Zespół serotoninowy
Epidemiologia
Zespół serotoninowy (ZS) występuje we wszystkich grupach wiekowych, bez preferencji płciowych, a jego częstość jest trudna do precyzyjnego określenia ze względu na rzadkość, niedodiagnozowanie łagodnych przypadków oraz brak świadomości wśród klinicystów. Wzrost stosowania leków serotoninergicznych, zwłaszcza SSRI (stosowanych przez 6% dorosłych w 1999 r. i 10,4% w 2010 r.), koreluje ze wzrostem liczby przypadków ZS, co potwierdzają dane z Toxic Exposure Surveillance System (TESS) – ponad 54 000 ekspozycji na SSRI w 2016 r. i 102 zgony. Umiarkowany ZS występuje w około 15% zatruć SSRI, a zespół komplikuje 14-16% przedawkowań tych leków. Częstość występowania ZS u pacjentów narażonych na leki serotoninergiczne wynosi od 0,07% do 0,23%, z tendencją spadkową w ostatnich latach. SSRI są najczęściej powiązane z ZS (42% przypadków), jednak ciężkie epizody częściej wiążą się z inhibitorami MAO (obecne w 41% ciężkich przypadków). SNRI wykazują większe ryzyko niż SSRI, ale mniejsze niż inhibitory MAO. ZS może wystąpić także u niemowląt narażonych na leki serotoninowe w okresie okołoporodowym, manifestując się m.in. niskim wynikiem Apgar i niewydolnością oddechową.
- Epidemiologia zespołu serotoninowego
- Rozpowszechnienie i wzrost zachorowań
- Częstotliwość występowania w różnych populacjach
- Czynniki związane z rozwojem zespołu serotoninowego
- Niedodiagnozowanie i nierozpoznawanie zespołu serotoninowego
- Koszty ekonomiczne zespołu serotoninowego
- Wzorce występowania i populacje szczególnego ryzyka
- Tendencje w nadzorze i świadomości zespołu serotoninowego
- Nadzór i monitorowanie zespołu serotoninowego
Epidemiologia zespołu serotoninowego
Zespół serotoninowy (ZS) występuje we wszystkich grupach wiekowych, bez preferencji płciowych. Dokładna częstość występowania tego zespołu jest trudna do określenia z kilku powodów. Po pierwsze, jest to stosunkowo rzadki stan kliniczny. Po drugie, łagodne przypadki są prawdopodobnie znacznie niedodiagnozowane lub błędnie diagnozowane. Po trzecie, łagodne przypadki mogą nie wymagać oceny medycznej, a po czwarte, wielu klinicystów nie jest zaznajomionych z tym stanem.12
Rozpowszechnienie i wzrost zachorowań
W Stanach Zjednoczonych odsetek dorosłych przyjmujących serotoninergiczne leki przeciwdepresyjne znacznie wzrósł w ciągu ostatnich dwóch dekad. Szacunki wskazują na 6% dorosłych w 1999 roku i 10,4% w 2010 roku, z dalszą tendencją wzrostową w latach 2020.12 Dane z systemu Toxic Exposure Surveillance System (TESS) z 2016 roku ujawniły ponad 54 000 przypadków toksycznych ekspozycji na selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i 102 zgony przypisywane tym substancjom. W porównaniu z danymi TESS z 2002 roku, do 2016 roku wykryto 18% wzrost liczby przypadków i 8% wzrost liczby zgonów.12
Częstość występowania zespołu serotoninowego wzrasta prawdopodobnie równolegle ze zwiększonym stosowaniem leków serotoninergicznych w praktyce medycznej. Zespół ten opisywano po celowych przedawkowaniach, a nawet u pacjentów po zatrzymaniu krążenia leczonych hipotermią terapeutyczną.12
Częstotliwość występowania w różnych populacjach
Badania szacują, że umiarkowany zespół serotoninowy występuje w około 15% zatruć SSRI.1 Dane wskazują również, że zespół serotoninowy komplikuje 14-16% przedawkowań SSRI.12 W badaniu z 2008 roku SSRI były odpowiedzialne za niepożądane zdarzenia w 18,8% przypadków, z czego 55,7% z powodu zamierzonych działań, 39,5% niezamierzonych, a pozostałe przyczyny były nieznane. 46,6% miało objawy wymagające hospitalizacji, a znaczące efekty toksyczne wystąpiły u 90 pacjentów z dwoma przypadkami śmiertelnymi.1
Retrospektywne badanie kohortowe analizujące dane z Veterans Health Administration z lat 2009-2013 wykazało częstość występowania choroby na poziomie 0,23% u pacjentów narażonych na działanie leków serotoninergicznych (0,07% ogółem). To samo badanie wykazało również częstość występowania zespołu serotoninowego na poziomie 0,09% u komercyjnie ubezpieczonych pacjentów narażonych na działanie leków serotoninergicznych w 2013 roku (0,03% ogółem).1
Inne badanie, które badało częstość występowania i zapadalność na zespół serotoninowy u pacjentów stosujących leki serotoninergiczne, zidentyfikowało ponad 15 milionów pacjentów i skategoryzowało ich według typu przepisanego leku serotoninergicznego. Zapadalność na ZS w obu badanych populacjach zmniejszyła się: 0,19%-0,07% (VHA) i 0,17%-0,09% (komercyjnie ubezpieczeni). Ogólna częstość występowania ZS zmniejszyła się w okresie badania.12
Czynniki związane z rozwojem zespołu serotoninowego
Badanie przeglądające raporty o zespole serotoninowym skierowane do amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA Adverse Event Reporting System) ujawniło, że prawie połowa przypadków zespołu serotoninowego obejmowała stosowanie pojedynczego środka serotoninergicznego.11 Jest to nieco zaskakujące, biorąc pod uwagę powszechne przekonanie o wielolekowej etiologii tego zespołu.
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) są prawdopodobnie najczęściej powiązaną grupą leków związanych z zespołem serotoninowym. Jednak SSRI rzadziej powodują ciężki zespół serotoninowy w porównaniu z lekami, które hamują monoaminooksydazę (MAO). Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI; np. deswenlafaksyna, wenlafaksyna) są nieco bardziej prawdopodobne do wywołania zespołu serotoninowego w porównaniu z SSRI, ale kilkakrotnie mniej prawdopodobne w porównaniu z jednoczesnym przyjmowaniem inhibitorów MAO.1
Ciężkie epizody zespołu serotoninowego są generalnie uważane za rzadkie w przypadku monoterapii; ZS jest bardziej rozpowszechniony przy stosowaniu wielu leków, nawet z różnych klas.1 Jednakże badanie analizujące przypadki ciężkiego zespołu serotoninowego wykazało, że tylko 41% (71 z 173) obejmowało stosowanie inhibitorów MAO, co wskazuje, że brak leczenia inhibitorami MAO nie wyklucza diagnozy zespołu serotoninowego.1
Niedodiagnozowanie i nierozpoznawanie zespołu serotoninowego
Prawdziwa częstość występowania zespołu serotoninowego może być niedoreprezentowana w danych takich jak NPDS (National Poison Data System) z wielu powodów. Objawy mogą być błędnie przypisane innej przyczynie, łagodne przypadki mogą być odrzucone lub klinicyści mogą nie podejrzewać tego stanu. Spożycie wielu stymulantów (np. amfetaminy z lekami serotoninergicznymi) może powodować kombinację pobudzających toksydromów, które niekoniecznie można łatwo sklasyfikować jako czystą toksyczność serotoninową.1
Wykazano, że około 85% lekarzy ogólnych nie było świadomych istnienia zespołu serotoninowego lub nie znało leków czy kombinacji leków, które mogą go powodować.12 W badaniu przeprowadzonym w Anglii w 1998 roku stwierdzono, że 85% lekarzy ogólnych, którzy przepisywali antydepresant nefazodon, nie było świadomych zespołu serotoninowego.1
Ponieważ zespół serotoninowy jest stosunkowo niezbyt częstym stanem, którego nie można łatwo wykryć w randomizowanych badaniach klinicznych, a także jest on niedostatecznie rozpoznawany i zgłaszany przez lekarzy, prawdziwa częstość występowania ZS oraz liczba przypadków łagodnych, umiarkowanych lub ciężkich pozostaje nieznana.1
Koszty ekonomiczne zespołu serotoninowego
Median kosztów za pobyt w szpitalu związany z zespołem serotoninowym wynosił 10 792 dolarów dla pacjentów z ubezpieczeniem komercyjnym i 8 765 dolarów dla pacjentów Veterans Health Administration. Nie zgłoszono danych o śmiertelności.1
Wzorce występowania i populacje szczególnego ryzyka
Zespół serotoninowy obserwuje się we wszystkich grupach wiekowych, od noworodków do osób starszych, ze średnim wiekiem 30-40 lat w populacji dorosłych.1 W latach 2015-2018 Centers for Disease Control and Prevention (CDC) informowały, że 13,2% osób w wieku powyżej 18 lat przyjmowało leki przeciwdepresyjne, przy czym stosowanie było wyższe wśród kobiet (17,7%) w porównaniu z mężczyznami (8,4%).1
Chociaż nie zidentyfikowano konkretnych czynników ryzyka związanych z rozwojem zespołu serotoninowego (poza polimorfizmami genetycznymi), wiele leków o potencjale wywołania ZS jest powszechnie stosowanych w populacji geriatrycznej, co stawia tych pacjentów w grupie wyższego ryzyka rozwoju tego zaburzenia.1
Co ciekawe, zespół serotoninowy może pojawić się u niemowląt urodzonych przez matki przyjmujące leki serotoninowe. Prezentuje się on z szeroką gamą objawów, gdy leki te są przyjmowane w trzecim trymestrze, takich jak niski wynik Apgar, niska masa urodzeniowa i niewydolność oddechowa, a także nadmierna senność, słabe odżywianie i utrata masy ciała, gdy leki są przyjmowane podczas karmienia piersią.1
Tendencje w nadzorze i świadomości zespołu serotoninowego
Świadomość i edukacja na temat zespołu serotoninowego są kluczowe. Zapobieganie zespołowi serotoninowemu zaczyna się od świadomości lekarzy i pacjentów o potencjalnej toksyczności leków serotoninergicznych. Unikanie łącznego stosowania leków zwiększających poziom serotoniny jest niezbędne.1
Obecnie nie ma ustalonych wytycznych dotyczących zapobiegania zespołowi serotoninowemu. Diagnoza zespołu serotoninowego zależy od zidentyfikowania niestabilności autonomicznej, objawów nerwowo-mięśniowych oraz zmian poznawczo-behawioralnych w obecności stosowania leków serotoninergicznych.1
Przy szybkim rozpoznaniu i odpowiednim leczeniu powikłań, rokowanie w zespole serotoninowym jest generalnie korzystne.1 Większość przypadków rozwiązuje się w ciągu 24-72 godzin od zaprzestania przyjmowania leków serotoninergicznych.1
| Rodzaj leków | Częstość powiązania z ZS | Uwagi dotyczące ryzyka |
|---|---|---|
| SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) | Najczęściej implkowane (42% przypadków) | Rzadziej powodują ciężki ZS niż inhibitory MAO |
| SNRI (inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny) | Częściej niż SSRI, ale rzadziej niż inhibitory MAO | Np. deswenlafaksyna, wenlafaksyna |
| Inhibitory MAO | Najwyższe ryzyko ciężkiego ZS | Obecne w 41% ciężkich przypadków ZS |
| Opioidy serotoninergiczne | Istotne w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi | Np. fentanyl, metadon, tramadol |
| Leki przeciwwymiotne | Rzadziej zgłaszane | Np. ondansetron |
Nadzór i monitorowanie zespołu serotoninowego
Monitorowanie przypadków zespołu serotoninowego jest prowadzone przez różne systemy nadzoru. W Stanach Zjednoczonych Toxic Exposure Surveillance System (TESS) otrzymuje raporty o przypadkach z praktyk medycznych.1 National Poison Data System (NPDS) również konsekwentnie zgłasza dziesiątki tysięcy ekspozycji na SSRI, z których wiele obejmuje zespół serotoninowy.1
Dane z raportów toksykologicznych wskazują na znaczący wpływ zatruć serotoninowych na system opieki zdrowotnej. W przeglądzie podejrzewanych przypadków ZS z praktyk lekarskich, pobytów szpitalnych i wizyt na oddziałach ratunkowych, system Toxic Exposure Surveillance System stwierdził, że selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) spowodowały znaczące efekty toksyczne u ponad 8000 osób, prowadząc do ponad 100 zgonów.1
Wyzwania w monitorowaniu i badaniach epidemiologicznych
Badania epidemiologiczne zespołu serotoninowego są trudne, ponieważ wielu lekarzy nie jest świadomych tej diagnozy lub mogą nie rozpoznać zespołu ze względu na jego zmienne manifestacje.1 Częstość występowania może rosnąć, ponieważ coraz więcej leków proserotoninergicznych (leków zwiększających poziom serotoniny) jest obecnie stosowanych w praktyce klinicznej.1
Trudności w dokładnym określeniu częstości występowania zespołu serotoninowego wynikają z kilku czynników: jest to stosunkowo rzadki stan, który nie może być łatwo wykryty w randomizowanych badaniach klinicznych kontrolowanych; stan ten jest niedostatecznie rozpoznawany i zgłaszany przez lekarzy.1
Ponieważ zespół serotoninowy różni się w prezentacji, prawdopodobnie jest on znacznie niedodiagnozowany w praktyce klinicznej, a zatem badania nad jego dokładnym mechanizmem są bardzo ograniczone. Wiele istotnych danych badawczych pochodzi z modeli zwierzęcych i opisów przypadków osób, u których choroba była wysoce podejrzewana.1
Zmiany w zapadalności i świadomości klinicznej
Wraz ze znacznym wzrostem stosowania leków przeciwdepresyjnych w Stanach Zjednoczonych w ciągu ostatnich 2 dekad, zespół serotoninowy stał się coraz bardziej powszechnym i znaczącym problemem klinicznym.1
Chociaż prawdziwa częstość występowania zespołu serotoninowego jest trudna do określenia, liczba spożyć selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) związanych z umiarkowanymi do poważnych skutkami zgłoszonymi do amerykańskich centrów kontroli zatruć wzrosła z 7349 w 2002 roku do 8585 w 2005 roku.1
W ostatnich latach stosowanie leków serotoninergicznych wzrosło, prowadząc do wyższej częstości występowania tego stanu.1 Literatura wskazuje na ogólny brak świadomości wśród lekarzy na temat tego stanu lub leków z nim związanych.1
Istnieją dowody na to, że częstość występowania zespołu serotoninowego rośnie po wielokrotnym zwiększeniu stosowania leków, które zakłócają produkcję, wychwyt zwrotny lub metabolizm serotoniny.1 Jednak dostępne dane z zaawansowanych systemów opieki zdrowotnej wskazują na zwiększoną częstość występowania ZS po wprowadzeniu nowych leków serotoninergicznych na całym świecie.1
Brak wiedzy lekarzy o zespole serotoninowym, ograniczona wiedza o kombinacji leków, które mogą prowadzić do ZS, oraz brak ostrożności przy rozpoczynaniu lub zmianie dawki leków serotoninergicznych są głównymi przyczynami tego czysto jatrogennego zespołu.1
Wnioski dla praktyki klinicznej
Chociaż epidemiologia zespołu serotoninowego nie została jeszcze szeroko zbadana, połączenie wieku i chorób współistniejących może zwiększyć ryzyko tego stanu.1 Ostatecznie częstość występowania zespołu serotoninowego jest trudna do oceny, ale uważa się, że jest niedoszacowana, ponieważ łatwo go błędnie zdiagnozować, a łagodne objawy mogą być odrzucone.1
Większość przypadków nigdy nie jest zgłaszana, choć okazjonalnie jeden lub dwa przypadki są upubliczniane.1 Istnieje potrzeba regularnych aktualizacji informacji i przypomnień dla wszystkich osób przepisujących leki pacjentom.1
Lepsza świadomość i wiedza o zespole wśród społeczności medycznej i farmaceutycznej, ze szczególną ostrożnością przy zmianie SSRI lub przepisywaniu więcej niż jednego leku przeciwdepresyjnego, jest kluczowa.1 Potrzebny jest również odpowiedni nadzór po wprowadzeniu do obrotu nowych terapii serotoninergicznych.1
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 Serotonin Syndrome – StatPearls – NCBI Bookshelfhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482377/
Serotonin syndrome occurs in all ages, without sex preference. The exact incidence of serotonin syndrome is difficult to measure for several reasons. First, it is a relatively uncommon condition. Second, mild cases are likely significantly underdiagnosed (or misdiagnosed). Third, mild cases may not require medical evaluations; fourth, many clinicians are unfamiliar with the condition. […] In the United States, the percentage of adults taking serotonergic antidepressants has significantly increased in the past 2 decades. Specifically, estimates were 6% of adults in 1999 and 10.4% in 2010, which continued to increase into the 2020s. The Toxic Exposure Surveillance System (TESS) receives case reports from medical practices in the United States. TESS data from 2016 revealed over 54,000 incidences of toxic exposures to selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) and 102 attributable deaths to these agents. Compared to 2002 TESS data, an 18% increase in cases was detected through 2016 and an 8% increase in deaths. A study reviewing serotonin syndrome reports to The United States Food and Drug Administration Adverse Event Reporting System revealed that nearly half of serotonin syndrome cases involved using a single serotonergic agent.
- #1 Serotonin syndrome (serotonin toxicity) – UpToDatehttps://www.uptodate.com/contents/serotonin-syndrome-serotonin-toxicity
Serotonin syndrome has been observed in all age groups, including newborns and older adults. The increasing incidence of this condition is thought to parallel the increasing use of serotonergic agents in medical practice. The syndrome has been described following intentional overdose, and even in post-cardiac arrest patients treated with therapeutic hypothermia. […] The selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) are perhaps the most commonly implicated group of medications associated with serotonin syndrome. The United Statesâ National Poison Data System (NPDS) consistently reports tens of thousands of exposures to SSRIs, many of which involve serotonin syndrome. Notably, SSRIs are less commonly associated with causing severe serotonin syndrome compared with medications that inhibit monoamine oxidase (MAO). The serotonin-norepinephrine reuptake inhibitors (SNRIs; eg, desvenlafaxine, venlafaxine) are slightly more likely to cause serotonin syndrome compared with SSRIs, but several-fold less likely compared with an MAOI co-ingestion.
- #1 Serotonin Syndrome: Pathophysiology, Clinical Features, Management, and Potential Future Directionshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6734608/
Large case series suggest that moderate SS occurs in approximately 15% of poisonings with SSRIs. […] A recent study found that close to half of U.S. Food and Drug Administration (FDA) Adverse Event Reporting System (FAERS) SS reports involved a single drug, which is, perhaps, a little surprising, given the common perception of a multidrug aetiology.
- #1 Serotonin Syndrome | 5-Minute Clinical Consulthttps://www.unboundmedicine.com/5minute/view/5-Minute-Clinical-Consult/116962/1.0/Serotonin_Syndrome
Seen in approximately 1416% of SSRI overdose patients […] In a 2008 study, SSRIs were responsible for adverse events in 18.8% of cases, with 55.7% due to intentional causes, 39.5% unintentional, and remainder of causes unknown. 46.6% had symptoms requiring hospitalization, and significant toxic effects occurred in 90 patients with two resultant deaths (1).
- #1 The Serotonin Syndrome: From Molecular Mechanisms to Clinical Practicehttps://www.mdpi.com/1422-0067/20/9/2288
The serotonin syndrome (SS) is a clinical condition resulting from serotonergic over-activity at synapses of the central and peripheral nervous systems. The true incidence of the disease is unknown, given that its severity varies and that many of its symptoms may be common to other clinical conditions. The SS is triggered by therapeutic drugs that are not only common, but ones whose use appears to be increasing at an alarming rate. The most common drug triggers of SS are antidepressants, for which the incidence of use in adults in the United States has increased from 6% in 1999 to 10.4% in 2010. Furthermore, reported ingestions of selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) increased by almost 15% from 2002 to 2005. […] A retrospective cohort study reviewing Veterans Health Administration records from 2009â2013 showed a disease incidence of 0.23% in patients exposed to serotonergic medications (0.07% overall). This same study also reported a 0.09% incidence of SS in commercially insured patients exposed to serotonergic medications in 2013 (0.03% overall). The median cost per inpatient hospital stay associated with SS was $10,792 for commercially insured patients and $8765 for Veterans Health Administration patients. No associated mortality data was reported. There are no reports identifying specific patient risk factors that are associated with the development of SS outside of the genetic polymorphisms that will be described in further detail later. However, many of the medications with the potential to cause SS are commonly used in the geriatric population, thus placing these patients at higher risk of developing the disorder.
- #1 Epidemiology and Economic Burden of Serotonin Syndrome With Concomitant Use of Serotonergic Agents: A Retrospective Study Utilizing Two Large US Claims Databaseshttps://www.psychiatrist.com/pcc/risk-and-economic-impact-of-serotonin-syndrome/
Serotonin syndrome (SS) is an adverse drug reaction occurring among patients receiving serotonergic agents (SAs), and although SAs are commonly prescribed, the epidemiology and economic burden of SS with concomitant SA use have not been comprehensively examined. The objective of this study was to investigate the prevalence, incidence, and economic burden of SS with SA use. […] Over 15 million patients were identified and categorized by SA prescription type. SS incidence in both populations decreased: 0.19%-0.07% (VHA) and 0.17%-0.09% (commercially insured). Overall SS prevalence decreased during the study period. […] This study provides additional information regarding SS risk associated with SA use. […] The goal of this study was to examine the prevalence and incidence of SS over time and the economic impact of SS with concomitant use of SAs in clinical practice in 2 different US populations using large, nationally representative databases.
- #1 Drug-Induced Serotonin Syndromehttps://www.uspharmacist.com/article/drug-induced-serotonin-syndrome
Concurrent use of medications that interact with serotonergic drugs, thereby resulting in inhibition of the CYP450 metabolic pathway, can also contribute to SS. […] Severe episodes of SS are generally considered rare with monotherapy; SS is more prevalent with polymedicine, even across medication classes. […] Awareness of SS and education about its effects are vital.
- #1 Serotonin syndrome: a clinical review of current controversieshttps://www.imrpress.com/journal/JIN/19/4/10.31083/j.jin.2020.04.314/htm
Our findings suggest that the speed of onset seems to depend on pharmacokinetic and pharmacodynamic factors. Therefore, fast onset cannot be regarded as a reliable clinical sign of SS. […] We explored this further using our updated systematic case review. We identified the top ten causes of severe SS as associated with any of the three diagnostic criteria systems and determined MAOI involvement for each cause. Of the 173 severe SS cases diagnosed by any of the three diagnostic criteria systems, only 41% (71) involved MAOI. The odds ratio for MAOI involvement was 3.68 (CI 2.32-5.83; P< 0.001). As expected, most cases related to non-selective or selective MAOI-A inhibitors. Thus, our data confirm that MAOI is indeed significantly more frequently implicated in severe SS. But the absence of MAOI treatment does not exclude a diagnosis of SS.
- #1 Serotonin syndrome (serotonin toxicity) – UpToDatehttps://www.uptodate.com/contents/serotonin-syndrome-serotonin-toxicity
However, the true incidence of serotonin syndrome may be under-represented in data such as the NPDS for a number of reasons. Manifestations may be wrongly attributed to another cause, mild cases may be dismissed, or clinicians may not suspect the condition. Ingestion of multiple stimulants (eg, amphetamine with serotonergic agents) can cause a combination of excitatory toxidromes that might not be easily classified as pure serotonin toxicity. Many reports exist in the literature misattributing nonspecific signs and symptoms without a clear precipitating etiology to serotonin syndrome.
- #1 Drug-Induced Serotonin Syndromehttps://www.uspharmacist.com/article/drug-induced-serotonin-syndrome
A potentially lethal condition, serotonin syndrome (SS) is caused most often when certain antidepressant agents are taken concurrently with other drugs that modulate synaptic serotonin levels. […] In a review of suspected SS cases from physician office-based practices, inpatient hospital visits, and emergency room visits, the Toxic Exposure Surveillance System found that selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) caused significant toxic effects in more than 8,000 people, leading to more than 100 deaths. […] The true incidences of SS and associated morbidity are likely unknown. Also, SS may be underdiagnosed. […] It has been suggested that more than 85% of physicians are unaware of the existence of SS or of which drugs or drug combinations are capable of causing it. […] Polymedicine is pandemic in our society, and the incidence of SS may be on the rise.
- #1 Serotonin syndrome – Wikipediahttps://en.wikipedia.org/wiki/Serotonin_syndrome
Epidemiological studies of SS are difficult as many physicians are unaware of the diagnosis or they may miss the syndrome due to its variable manifestations. In 1998 a survey conducted in England found that 85% of the general practitioners that had prescribed the antidepressant nefazodone were unaware of SS. The incidence may be increasing as a larger number of pro-serotonergic drugs (drugs which increase serotonin levels) are now being used in clinical practice. One postmarketing surveillance study identified an incidence of 0.4 cases per 1000 patient-months for patients who were taking nefazodone. Additionally, around 14-16% of persons who overdose on SSRIs are thought to develop SS.
- #1 Serotonin Syndrome: Pathophysiology, Clinical Features, Management, and Potential Future Directionshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6734608/
Serotonin syndrome is observed across the full range of age groups, from neonates all the way through to the elderly, with an increasing incidence likely to represent the increasing use of serotonergic drugs in clinical practice. […] The true incidence of SS, however, is unknown, as is the number of cases that are mild, moderate, or severe. There are a number of reasons for this: it is a relatively uncommon condition that cannot be easily picked up in randomised clinical control trials, and the condition is under-recognised and under-reported by physicians. […] In 2016, the Toxic Exposure Surveillance System, which receives case descriptions from emergency departments, inpatient settings, and office-based practices, reported 54410 incidences of exposures to selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs; 43% of which were single exposures), with 102 deaths.
- #1 Recognition and Management of Serotonin Toxidrome in the Emergency DepartmentâCase Based Reviewhttps://www.mdpi.com/2075-4426/12/12/2069
The incidence of SS is generally thought to be underestimated, probably due to the high variability in clinical presentation and lack of identification by the treating physician. A large number of general physicians (85.4%) were unaware of SS when questioned via a questionnaire for a study conducted in 1999. […] The literature has described SS in different ages, from new-borns to the elderly population, with a mean age of 30 to 40 years in the adult population. In recent years, the use of serotonergic agents has increased, leading to a higher incidence of this condition. During 2015â2018, Centers for Disease Control and Prevention (CDC) reported that 13.2% individuals aged over 18 were taking antidepressant agents, with a higher use among women (17.7%) compared to men (8.4%). […] An estimated incidence of SS is 0.5 to 0.9 cases/1000 patient/months of treatment with SSRI monotherapy, as reported by the British National Health Service, with a mortality rate of 14â16% in people taking and overdosing on SSRI. Another large retrospective cohort study included 15 million patients taking serotonergic agents, with data extracted from the Veterans Health Administration and commercially insured patients records, showed an incidence of SS between 0.07 to 0.19%.
- #1 Recognition and Management of Serotonin Toxidrome in the Emergency DepartmentâCase Based Reviewhttps://www.mdpi.com/2075-4426/12/12/2069
Interestingly, SS may arise in infants born from mothers taking serotonin agents. It presents with a wide variety of symptoms when taken in the third trimester, such low Apgar score, low birth weight and respiratory distress, as well as excessive sleepiness, poor feeding and weight loss when taken during breastfeeding. This might constitute a topic that can be addressed in future studies.
- #1 Prevention, Diagnosis, and Management of Serotonin Syndrome | AAFPhttps://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2010/0501/p1139.html
Serotonin syndrome is a potentially life-threatening condition caused by excessive serotonergic activity in the nervous system. Most reported cases of serotonin syndrome are in patients using multiple serotonergic drugs or who have had considerable exposure to a single serotonin-augmenting drug. The incidence of serotonin syndrome is rising, reflecting the growing number of serotonergic drugs available and the increased use of these agents in clinical practice. The reported incidence may also reflect an increasing diagnostic awareness of the syndrome. Because many cases go unrecognized, the true incidence of serotonin syndrome is unknown. Prevention of serotonin syndrome begins with awareness by physicians and patients of the potential for toxicity from serotonergic drugs. Avoiding the combined use of serotonin-augmenting drugs is essential. Currently, there are no established guidelines for the prevention of serotonin syndrome. The diagnosis of serotonin syndrome depends on identifying autonomic instability, neuromuscular signs, and cognitive-behavioral changes in the presence of serotonergic medication use. The primary differential diagnosis of serotonin syndrome includes anticholinergic syndrome, malignant hyperthermia, and neuroleptic malignant syndrome. When serotonin syndrome is recognized promptly and its complications are treated appropriately, the prognosis is generally favorable.
- #1 Pulsenotes | Serotonin syndromehttps://app.pulsenotes.com/specialities/psychiatry/notes/serotonin-syndrome
Serotonin syndrome (SS) is a potentially life-threatening disorder that is characterised by altered mental status (i.e. confusion), autonomic hyperactivity, and neuromuscular abnormalities (e.g. rigidity, clonus, hyperreflexia). […] The incidence of SS has been increasing due to the widespread use of serotonergic agents. […] The actual incidence of SS may be underreported because symptoms may be attributed to another cause or mild symptoms go unnoticed. […] SS is important to consider in any patient who has taken an overdose of selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs). […] SS has been observed in all ages. A significant number of cases occur in young adults. […] SS is one of several acute dysautonomias that should be considered in patients with characteristic clinical features (e.g. hyperthermia, neuromuscular abnormalities): […] SS usually resolves within 24 hours of stopping the serotonergic medication. […] SS has a favourable prognosis and the majority of patients recover, but severe cases may occur particularly within the first 24 hours.
- #1 The Serotonin Syndrome: From Molecular Mechanisms to Clinical Practicehttps://www.mdpi.com/1422-0067/20/9/2288
Since SS varies in presentation, it is likely to be grossly underdiagnosed in clinical practice and, thus, studies into its precise mechanism are very limited. Much of the relevant research data is derived from animal models and from case descriptions of individuals in whom the disease has been highly suspected.
- #1 Serotonin syndrome: Preventing, recognizing, and treating it | Cleveland Clinic Journal of Medicinehttps://www.ccjm.org/content/83/11/810
As the use of serotonergic agents to treat depression has increased, so too has the incidence of serotonin syndrome. […] With a substantial increase in antidepressant use in the United States over the last 2 decades, serotonin syndrome has become an increasingly common and significant clinical concern. […] Though the true incidence of serotonin syndrome is difficult to determine, the number of ingestions of selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) associated with moderate to major effects reported to US poison control centers increased from 7,349 in 2002 to 8,585 in 2005. […] Although the epidemiology of serotonin syndrome has yet to be extensively studied, the combination of age and comorbidities may increase the risk for this condition. […] Ultimately, the incidence of serotonin syndrome is difficult to assess, but it is believed to be underreported because it is easy to misdiagnose and mild symptoms may be dismissed.
- #1https://journals.lww.com/jfcm/fulltext/2024/31010/serotonin_syndrome__an_often_neglected_medical.1.aspx
Serotonin syndrome (SS) is a rare yet very dangerous adverse effect resulting from increased serotonin in CNS. […] There is an ever-growing list of medicines that are associated with the risk of SS. […] The literature review points to a general unawareness among physicians about the condition or drugs associated with it. […] There is evidence that the frequency of SS is on a rise after the multifold increase in the use of drugs that interfere with production, reuptake, or metabolism of serotonin. […] Very little data are available in most countries about the exact frequency of SS, its determinants, and its presentation. […] However, the available data from advanced healthcare systems indicate an increased frequency of SS after the introduction of new serotonergic drugs the world over.
- #1https://journals.lww.com/jfcm/fulltext/2024/31010/serotonin_syndrome__an_often_neglected_medical.1.aspx
A significant study based on an analysis of 2400 outpatient department prescriptions in a tertiary care hospital of a developing country identified SS as a significant potential drug-drug interaction. […] Ignorance of physicians about SS, limited knowledge of combination of drugs that may lead to SS, and the lack of care in starting or altering the dosage of serotonergic drugs are the main causes of this purely iatrogenic syndrome. […] Most cases never get reported, though occasionally one or two cases are made public. […] There is a need for regular information updates and reminders to all those who prescribe medications to the patients.
- #1 Serotonin syndrome explained | UKCPAhttps://rxmagazine.org/serotonin-syndrome-explained/
Serotonin syndrome occurs when medications cause high levels of serotonin to accumulate in the body. […] The syndrome is not widely recognised amongst clinicians, nor is it widely studied or researched. It is underdiagnosed due to the heterogeneity of its presentation, evolving diagnostic criteria, a lack of awareness amongst clinicians, and mistaking symptoms for features of a pre-existing mental or physical illness. […] The incidence of serotonin syndrome is unclear due to the extent of under diagnosis; however post-marketing surveillance studies suggest an incidence of 0.4 cases per 1,000 patient-months of treatment. It is estimated that around 15 percent of those who take overdoses of SSRIs display features of the syndrome. […] Improved awareness and knowledge of the syndrome amongst the medical and pharmacy community, with particular care taken when changing SSRIs or prescribing more than one antidepressant […] Adequate post-marketing surveillance of new serotonergic therapies.
- #2 Serotonin Syndrome | Treatment & Management | Point of Carehttps://www.statpearls.com/point-of-care/28918
Serotonin syndrome occurs in all ages, without sex preference. The exact incidence of serotonin syndrome is difficult to measure for several reasons. First, it is a relatively uncommon condition. Second, mild cases are likely significantly underdiagnosed (or misdiagnosed). Third, mild cases may not require medical evaluations; fourth, many clinicians are unfamiliar with the condition. […] In the United States, the percentage of adults taking serotonergic antidepressants has significantly increased in the past 2 decades. Specifically, estimates were 6% of adults in 1999 and 10.4% in 2010, which continued to increase into the 2020s. The Toxic Exposure Surveillance System (TESS) receives case reports from medical practices in the United States. TESS data from 2016 revealed over 54,000 incidences of toxic exposures to selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) and 102 attributable deaths to these agents. Compared to 2002 TESS data, an 18% increase in cases was detected through 2016 and an 8% increase in deaths. A study reviewing serotonin syndrome reports to The United States Food and Drug Administration Adverse Event Reporting System revealed that nearly half of serotonin syndrome cases involved using a single serotonergic agent.
- #2 The Serotonin Syndrome: From Molecular Mechanisms to Clinical Practicehttps://www.mdpi.com/1422-0067/20/9/2288
The serotonin syndrome (SS) is a clinical condition resulting from serotonergic over-activity at synapses of the central and peripheral nervous systems. The true incidence of the disease is unknown, given that its severity varies and that many of its symptoms may be common to other clinical conditions. The SS is triggered by therapeutic drugs that are not only common, but ones whose use appears to be increasing at an alarming rate. The most common drug triggers of SS are antidepressants, for which the incidence of use in adults in the United States has increased from 6% in 1999 to 10.4% in 2010. Furthermore, reported ingestions of selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) increased by almost 15% from 2002 to 2005. […] A retrospective cohort study reviewing Veterans Health Administration records from 2009â2013 showed a disease incidence of 0.23% in patients exposed to serotonergic medications (0.07% overall). This same study also reported a 0.09% incidence of SS in commercially insured patients exposed to serotonergic medications in 2013 (0.03% overall). The median cost per inpatient hospital stay associated with SS was $10,792 for commercially insured patients and $8765 for Veterans Health Administration patients. No associated mortality data was reported. There are no reports identifying specific patient risk factors that are associated with the development of SS outside of the genetic polymorphisms that will be described in further detail later. However, many of the medications with the potential to cause SS are commonly used in the geriatric population, thus placing these patients at higher risk of developing the disorder.
- #2 Serotonin Syndrome: Pathophysiology, Clinical Features, Management, and Potential Future Directionshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6734608/
Serotonin syndrome is observed across the full range of age groups, from neonates all the way through to the elderly, with an increasing incidence likely to represent the increasing use of serotonergic drugs in clinical practice. […] The true incidence of SS, however, is unknown, as is the number of cases that are mild, moderate, or severe. There are a number of reasons for this: it is a relatively uncommon condition that cannot be easily picked up in randomised clinical control trials, and the condition is under-recognised and under-reported by physicians. […] In 2016, the Toxic Exposure Surveillance System, which receives case descriptions from emergency departments, inpatient settings, and office-based practices, reported 54410 incidences of exposures to selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs; 43% of which were single exposures), with 102 deaths.
- #2 Serotonin syndrome (serotonin toxicity) – UpToDatehttps://www.uptodate.com/contents/serotonin-syndrome-serotonin-toxicity/print
Serotonin syndrome has been observed in all age groups, including newborns and older adults. The increasing incidence of this condition is thought to parallel the increasing use of serotonergic agents in medical practice. The syndrome has been described following intentional overdose, and even in post-cardiac arrest patients treated with therapeutic hypothermia. […] The United Statesâ National Poison Data System (NPDS) consistently reports tens of thousands of exposures to SSRIs, many of which involve serotonin syndrome. Notably, SSRIs are less commonly associated with causing severe serotonin syndrome compared with medications that inhibit monoamine oxidase (MAO). The true incidence of serotonin syndrome may be under-represented in data such as the NPDS for a number of reasons.
- #2 Serotonin Syndrome – PsychDBhttps://www.psychdb.com/meds/antidepressants/serotonin
The true incidence of SS is unknown, since mild cases are not diagnosed or dismissed. […] SS can occurs in approximately 14 to 16% of individuals who overdose on SSRIs. […] SS is not rare and has been identified in the elderly, children, and newborn infants.
- #2 Epidemiology and Economic Burden of Serotonin Syndrome With Concomitant Use of Serotonergic Agents: A Retrospective Study Utilizing Two Large US Claims Databaseshttps://www.psychiatrist.com/pcc/risk-and-economic-impact-of-serotonin-syndrome/
As expected, the incidence and prevalence of SS were low among patients prescribed SAs. Over the study period, the incidence and prevalence of SS in both populations using SAs consistently decreased. […] In conclusion, SS incidence and prevalence were low among patients prescribed SAs in the US veteran and commercially insured populations. Severe SS events leading to emergency room visits or hospitalizations are rare. However, study findings suggest that relative risk of SS or SS-related hospitalization increases as the number of concomitant SAs increases.
- #2 Serotonin syndrome – Wikipediahttps://en.wikipedia.org/wiki/Serotonin_syndrome
Epidemiological studies of SS are difficult as many physicians are unaware of the diagnosis or they may miss the syndrome due to its variable manifestations. In 1998 a survey conducted in England found that 85% of the general practitioners that had prescribed the antidepressant nefazodone were unaware of SS. The incidence may be increasing as a larger number of pro-serotonergic drugs (drugs which increase serotonin levels) are now being used in clinical practice. One postmarketing surveillance study identified an incidence of 0.4 cases per 1000 patient-months for patients who were taking nefazodone. Additionally, around 14-16% of persons who overdose on SSRIs are thought to develop SS.