zapobieganie immunizacji czynnikiem Rh(D)
Wskazanie

Zapobieganie immunizacji czynnikiem Rh(D) to procedura profilaktyczna mająca na celu ochronę kobiet Rh-ujemnych przed wytworzeniem przeciwciał przeciwko antygenowi D obecnemu na krwinkach czerwonych. Immunizacja czynnikiem Rh(D) może wystąpić, gdy krew płodu Rh-dodatniego przedostanie się do krwiobiegu matki Rh-ujemnej, najczęściej podczas porodu, poronienia, ciąży pozamacicznej, inwazyjnych procedur diagnostycznych lub urazu brzucha w ciąży.

W ramach profilaktyki podaje się immunoglobulinę anty-D, która neutralizuje antygeny Rh(D) płodu, zanim układ immunologiczny matki zdąży wytworzyć przeciwciała. W Polsce stosowane są preparaty immunoglobuliny anty-D takie jak Gamma anty-D, Rhophylac, WinRho SDF. Immunoglobulinę podaje się w dawce zależnej od wielkości krwotoku płodowo-matczynego, najczęściej 300 μg domięśniowo lub dożylnie.

Standardowy schemat profilaktyki obejmuje podanie immunoglobuliny anty-D rutynowo w 28-30 tygodniu ciąży oraz w ciągu 72 godzin po porodzie dziecka Rh-dodatniego. Dodatkowo immunoglobulinę podaje się po każdej sytuacji potencjalnie zwiększającej ryzyko przecieku płodowo-matczynego, jak amniocenteza, biopsja kosmówki czy poronienie.

Największe trudności w zapobieganiu immunizacji czynnikiem Rh(D) to identyfikacja wszystkich kobiet wymagających profilaktyki, zapewnienie dostępności preparatów immunoglobuliny oraz przestrzeganie właściwego czasu podania leku. Problemem jest także brak świadomości wśród pacjentek o konieczności zgłaszania wszystkich potencjalnych sytuacji narażenia na kontakt z krwią płodu, takich jak krwawienia czy urazy w ciąży. Wyzwaniem pozostaje również odpowiednia ocena wielkości przecieku płodowo-matczynego i dostosowanie dawki immunoglobuliny anty-D, zwłaszcza w przypadkach masywnego krwotoku.