rak podstawnokomórkowy skóry
Wskazanie

Rak podstawnokomórkowy skóry (carcinoma basocellulare, BCC) jest najczęstszym nowotworem złośliwym skóry, stanowiącym około 80% wszystkich nieczerniakowych nowotworów skóry. Występuje głównie u osób po 60. roku życia, przeważnie na obszarach skóry narażonych na długotrwałą ekspozycję na promieniowanie UV. Charakteryzuje się powolnym wzrostem, miejscową złośliwością i bardzo rzadko daje przerzuty odległe.

W klinice wyróżnia się kilka postaci BCC: guzkową, powierzchowną, barwnikową, twardzinopodobną, wrzodziejącą oraz naciekającą. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym oraz dermatoskopii, a ostateczne rozpoznanie stawiane jest na podstawie badania histopatologicznego wycinka lub usuniętej zmiany.

Leczenie raka podstawnokomórkowego skóry zależy od jego typu, lokalizacji, wielkości oraz głębokości naciekania. Metody leczenia obejmują: chirurgiczne wycięcie z odpowiednim marginesem (złoty standard), leczenie metodą Mohsa, krioterapię, łyżeczkowanie i elektrokoagulację, laseroterapię, radioterapię oraz leczenie miejscowe. W Polsce stosowane są preparaty miejscowe takie jak Aldara (imikwimod), Efudix (5-fluorouracyl), Picato (mebutynian ingenolu).

W przypadku zaawansowanych postaci BCC lub nawrotów po leczeniu miejscowym stosuje się leczenie systemowe inhibitorami szlaku Hedgehog, takimi jak Erivedge (wismodegib) czy Odomzo (sonidegib). Te leki są przeznaczone głównie dla pacjentów z BCC miejscowo zaawansowanym, niekwalifikującym się do leczenia chirurgicznego lub radioterapii, lub z przerzutowym BCC.

Największe trudności w leczeniu raka podstawnokomórkowego skóry to: wysokie ryzyko nawrotów w przypadku zmian o lokalizacji wysokiego ryzyka (okolice nosa, uszu, powiek), trudności w całkowitym wycięciu zmian naciekających głęboko, szczególnie w okolicach trudno dostępnych chirurgicznie, a także problemy estetyczne po zabiegach na odsłoniętych częściach ciała. Dodatkowym wyzwaniem jest leczenie tzw. zespołu Gorlina (zespołu nabłoniaków podstawnokomórkowych), w którym pacjenci rozwijają liczne zmiany BCC wymagające kompleksowego podejścia terapeutycznego.