zaburzenie nastroju

Zaburzenia nastroju to grupa schorzeń psychicznych, w których głównym objawem jest nieprawidłowa regulacja nastroju. Obejmują one stany depresyjne, maniakalne oraz mieszane, z różnym nasileniem i czasem trwania symptomów. Do najczęstszych zalicza się depresję (zaburzenie depresyjne nawracające), dystymię, cyklotymię, zaburzenie afektywne dwubiegunowe oraz zaburzenia sezonowe.

W patofizjologii zaburzeń nastroju uczestniczą złożone mechanizmy, w tym dysfunkcje neurotransmiterów (serotoniny, noradrenaliny, dopaminy), zaburzenia osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, nieprawidłowości w regulacji rytmów okołodobowych oraz czynniki genetyczne i epigenetyczne. Współczesne badania wskazują również na rolę procesów neuroimmunologicznych oraz zmian strukturalnych w obwodach neuronalnych regulujących emocje.

Diagnostyka zaburzeń nastroju opiera się na kryteriach klasyfikacji ICD-11 lub DSM-5, obejmujących ocenę charakterystycznych objawów, ich nasilenia i czasu trwania. Leczenie ma charakter multimodalny i obejmuje farmakoterapię (leki przeciwdepresyjne, normotymiczne, przeciwpsychotyczne), psychoterapię (poznawczo-behawioralną, interpersonalną) oraz w cięższych przypadkach elektrowstrząsy lub przezczaszkową stymulację magnetyczną.

W praktyce klinicznej istotne jest różnicowanie zaburzeń nastroju z chorobami somatycznymi mogącymi dawać podobne objawy (np. niedoczynność tarczycy, choroby neurologiczne), a także z innymi zaburzeniami psychicznymi. Właściwa diagnostyka i kompleksowe leczenie znacząco poprawiają rokowanie, zapobiegają nawrotom i redukują ryzyko samobójstwa, które jest istotnie podwyższone w tej grupie pacjentów.