Zespół pradera-williego – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Zespół pradera-williego
Rokowania, prognozy i postęp choroby

Rokowanie w Zespole Pradera-Williego (PWS) jest zróżnicowane i silnie zależy od wczesnej diagnozy oraz skutecznego zarządzania powikłaniami, zwłaszcza otyłością i hiperfagią. Mediana wieku śmierci wynosi około 30 lat, z zakresem od 1 miesiąca do 58 lat, a niektóre osoby mogą dożyć nawet 60. roku życia. Śmierć najczęściej następuje w czwartej dekadzie życia, głównie z powodu powikłań sercowo-płucnych (ponad 50% zgonów) oraz otyłości (7%). Roczna śmiertelność dorosłych z PWS wynosi około 3%, a aż 80% zgonów jest nieoczekiwanych. Kluczowe dla poprawy rokowania jest monitorowanie i kontrola masy ciała, bezpieczeństwo psychologiczne związane z jedzeniem, a także leczenie współistniejących zaburzeń neurologicznych i endokrynologicznych. Wczesne i ciągłe leczenie może znacząco wydłużyć życie, zmniejszając ryzyko niewydolności serca, zakrzepicy i powikłań żołądkowo-jelitowych.

Prognoza Zespołu Pradera-Williego

Oczekiwana długość życia
Czynniki wpływające na rokowanie
Wpływ wczesnej diagnozy i leczenia
Skuteczność programów redukcji wagi
Jakość życia i niezależność
Zalecenia dotyczące opieki
Kolejne rozdziały

Prognoza Zespołu Pradera-Williego

Rokowanie dla pacjentów z Zespołem Pradera-Williego (PWS) jest zróżnicowane i zależy od wielu czynników, w tym czasu diagnozy oraz zakresu występujących powikłań. Wczesne rozpoczęcie leczenia i zapobieganie ciężkiej otyłości zwiększa szansę na osiągnięcie przeciętnej długości życia.¹ Jednak ze względu na niepełnosprawność intelektualną, większość osób dotkniętych tym schorzeniem wymaga usług wspierających i ma mniejsze szanse na prowadzenie w pełni niezależnego życia jako dorośli.¹²

Oczekiwana długość życia

Mediana wieku śmierci osoby z PWS wynosi około 30 lat. Przegląd badań z 2022 roku dotyczący śmiertelności wykazał, że średni wiek w momencie śmierci może być bliższy 21 lat.³ Ogólnie rzecz biorąc, oczekiwana długość życia dla osób z PWS waha się od 1 miesiąca do 58 lat, przy czym niektóre osoby z PWS mogą dożyć późnych lat 60-tych.³ Śmierć zazwyczaj następuje w czwartej dekadzie życia, gdy nie kontroluje się odpowiednio chorób współistniejących – średni wiek w momencie śmierci wynosi 31 lat u kobiet i 29 lat u mężczyzn.¹⁴

Warto podkreślić, że sam Zespół Pradera-Williego nie skraca oczekiwanej długości życia. To raczej powikłania związane z nadmiernym jedzeniem i otyłością mogą skrócić długość życia danej osoby.³⁵ Według brytyjskiej Narodowej Służby Zdrowia (NHS), ryzyko przedwczesnej śmierci może wzrosnąć, jeśli osoba nadmiernie je (hiperfagia), przybiera na wadze i rozwija schorzenia związane z otyłością.³

Czynniki wpływające na rokowanie

Rokowanie w znacznym stopniu zależy od przejścia od stadium 1 (trudności w przybieraniu na wadze) do stadium 2 (hiperfagia i otyłość) rozwoju choroby. Kluczowe znaczenie mają następujące czynniki:⁴

Monitorowanie statusu otyłości i zarządzanie dietą, bezpieczeństwo psychologiczne związane z jedzeniem oraz obowiązkowe ćwiczenia dla wydatkowania kalorii
Określenie zdolności umysłowych oraz identyfikacja i leczenie zaburzeń neurologicznych/psychiatrycznych (np. napady padaczkowe, autyzm, zaburzenia zachowania, choroby psychiczne)
Monitorowanie układów: endokrynologicznego, ortopedycznego, sercowo-płucnego i żołądkowo-jelitowego w celu uniknięcia powikłań zdrowotnych

⁴

Wiele powikłań często występujących w PWS negatywnie wpływa na zachorowalność i śmiertelność, np. otyłość, niewydolność serca, bezdech senny i cukrzyca. Jeśli pozostaną nieleczone lub nierozwiązane, powikłania te skrócą oczekiwaną długość życia.⁴ Roczna śmiertelność dorosłych z PWS jest wysoka (3%). Ponad połowa tych zgonów jest spowodowana patologią sercowo-płucną, a kolejne 7% zgonów jest bezpośrednio związanych z otyłością. Prawie 80% zgonów pacjentów z PWS jest nieoczekiwanych.⁶

Dane z badań sugerują, że aktywne zarządzanie otyłością i hiperfagią w PWS rzeczywiście przedłuża życie.⁷ Obecne szacunki przeżywalności w przypadku PWS są znacznie wyższe niż przed 2000 rokiem, szczególnie w przypadku zgonów z przyczyn kardiologicznych wśród kobiet, a także śmiertelności związanej z zakrzepicą i problemami żołądkowo-jelitowymi.⁷

Wpływ wczesnej diagnozy i leczenia

Wczesna diagnoza, zrozumienie powikłań i kontynuacja leczenia mogą pomóc zapobiec przedwczesnej śmierci osób z PWS.⁵ Badanie porównujące wpływ ery kohortowej na przeżycie wykazało znacznie większe ryzyko śmierci z wszystkich przyczyn dla kohorty wczesnej ery (zgony przed 2000 r.) w porównaniu z kohortą PWS z ostatniej ery (lata 2000-2015), przy ogólnym zagrożeniu wczesną śmiercią 1,5 razy większym niż w przypadku niedawnych zgonów.⁸

Główne czynniki przyczyniające się do wczesnej śmiertelności w PWS – niewydolność serca i niedawno zidentyfikowane ryzyko zakrzepicy – były znacznie opóźnione i/lub zmniejszone w ostatnich latach, podobnie jak powikłania żołądkowo-jelitowe.⁷ Oznacza to, że przy wczesnej i ciągłej terapii, wiele osób z Zespołem Pradera-Williego może mieć normalną długość życia.⁹

Kompulsywne jedzenie jest znaczącym predyktorem przedwczesnej śmierci. Leczenie zmniejszające popęd do jedzenia może pomóc w tym objawie i zapobiec zdarzeniom, takim jak zadławienie i otyłość, które prowadzą do wypadków i powikłań zdrowotnych.⁵ Nie ma lekarstwa na PWS. Jednak dzięki postępom w leczeniu i zarządzaniu, wskaźnik śmiertelności zmniejsza się o około 1,25% rocznie.⁵

Skuteczność programów redukcji wagi

Badanie oceniające skuteczność sześcioletniego multidyscyplinarnego programu rehabilitacji metabolicznej u osób dorosłych z PWS wykazało, że program ten był skuteczny u 40% pacjentów po 6 latach obserwacji, podczas gdy u 28% spowodował zasadnicze utrzymanie (5%) wyjściowej masy ciała, co można uznać za częściowy sukces, biorąc pod uwagę prawie nieunikniony postępujący wzrost masy ciała u tych opornych pacjentów.¹⁰ W badanej populacji tylko 32% przybrało na wadze w ciągu 6 lat trwania badania.¹⁰

Pacjenci z PWS z długoterminową (6-letnią) odpowiedzią charakteryzowali się wyższym wyjściowym BMI, obwodem talii i bioder oraz wzorem genetycznym del15. Żadne inne czynniki predykcyjne (skład ciała, spoczynkowy wydatek energetyczny, parametry metaboliczne) uwzględnione w badaniu nie przyczyniły się do identyfikacji trzech podgrup.¹¹ Konieczne są dalsze dodatkowe badania, aby lepiej dostosować programy redukcji masy ciała do indywidualnych charakterystyk pojedynczego pacjenta z PWS.¹¹

Jakość życia i niezależność

Jeśli dieta jest dobrze kontrolowana i pacjenci nie staną się otyli, dorośli mogą mieć dobrą jakość życia i prawdopodobnie normalną długość życia.² Osoby z PWS, które kontrolują swoją dietę i nawyki żywieniowe oraz w inny sposób dobrze zarządzają swoim stanem, mogą mieć typową oczekiwaną długość życia.⁵ Jeśli kontrola wagi powiedzie się, dorośli z PWS mogą żyć aż do siódmej dekady życia lub dłużej.⁴ Niestety, zgony związane z zadławieniem występują we wczesnym wieku.⁴

Każda osoba z PWS potrzebuje dożywotniego wsparcia, aby osiągnąć jak największą samodzielność.⁹ Wielu dorosłych z Zespołem Pradera-Williego bierze udział w działaniach takich jak wolontariat lub praca w niepełnym wymiarze godzin, ale mało prawdopodobne jest, aby byli w stanie prowadzić w pełni niezależne życie.²

Zalecenia dotyczące opieki

Aby poprawić rokowanie pacjentów z PWS, zaleca się następujące działania:⁹

Wizyta u dietetyka w celu ułatwienia planowania posiłków i diety, która pomoże dziecku zarządzać jedzeniem
Spotkania ze specjalistą zdrowia psychicznego lub dołączenie do grupy wsparcia – to doskonałe zasoby dla rodziców i rodzin
Znalezienie sposobów na adaptację i naukę, jak pomóc dziecku rosnąć i wykorzystać pełny potencjał

⁹

Podsumowując, chociaż Zespół Pradera-Williego (PWS) stanowi poważne wyzwanie zdrowotne, odpowiednie zarządzanie i opieka mogą znacząco poprawić rokowanie. Wczesna diagnoza, skuteczna kontrola wagi i kompleksowa opieka multidyscyplinarna są kluczowe dla optymalizacji długości i jakości życia osób z tym zespołem.⁷⁵²

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

Materiały źródłowe

#1 Prader-Willi Syndrome – StatPearls – NCBI Bookshelf
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK553161/
The prognosis for patients with Prader-Willi syndrome varies, influenced by the timing of diagnosis and the extent of complications. Initiating treatment early and preventing severe obesity increases the likelihood of patients attaining an average lifespan. However, due to intellectual disabilities, most affected individuals require supportive services and are less likely to lead fully independent lives as adults. […] Complications such as obesity, diabetes, and heart failure shorten life expectancy in Prader-Willi syndrome. Death frequently occurs in the fourth decade when comorbidities are inadequately controlled. However, individuals with Prader-Willi syndrome have the potential to reach the seventh decade if their weight is curbed.
#2
https://www.nhs.uk/conditions/prader-willi-syndrome/
Prader-Willi syndrome itself is not life-threatening. But compulsive eating and weight gain can cause young adults with the syndrome to develop serious obesity-related conditions such as: […] If their diet is well controlled and they do not become overweight, adults can have a good quality of life and probably a normal life expectancy. […] Many adults with Prader-Willi syndrome take part in activities such as voluntary or part-time work but it’s unlikely they’ll be able to live fully independent lives.
#3 Prader-Willi Syndrome: Life Expectancy, Prevention, and More
https://www.healthline.com/health/prader-willi-syndrome-life-expectancy
Prader-Willi syndrome is a genetic disorder that affects growth, behavior, and learning. There is no cure for the syndrome, but continual monitoring and treatment may improve a persons quality of life. […] While PWS on its own does not cause early death, complications from overeating and obesity may shorten an individuals lifespan. […] The median age of death for a person with PWS is ages 30 years. A 2022 review of studies on morbidity and mortality found that the average age of death may be closer to 21 years old. […] Overall, the life expectancy for people with PWS ranges between 1 month and 58 years. Some people with PWS may live into their late 60s. […] According to the National Health Service (NHS) in the United Kingdom, the risk of early death may increase If a person eats excessively (hyperphagia), gains weight, and develops health conditions related to obesity.
#4
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7040524/
Prognosis depends on transition from stage 1 (failure to thrive) to stage 2 (hyperphagia and obesity) of clinical course development; monitoring obesity status and managing with food and dietary control, psychological food security and mandatory exercise for calorie expenditure; determining mental capacity and identifying and treating neurological/psychiatric findings (e.g., seizures, autism, aberrant behavior, mental illness and psychosis); monitoring the endocrine, orthopedic, cardiopulmonary and gastrointestinal systems to avoid health related complications (e.g., diabetes, scoliosis, hypertension and heart failure, apnea, gastric necrosis) and death. […] Many complications are common in PWS and will adversely impact morbidity and mortality, such as obesity, heart failure, apnea and diabetes. If left untreated or unresolved, these complications will shorten the life expectancy. […] Death typically occurs in the fourth decade of life with average age of females of 31 years and 29 years in males; but if weight control is successful, then PWS adults may live into their seventh decade or beyond. Unfortunately, choking-related deaths do occur at an early age.
#5 Prader-Willi Syndrome: Life Expectancy, Prevention, and More
https://www.healthline.com/health/prader-willi-syndrome-life-expectancy
Early diagnosis, understanding of complications, and continued treatment may help prevent early death for people with PWS. […] More specifically, compulsive eating is a significant predictor of early death. Treatment that reduces the drive to eat may help with this symptom and prevent occurrences such as choking and obesity that lead to accidents and health complications. […] There is no cure for PWS. However, with advances in treatment and management, the death rate has been decreasing by around 1.25% per year. People with PWS who control their diet and eating habits and otherwise manage their condition well may have a typical life expectancy. […] PWS itself does not shorten a persons life expectancy. Early diagnosis and appropriate treatment may prevent associated complications from becoming life threatening.
#6 JCM | Special Issue : Endocrinology and Metabolic Diseases: Prader-Willi Syndrome
https://www.mdpi.com/journal/jcm/special_issues/Endocrinology_Metabolic_Prader_Willi_Syndrome
Prader-Willi syndrome (PWS) is the most common syndromic form of obesity, occurring in approximately one in 10,000â30,000 live births, without sex differences in prevalence. PWS results from the loss of expression of paternal alleles in the PWS region of chromosome 15. It is most commonly caused by a paternal deletion (65-75%) or a maternal uniparental disomy 15 (mUPD, 20-30%). The syndrome is characterized by hypotonia, behavioural challenges, typical dysmorphic features and hypothalamic dysfunction, resulting in hyperphagia and morbid obesity with its comorbidities, pituitary hormone deficiencies (growth hormone, with sexual hormones as the most common), abnormal temperature regulation, autonomous nervous system alterations and high pain threshold. Other characteristics that may require surgery are criptorchydia, strabismus and scoliosis. Annual mortality in adults with PWS is high (3%). More than half of these deaths are caused by cardiopulmonary pathology and another 7% of deaths are directly related to obesity. Nearly 80% of deaths in patients with PWS are unexpected. […] Thus, all original articles or systematic reviews on topics related to PWS health and wellbeing are welcome in this Special Issue.
#7 Survival trends from the PraderâWilli Syndrome Association (USA) 40-year mortality survey | Genetics in Medicine
https://www.nature.com/articles/gim201792
Major contributors to early mortality in PWScardiac failure and the recently identified risk of thromboembolismwere significantly delayed and/or reduced in recent years along with gastrointestinal complications. […] Our data provides empirical evidence that active management of obesity and hyperphagia in PWS does prolong life. […] The present study findings support increases in longevity in PWS with appropriate management and care. […] Current survival estimates for PWS are significantly increased from those prior to 2000 particularly for cardiac deaths among females as well as thrombotic and GI-related mortality.
#8 Survival trends from the PraderâWilli Syndrome Association (USA) 40-year mortality survey | Genetics in Medicine
https://www.nature.com/articles/gim201792
PraderWilli syndrome (PWS) is a complex genetic disorder characterized by hyperphagia and morbid obesity with increased cardiopulmonary and hyperphagia-related mortality. […] We report measurable increases in survival effecting cardiovascular and gastrointestinal-related causes in PWS most likely attributable to earlier diagnosis and proactive interventions to prevent morbid obesity. […] The present study examines the impact of cohort era prior to and after 2000 on causes of death and mortality in PWS. […] Examination of era cohort effects on survival outcomes identified a significantly greater risk of death due to all causes for the Early era cohort (deaths occurring prior to 2000) relative to the Recent era PWS cohort (years 20002015) with an overall hazard of Early death that was 1.5 times greater than that for Recent death.
#9 Prader-Willi Syndrome: Symptoms & Causes
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21016-prader-willi-syndrome
With early and ongoing treatment, many individuals with Prader-Willi syndrome have a normal lifespan. […] Each person with PWS needs lifelong support to achieve as much independence as possible. […] Your provider might recommend that you visit a nutritionist to help facilitate a meal plan and diet that can help your child manage their eating. […] Meeting with a mental health professional or joining a support group is a great resource for parents and families. It can help them find ways to adapt and learn how to help their child grow and meet their full potential.
#10 Predictive factors of responsiveness to a body weight reduction program in PraderâWilli patients at 6Â years of follow-up | Scientific Reports
https://www.nature.com/articles/s41598-022-09096-x
The multidisciplinary metabolic rehabilitation program was successful in 40% of the patients after 6 years follow-up, while it determined a substantial maintenance (5%) of the baseline BW in 28%, which can be considered a partial success taking into account the almost unavoidable progressive increase of BW in these resistant patients. […] In our study population, only 32% gained BW over the 6 years of the study. […] These data are important also because very few other published studies are available on the effectiveness of rehabilitation programs in patients with PWS to date. […] However, not all PWS patients respond in the same way to the long-term multidisciplinary intervention, so focusing on the average result does not help researchers and caregivers in understanding why some respond well to the intervention and others do not.
#11 Predictive factors of responsiveness to a body weight reduction program in PraderâWilli patients at 6Â years of follow-up | Scientific Reports
https://www.nature.com/articles/s41598-022-09096-x
The present study therefore was aimed to analyse the baseline characteristics of responsive, stable and non-responsive subgroups in order to give elements to the scientific community to increase the degree of success of BW reduction programs in PWS patients. […] Long-term (6 years) responsive PWS patients were characterised by a higher baseline BMI, waist and hip circumferences and del15 genetic pattern, no other predictive factors (body composition, REE, metabolic parameters) considered in the present study contributing to identify the three subgroups. […] Further future additional studies are mandatory to adapt quickly the BW reduction programs to the individual characteristics of the single PWS patient in a better way.