inhibitor oksydazy ksantynowej
Inhibitor oksydazy ksantynowej to substancja, która hamuje działanie enzymu oksydazy ksantynowej, kluczowego w metabolizmie puryn. Enzym ten katalizuje utlenianie hipoksantyny do ksantyny, a następnie ksantyny do kwasu moczowego, który jest końcowym produktem metabolizmu puryn u ludzi.
W praktyce klinicznej inhibitory oksydazy ksantynowej są stosowane głównie w leczeniu hiperurykemii i dny moczanowej. Poprzez hamowanie produkcji kwasu moczowego, leki te obniżają jego stężenie w surowicy, zapobiegając odkładaniu się kryształów moczanowych w stawach i tkankach, co stanowi patofizjologiczną podstawę dny.
Do najczęściej stosowanych inhibitorów oksydazy ksantynowej należą allopurynol i febuksostat. Allopurynol, będący w użyciu od lat 60. XX wieku, jest strukturalnym analogiem hipoksantyny i działa jako samobójczy inhibitor enzymu. Febuksostat, nowsza cząsteczka, jest niepurynowym selektywnym inhibitorem, wykazującym większą skuteczność w obniżaniu stężenia kwasu moczowego.
Poza leczeniem dny, inhibitory oksydazy ksantynowej są badane pod kątem potencjalnych zastosowań w chorobach sercowo-naczyniowych, zespole rozpadu guza nowotworowego oraz w stanach związanych ze stresem oksydacyjnym, ze względu na udział oksydazy ksantynowej w produkcji reaktywnych form tlenu.