pacjentów z:¹⁰

• Niewydolnością serca
• Zaburzeniami czynności lewej komory
• Nadciśnieniem tętniczym
• Istniejącymi uprzednio obrzękami z różnych przyczyn

Hamowanie prostaglandyn może pogorszyć czynność nerek i doprowadzić do zatrzymywania płynów. Ponadto, ze względu na ryzyko wystąpienia hipowolemii, wymagana jest ostrożność w leczeniu pacjentów przyjmujących leki moczopędne.¹¹

Nadciśnienie tętnicze

Celekoksyb, podobnie jak wszystkie leki z grupy NLPZ, może prowadzić do wystąpienia nadciśnienia tętniczego lub nasilenia istniejącego nadciśnienia, co w obu przypadkach może przyczyniać się do większej częstości występowania incydentów sercowo-naczyniowych. Z tego powodu należy dokładnie monitorować ciśnienie krwi zarówno podczas rozpoczynania leczenia celekoksybem, jak i przez cały okres jego stosowania.¹²

Działanie na wątrobę i nerki

Wystąpienie zaburzeń nerek lub wątroby, a szczególnie zaburzeń serca, jest bardziej prawdopodobne u osób w podeszłym wieku, które z tego powodu powinny być objęte odpowiednią opieką medyczną. Ryzyko to dotyczy przede wszystkim pacjentów stosujących celekoksyb.¹³

Leki z grupy NLPZ, w tym celekoksyb, mogą działać toksycznie na nerki. Badania kliniczne wykazały, że celekoksyb wywiera podobne działanie na nerki jak inne porównywane leki z grupy NLPZ. Do grupy największego ryzyka wystąpienia toksycznego działania na nerki należą:¹⁴

• Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek
• Pacjenci z niewydolnością serca
• Pacjenci z zaburzeniem czynności wątroby
• Pacjenci stosujący diuretyki
• Pacjenci stosujący inhibitory ACE
• Pacjenci stosujący antagonistów receptora angiotensyny II
• Pacjenci w podeszłym wieku

Takich pacjentów należy uważnie kontrolować w trakcie leczenia celekoksybem.¹⁵

Podczas stosowania celekoksybu zgłaszano przypadki ciężkich reakcji ze strony wątroby, w tym piorunujące zapalenie wątroby (czasem zakończone zgonem), martwicę wątroby i niewydolność wątroby (niektóre zakończone zgonem lub wymagające przeszczepienia wątroby). W przypadkach, w których znany był okres poprzedzający wystąpienie zdarzenia, większość ciężkich zdarzeń niepożądanych ze strony wątroby rozwijała się w ciągu miesiąca od rozpoczęcia leczenia celekoksybem.¹⁶

Jeżeli podczas leczenia u pacjenta wystąpi pogorszenie czynności układów i (lub) narządów, należy podjąć właściwe leczenie i rozważyć przerwanie terapii celekoksybem.¹⁷

Hamowanie cytochromu CYP2D6

Celekoksyb hamuje cytochrom CYP2D6. Mimo że nie jest on silnym inhibitorem tego enzymu, może okazać się konieczne zmniejszenie indywidualnie ustalanej dawki produktów metabolizowanych przez CYP2D6. Dotyczy to szczególnie leków, których dawkowanie jest dostosowywane indywidualnie dla każdego pacjenta.¹⁸

Pacjenci z zaburzonym metabolizmem zależnym od cytochromu CYP2C9

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, u których stwierdza się zmniejszoną aktywność cytochromu CYP2C9, ponieważ może to wpływać na metabolizm celekoksybu.¹⁹

Reakcje skórne i nadwrażliwość układowa

Bardzo rzadko zgłaszano ciężkie, niektóre zakończone zgonem pacjenta, reakcje skórne związane z przyjmowaniem celekoksybu, takie jak:²⁰

• Złuszczające zapalenie skóry
• Zespół Stevensa-Johnsona
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka

Ryzyko wystąpienia tych działań jest prawdopodobnie największe na początku terapii – większość powikłań notowano w ciągu pierwszego miesiąca leczenia.²¹

U pacjentów przyjmujących celekoksyb obserwowano też objawy ciężkiej nadwrażliwości, w tym:²²

• Reakcje anafilaktyczne
• Obrzęk naczynioruchowy
• Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS lub zespół nadwrażliwości)

U pacjentów z nadwrażliwością na sulfonamidy lub inne leki w wywiadzie może występować większe ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji skórnych lub reakcji nadwrażliwości. Należy przerwać stosowanie celekoksybu w przypadku wystąpienia pierwszych objawów wysypki skórnej, zmian na błonach śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości.²³

Informacje ogólne

Celekoksyb może maskować gorączkę lub inne objawy stanu zapalnego, co może utrudniać diagnozowanie niektórych chorób.²⁴

Stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi

U pacjentów leczonych jednocześnie warfaryną i celekoksybem zgłaszano przypadki poważnych krwawień, czasem zakończonych zgonem. W przypadkach jednoczesnego leczenia warfaryną zgłaszano zwiększenie czasu protrombinowego (INR). Dlatego należy ściśle obserwować pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe typu warfaryna lub kumaryna, szczególnie w przypadku:²⁵

• Rozpoczęcia leczenia celekoksybem
• Zmiany dawki celekoksybu

Jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych z lekami z grupy NLPZ może zwiększać ryzyko krwawienia. Należy zachować ostrożność podczas stosowania celekoksybu jednocześnie z warfaryną lub innymi lekami przeciwzakrzepowymi, w tym lekami przeciwzakrzepowymi nowej generacji (np. apiksabanem, dabigatranem i rywaroksabanem).²⁶

Substancje pomocnicze

Produkt Elecoxel zawiera laktozę, dlatego pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku. Należy to uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia celekoksybem.²⁷

Elecoxel 100 mg zawiera 23,56 mg laktozy jednowodnej w kapsułce, natomiast Elecoxel 200 mg zawiera 47,12 mg laktozy jednowodnej w kapsułce. Dodatkowo produkt zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na kapsułkę.²⁸