Właściwości farmakokinetyczne desloratadyny

Desloratadyna, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Delortan (0,5 mg/ml, roztwór doustny), charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które warunkują jej działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów farmakokinetycznych tego leku.¹

Wchłanianie

Desloratadyna wykazuje szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego. Stężenie substancji czynnej w osoczu można wykryć już po 30 minutach od podania u osób dorosłych i młodzieży. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po około 3 godzinach od momentu przyjęcia leku. Biodostępność desloratadyny jest proporcjonalna do dawki w zakresie od 5 mg do 20 mg, co oznacza przewidywalny wzrost stężenia w osoczu wraz ze zwiększaniem dawki w podanym przedziale.²

Ważnym aspektem farmakokinetyki desloratadyny jest potwierdzenie biorównoważności różnych postaci leku. W badaniach wykazano, że syrop i tabletki są biorównoważne, co potwierdzono w skrzyżowanym badaniu z zastosowaniem pojedynczej dawki. Ponieważ roztwór doustny zawiera identyczne stężenie desloratadyny, można przyjąć, że również ta postać leku jest biorównoważna, co umożliwia zastępowanie różnych form podania.³

Istotną obserwacją jest brak wpływu pokarmu i soku grejpfrutowego na dystrybucję desloratadyny. Badania wykazały, że nawet wysokotłuszczowe, wysokokaloryczne śniadanie nie wpływa na parametry farmakokinetyczne leku, co ułatwia jego stosowanie, niezależnie od pory posiłków.⁴

Dystrybucja

Desloratadyna wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu, na poziomie 83-87%. W badaniach u dorosłych i młodzieży nie wykazano klinicznie istotnej kumulacji substancji czynnej podczas stosowania dawek od 5 mg do 20 mg raz na dobę przez okres 14 dni, co potwierdza bezpieczeństwo długotrwałej terapii.⁵

Metabolizm

Fenotyp metaboliczny odgrywa istotną rolę w farmakokinetyce desloratadyny. W przeprowadzonych badaniach u około 6% badanych wykryto zwiększone stężenie desloratadyny, co wskazuje na spowolniony metabolizm tej substancji. Częstość występowania tego fenotypu była porównywalna u dorosłych (6%) i dzieci w wieku od 2 do 11 lat (6%), przy czym zaobserwowano różnice rasowe – fenotyp spowolnionego metabolizmu występował częściej wśród osób rasy czarnej (18% dorośli, 16% dzieci) niż rasy kaukaskiej (2% dorośli, 3% dzieci).⁶

U osób ze spowolnionym metabolizmem zaobserwowano charakterystyczne zmiany parametrów farmakokinetycznych desloratadyny:

• U dorosłych stężenie Cmax było około 3 razy większe i występowało po około 7 godzinach od podania leku.
• Okres półtrwania w fazie eliminacji u tych osób był znacznie wydłużony i wynosił około 89 godzin.
• U dzieci w wieku 2-11 lat ekspozycja (AUC) na desloratadynę była około 6 razy większa niż w populacji ogólnej.
• U dzieci maksymalne stężenie (Cmax) występowało po 3-6 godzinach i było 3-4 razy większe.
• Okres półtrwania w fazie eliminacji u dzieci ze spowolnionym metabolizmem wynosił około 120 godzin.

⁷

Pomimo różnic w parametrach farmakokinetycznych, ekspozycja na desloratadynę u dorosłych i dzieci ze spowolnionym metabolizmem była jednakowa przy zastosowaniu odpowiednich dla wieku dawek. Co istotne, ogólny profil bezpieczeństwa u pacjentów ze spowolnionym metabolizmem nie różnił się od profilu w populacji ogólnej. Należy jednak zauważyć, że nie przeprowadzono badań działania desloratadyny u dzieci ze spowolnionym metabolizmem w wieku poniżej 2 lat.<sup data-drug="Delortan" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Ekspozycja u dorosłych i dzieci ze spowolnionym metabolizmem była jednakowa, gdy podawano odpowiednie dla wieku dawki. Ogólny profil bezpieczeństwa nie różnił się u takich pacjentów od profilu w populacji ogólnej. Nie badano działania desloratadyny u dzieci ze spowolnionym metabolizmem w wieku 8

Ważnym aspektem jest fakt, że enzym odpowiedzialny za metabolizm desloratadyny nie został dotychczas zidentyfikowany, co powoduje, że nie można całkowicie wykluczyć interakcji z innymi produktami leczniczymi. Istotne jest jednak, że desloratadyna nie hamuje CYP3A4 in vivo, a badania in vitro wskazują, że nie hamuje ona również CYP2D6 i nie jest ani substratem, ani inhibitorem glikoproteiny P, co ogranicza potencjalne interakcje lekowe.⁹

Eliminacja

Okres półtrwania w fazie eliminacji desloratadyny wynosi około 27 godzin, co umożliwia jej podawanie w schemacie raz na dobę. Stopień kumulacji substancji czynnej jest odpowiedni do jej okresu półtrwania i częstości podawania.¹⁰

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Pacjenci z niewydolnością nerek

Farmakokinetyka desloratadyny u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek (CRI – chronic renal insufficiency) różni się od farmakokinetyki u osób zdrowych. Przeprowadzono dwa rodzaje badań porównawczych: z zastosowaniem dawki jednorazowej oraz dawek wielokrotnych.¹¹

W badaniu z zastosowaniem dawek wielokrotnych stan stacjonarny osiągnięto po 11 dniach. Istotne jest, że pomimo zmian w ekspozycji (AUC i Cmax) na desloratadynę i 3-hydroksydesloratadynę u pacjentów z niewydolnością nerek, różnice te były nieistotne klinicznie.¹²

Populacja pediatryczna

Badania wykazały, że parametry farmakokinetyczne desloratadyny u dzieci są porównywalne do obserwowanych u dorosłych. W badaniach z zastosowaniem pojedynczej dawki wartości AUC oraz Cmax u dzieci otrzymujących desloratadynę są zbliżone do wartości obserwowanych u dorosłych, którym podawano desloratadynę w syropie w dawce 5 mg. Oznacza to, że przy odpowiednim dostosowaniu dawki dla wieku pacjenta pediatrycznego, ekspozycja na substancję czynną jest porównywalna z ekspozycją u dorosłych.¹³