Grypa świńska (h1n1)
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Grypa świńska (H1N1) to infekcja wirusowa układu oddechowego, której pandemia w 2009 roku charakteryzowała się śmiertelnością około 1%. Czynniki prognostyczne zwiększające ryzyko ciężkiego przebiegu, hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii (OIT) lub zgonu obejmują cukrzycę, stosowanie kortykosteroidów, leki blokujące receptory histaminowe H2, chorobliwą otyłość oraz powikłania sercowo-naczyniowe i bakteryjne. W badaniu brytyjskim na ponad 1500 pacjentach niezależnymi predyktorami ciężkiego przebiegu były wiek 55-64 lata, przewlekłe choroby płuc, choroby neurologiczne, otyłość, opóźnione przyjęcie do szpitala (≥5 dni od początku objawów) oraz zapalenie płuc. Wśród hospitalizowanych 13% wymagało leczenia na OIT, a 5% zmarło, przy czym 59% zgonów dotyczyło osób wcześniej zdrowych. Szczególnie narażone na ciężki przebieg są małe dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży, pacjenci z obniżoną odpornością oraz osoby z mniejszości etnicznych.
Prognoza grypy świńskiej (H1N1)
Grypa świńska (H1N1) to choroba układu oddechowego wywołana przez wirus grypy typu A. Podczas pandemii w 2009 roku infekcja wirusem H1N1 wiązała się ze śmiertelnością na poziomie około 1%.1 Choć większość przypadków przebiega łagodnie, choroba może prowadzić do poważnych powikłań, w tym niewydolności oddechowej, a w rzadkich przypadkach do zgonu.2 Aby odpowiednio przewidzieć rokowanie pacjentów z grypą H1N1, należy uwzględnić szereg czynników, które wpływają na przebieg choroby.
Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu
Zmienne prognostyczne związane ze zwiększonym ryzykiem zgonu lub przyjęcia na oddział intensywnej terapii (OIT) w przypadku zakażenia wirusem H1N1 obejmują:1
- Cukrzycę
- Stosowanie kortykosteroidów
- Stosowanie leków blokujących receptory histaminowe H2
- Chorobliwą otyłość
- Wtórne powikłania sercowo-naczyniowe
- Wtórne powikłania bakteryjne
W brytyjskim badaniu wieloośrodkowym obejmującym ponad 1500 pacjentów, niezależnymi predyktorami ciężkiego przebiegu były:3
- Wiek 55-64 lat
- Niektóre przewlekłe choroby płuc
- Choroby neurologiczne
- Otyłość
- Opóźnione przyjęcie do szpitala (≥5 dni od początku choroby)
- Zapalenie płuc
Badania przeprowadzone podczas pierwszej fali pandemii w Wielkiej Brytanii (maj-wrzesień 2009) wykazały, że wśród hospitalizowanych pacjentów 13% wymagało leczenia na oddziale intensywnej terapii lub oddziale o podwyższonym nadzorze, a 5% zmarło. Co istotne, 45% pacjentów miało co najmniej jeden współistniejący stan chorobowy, głównie astmę.4 Niepokojącym faktem jest to, że 59% spośród odnotowanych zgonów dotyczyło osób wcześniej zdrowych.5
Grupy wysokiego ryzyka
Określone grupy demograficzne są narażone na większe ryzyko ciężkiego przebiegu choroby:26
- Małe dzieci
- Osoby starsze
- Kobiety w ciąży (nadreprezentowane wśród hospitalizowanych pacjentów)4
- Osoby z obniżoną odpornością
- Pacjenci pochodzący z grup etnicznych innych niż biała (nadreprezentowani wśród hospitalizowanych)4
Czynniki prognostyczne w badaniach klinicznych
Badania kliniczne i epidemiologiczne z pierwszej fali pandemii w São Paulo w Brazylii wykazały, że opóźnienie w rozpoczęciu terapii oseltamiwirem o ponad 5 dni było niezależnie związane z hospitalizacją (p<0,001), pobytem na OIT (p<0,001) i wyższym ryzykiem zgonu (OR=28,1, 95% CI 2,81-280,2, p=0,007).7 Podobne dane pochodzą z badania obejmującego 1651 pacjentów podczas pandemii w 2009 roku, które wykazało, że opóźnienie podania oseltamiwiru o ponad 5 dni niezależnie korelowało z hospitalizacją, przyjęciem na OIT i zwiększonym ryzykiem śmiertelności.1
W brytyjskim badaniu zaobserwowano, że pacjenci otrzymujący leki przeciwwirusowe przed przyjęciem do szpitala rzadziej wymagali intensywnej opieki (9,8% vs 13%) i rzadziej umierali (2,4% vs 4,9%) niż osoby, które nie otrzymały takiego leczenia, choć różnice te nie były statystycznie istotne.5
Markery prognostyczne ciężkiego przebiegu
Analiza danych klinicznych wskazuje, że następujące cechy mogą sugerować potencjalnie poważny przebieg choroby:45
- Nieprawidłowy obraz RTG klatki piersiowej
- Podwyższony poziom białka C-reaktywnego (CRP)
- Powyższe markery mają szczególne znaczenie u pacjentów z:
- Otyłością
- Chorobami płuc innymi niż astma lub przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
- Ciążą
Przegląd dokumentacji medycznej z pandemii w USA w 2009 roku wykazał, że hospitalizowani pacjenci z grypą H1N1 i zapaleniem płuc byli narażeni na ryzyko poważnych powikłań, w tym zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), sepsy i zgonu.3 Należy zwrócić uwagę, że pacjenci ci często otrzymywali opóźnione leczenie przeciwwirusowe (≥2 dni od początku choroby).3
Wpływ leczenia na rokowanie
Szybkie rozpoczęcie odpowiedniego leczenia ma kluczowe znaczenie dla poprawy rokowania pacjentów z grypą H1N1:7
- Wczesne podanie oseltamiwiru – znacząco poprawia wyniki leczenia7
- Pacjenci z H1N1 i zapaleniem płuc powinni otrzymać wczesne i agresywne leczenie antybiotykami i lekami przeciwwirusowymi3
- Opóźnienie terapii oseltamiwirem o ≥5 dni wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ciężkiej infekcji i zgonu, szczególnie u pacjentów z zajęciem dolnych dróg oddechowych (objawiającym się dusznością i kaszlem)7
Długoterminowe rokowanie
Wirus H1N1 jest obecnie uważany za szczep grypy, który może występować u ludzi i rozprzestrzeniać się wraz z sezonowymi wirusami grypy.6 Większość osób wraca do zdrowia po zakażeniu H1N1 bez intensywnej interwencji medycznej.2 Ryzyko kolejnej pandemii H1N1 jest obecnie znacznie mniejsze, ponieważ ludzie rozwinęli pewien stopień odporności.6
Po pandemii w 2009 roku opracowano szczepionkę chroniącą ludzi przed H1N1, a ochrona przed tym szczepem wirusa stała się częścią regularnych sezonowych szczepień przeciw grypie.2 Dzięki temu, wraz z lepszą świadomością znaczenia wczesnego leczenia przeciwwirusowego, rokowanie dla pacjentów z grypą H1N1 uległo poprawie.
Wskaźniki śmiertelności
Podczas pierwszej fali pandemii H1N1 w Wielkiej Brytanii wskaźnik śmiertelności wśród hospitalizowanych pacjentów wynosił 4,6%, przy czym u dzieci 3,5%, a u dorosłych 5,2%.5 Co istotne, ogólny odsetek ciężkich przypadków (definiowanych jako przypadki wymagające intensywnej opieki lub zakończone zgonem) wynosił 14% wśród wszystkich hospitalizowanych pacjentów.5
Należy podkreślić, że grypa H1N1 może powodować chorobę wymagającą hospitalizacji zarówno u osób wcześniej zdrowych, jak i tych z chorobami współistniejącymi.4 Jest to istotne spostrzeżenie, ponieważ aż 59% zgonów w badaniu brytyjskim dotyczyło osób wcześniej zdrowych.5
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 H1N1 Influenza – StatPearls – NCBI Bookshelfhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK513241/
Pandemic 2009 H1N1 influenza infection was associated with a mortality of approximately 1%. […] Prognostic variables associated with death or ICU admission in H1N1 influenza include diabetes, corticosteroid therapy, histamine-2 receptor use, and morbid obesity, as well as secondary cardiovascular and bacterial complications. […] Additionally, a study involving 1651 patients during the 2009 pandemic revealed that delaying oseltamivir administration for more than 5 days independently correlated with hospitalization, ICU admission, and heightened odds of mortality.
- #2 Swine flu: Causes, symptoms, and treatmenthttps://www.medicalnewstoday.com/articles/147720
H1N1, sometimes known as swine flu, can affect both pigs and humans. Swine flu is a respiratory disease that results from an influenza A virus. It can cause flu-like symptoms, which may become severe in some cases. […] In severe cases, there may be respiratory failure and death, but this is rare. Most peoples symptoms are relatively mild. […] However, young children, older people, pregnant women, and those with a compromised immune system may have a higher risk. […] Scientists developed a vaccine to protect humans from H1N1 after the 2009 outbreak. Since then, protection against H1N1 has become part of the regular seasonal flu shot. […] Most people recover from H1N1 without extensive medical intervention. […] In some cases, however, a doctor may prescribe an antiviral medication. These drugs can shorten the duration of symptoms and reduce their severity.
- #3 H1N1 Influenza (Swine Flu): Practice Essentials, Background, Epidemiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/1807048-overview
A review of medical records from the 2009 US pandemic found hospitalized patients with pandemic H1N1 and pneumonia were at risk for severe outcomes including ARDS, sepsis, and death. However, patients often received delayed antiviral treatment (2 days after illness onset). Patients with H1N1 and pneumonia should receive early and aggressive treatment with antibiotics and influenza antiviral agents. […] In a multicenter study in Britain consisting of over 1500 patients, independent predictors of severe outcome included age 55 to 64 years, certain chronic lung diseases, underlying neurological disease, obesity, delayed admission (5 days after illness onset), pneumonia, and others.
- #4 Risk factors for hospitalisation and poor outcome with pandemic A/H1N1 influenza: United Kingdom first wave (MayâSeptember 2009) | Thoraxhttps://thorax.bmj.com/content/65/7/645
Background During the first wave of pandemic H1N1 influenza in 2009, most cases outside North America occurred in the UK. The clinical characteristics of UK patients hospitalised with pandemic H1N1 infection and risk factors for severe outcome are described. […] Results From 27 April to 30 September 2009, 631 cases from 55 hospitals were investigated. 13% were admitted to a high dependency or intensive care unit and 5% died; 36% were aged 16years and 5% were aged 65years. Non-white and pregnant patients were over-represented. 45% of patients had at least one underlying condition, mainly asthma, and 13% received antiviral drugs before admission. […] Conclusions Pandemic H1N1 infection causes disease requiring hospitalisation of previously fit individuals as well as those with underlying conditions. An abnormal chest x-ray or a raised CRP level, especially in patients who are recorded as obese or who have pulmonary conditions other than asthma or COPD, indicate a potentially serious outcome.
- #5 Risk factors for hospitalisation and poor outcome with pandemic A/H1N1 influenza: United Kingdom first wave (MayâSeptember 2009) | Thoraxhttps://thorax.bmj.com/content/65/7/645
Overall, 85 of the 631 cases (14%) had a severe outcome. […] The recorded case fatality rate was 4.6%, 3.5% in children and 5.2% in adults. […] Seventeen of the 29 fatalities (59%) were previously healthy. […] Recipients of antiviral drugs before admission were less likely to require level 2 or level 3 care (8/82 (9.8%) vs 72/549 (13%); likelihood ratio=0.72, p=0.394) or to die (2/82 (2.4%) vs 27/549 (4.9%); likelihood ratio=0.48, p=0.31) than non-recipients, but both trends were non-significant. […] An abnormal chest x-ray or raised CRP levelespecially in patients who are observed to be obese, have pulmonary conditions other than asthma or COPD or are pregnantmay suggest a potentially serious outcome.
- #6 Swine flu: Causes, symptoms, and treatmenthttps://www.medicalnewstoday.com/articles/147720
Doctors now consider H1N1 to be a flu strain that can occur in people and spread alongside seasonal flu viruses. A person can catch it if they are in close contact with someone who has H1N1. […] Some people have a higher risk of flu, including H1N1, or having severe symptoms or complications. […] Another pandemic of H1N1 swine flu is much less likely now, as people have developed some degree of immunity.
- #7 Pandemic H1N1 illness prognosis: evidence from clinical and epidemiological data from the first pandemic wave in São Paulo, Brazilhttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3674272/
The pandemic of 2009 H1N1 influenza A emerged in February 2009, with high morbidity and mortality, and rapidly spread globally. […] A delay of more than 5 days in starting oseltamivir therapy was independently associated with hospitalization (p0.001), a stay in the ICU (p0.001) and a higher risk of dying (OR=28.1, 95% CI 2.81-280.2, p=0.007). […] However, promptly starting specific therapy improved the outcome. […] An important result of this study was that delaying oseltamivir for 5 or more days after symptom onset was independently related to higher risks of hospitalization, staying in the ICU and death. […] In conclusion, it is now clear that delaying oseltamivir therapy for 5 or more days is related to an increased risk of severe infection and death, primarily for patients who develop lower respiratory tract involvement, such as dyspnea and cough.