rogowacenie starcze
Wskazanie

Rogowacenie starcze (ang. actinic keratosis, AK) to łagodne, przedrakowe zmiany skórne, które rozwijają się w wyniku przewlekłej ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Zmiany najczęściej występują na odsłoniętych częściach ciała, takich jak twarz, uszy, skalp u łysiejących mężczyzn, grzbiety dłoni i przedramiona. Charakteryzują się szorstką, łuszczącą się powierzchnią, często o zabarwieniu czerwonawym lub brunatnym.

Rogowacenie starcze występuje głównie u osób po 40. roku życia, a częstość jego występowania wzrasta wraz z wiekiem. Szczególnie narażone są osoby o jasnej karnacji (fototypy I i II wg Fitzpatricka), które łatwo ulegają poparzeniom słonecznym. Zmiany te wymagają obserwacji i leczenia, ponieważ w 5-10% przypadków mogą przekształcić się w raka kolczystokomórkowego skóry.

W leczeniu rogowacenia starczego stosuje się zarówno metody miejscowe, jak i zabiegowe. W Polsce dostępne są preparaty miejscowe zawierające 5-fluorouracyl (Efudix, Carac), imikwimod (Aldara, Zyclara), diklofenaku sodu (Solacutan), ingenol mebutate (Picato) czy 5-aminolewulinian metylu w terapii fotodynamicznej (Metvix). Ważną rolę odgrywa krioterapia, która jest jedną z najczęściej stosowanych metod usuwania pojedynczych zmian.

Największe trudności w leczeniu rogowacenia starczego obejmują duży obszar zajętej skóry (tzw. pole rakowe), tendencję do nawrotów oraz niski compliance pacjentów związany z miejscowymi działaniami niepożądanymi terapii (zaczerwienienie, łuszczenie, świąd). Istotnym problemem jest także niewystarczająca świadomość pacjentów dotycząca przedrakowego charakteru zmian, co często prowadzi do opóźnienia w podjęciu leczenia. Kluczowe znaczenie ma właściwa fotoprotekcja i regularne kontrole dermatologiczne, które pozwalają na wczesne wykrycie transformacji nowotworowej.