Leki w grupie
„leki do immunoterapii alergenowej”

Leki do immunoterapii alergenowej (określanej również jako odczulanie lub immunoterapia swoista) to preparaty zawierające alergeny odpowiedzialne za wywoływanie reakcji uczuleniowych, podawane w stopniowo wzrastających dawkach w celu wykształcenia tolerancji immunologicznej u pacjenta. Mechanizm działania polega na modyfikacji odpowiedzi immunologicznej organizmu poprzez zmianę profilu cytokin z Th2 na Th1, indukcję limfocytów T regulatorowych oraz produkcję przeciwciał blokujących IgG4, co prowadzi do zmniejszenia nasilenia objawów alergicznych przy kontakcie z alergenem.

Immunoterapia alergenowa jest jedyną metodą leczenia przyczynowego alergii, w przeciwieństwie do farmakoterapii, która jedynie łagodzi objawy. Dostępne są dwie główne drogi podania: podskórna (SCIT – subcutaneous immunotherapy) oraz podjęzykowa (SLIT – sublingual immunotherapy). Preparaty do immunoterapii zawierają standaryzowane ekstrakty alergenów, które mogą być natywne lub modyfikowane chemicznie (alergoidów).

Do najważniejszych preparatów stosowanych w Polsce należą: Allergovit, Alutard SQ, Phostal (preparaty do immunoterapii podskórnej) oraz Staloral, Oralair, Grazax/Grastek, Acarizax/Odactra (preparaty do immunoterapii podjęzykowej). Zawierają one alergeny roztoczy kurzu domowego, pyłków traw, drzew, chwastów (np. bylicy), a także alergeny pochodzenia zwierzęcego.

Największą zaletą immunoterapii alergenowej jest możliwość uzyskania długotrwałej remisji objawów, utrzymującej się nawet po zakończeniu leczenia. Ponadto, udowodniono, że odpowiednio wczesne wdrożenie immunoterapii może zapobiegać rozwojowi nowych uczuleń oraz progresji choroby alergicznej (np. z alergicznego nieżytu nosa do astmy). Leczenie to redukuje również zapotrzebowanie na leki objawowe.

Największe niebezpieczeństwa związane z immunoterapią alergenową to ryzyko wystąpienia reakcji ogólnoustrojowych, w tym wstrząsu anafilaktycznego, szczególnie w przypadku immunoterapii podskórnej. Z tego powodu iniekcje muszą być wykonywane w gabinecie lekarskim z pełnym zabezpieczeniem przeciwwstrząsowym, a pacjent powinien pozostać pod obserwacją przez minimum 30 minut po podaniu. Immunoterapia podjęzykowa charakteryzuje się lepszym profilem bezpieczeństwa, ale może powodować miejscowe reakcje niepożądane w jamie ustnej.

Ze względu na rodzaj stosowanych alergenów, leki do immunoterapii alergenowej można podzielić na: preparaty alergenów wziewnych (pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, alergeny zwierząt), preparaty alergenów jadów owadów błonkoskrzydłych (jad pszczoły, osy, szerszenia) oraz rzadziej stosowane preparaty alergenów pokarmowych. Ze względu na sposób podania wyróżniamy immunoterapię podskórną (SCIT), podjęzykową (SLIT) oraz donosową, a biorąc pod uwagę stopień modyfikacji alergenu – preparaty natywne oraz alergoidów.

Lista leków w tej grupie

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl