dostęp naczyniowy centralny

Dostęp naczyniowy centralny to metoda umożliwiająca podaż leków, płynów, żywienia pozajelitowego oraz pobieranie próbek krwi poprzez specjalny cewnik wprowadzony do dużych naczyń żylnych, najczęściej żyły szyjnej wewnętrznej, żyły podobojczykowej lub żyły udowej. Koniec cewnika umieszczany jest w żyle głównej górnej lub dolnej, bądź na granicy żyły głównej górnej i prawego przedsionka serca.

Wyróżniamy kilka rodzajów dostępów centralnych: cewniki centralne nie tunelizowane (zakładane na krótki okres), cewniki tunelizowane (długoterminowe), porty naczyniowe (w pełni implantowane pod skórą) oraz cewniki wprowadzane obwodowo (PICC). Wybór rodzaju dostępu zależy od przewidywanego czasu stosowania, stanu pacjenta oraz celu terapeutycznego.

Założenie dostępu centralnego wymaga przestrzegania ścisłych zasad aseptyki i antyseptyki. Procedura ta wiąże się z możliwością wystąpienia powikłań, takich jak odma opłucnowa, krwawienie, zakażenie odcewnikowe, zakrzepica czy zator powietrzny. Prawidłowa pielęgnacja i monitorowanie dostępu centralnego znacząco zmniejszają ryzyko powikłań i wydłużają czas jego funkcjonowania.

Wskazaniami do założenia dostępu centralnego są m.in.: potrzeba długotrwałego podawania leków drażniących dla żył obwodowych, chemioterapia, całkowite żywienie pozajelitowe, brak możliwości uzyskania dostępu obwodowego, konieczność szybkiego przetaczania dużych objętości płynów oraz monitorowanie ciśnienia w żyle głównej górnej.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl