przygotowanie do zabiegów chirurgicznych
Wskazanie

Przygotowanie do zabiegów chirurgicznych to proces, którego celem jest zminimalizowanie ryzyka powikłań oraz optymalizacja stanu pacjenta przed operacją. Obejmuje ono działania medyczne i organizacyjne podejmowane zarówno przez personel medyczny, jak i samego pacjenta. Ważnymi elementami są: ocena stanu zdrowia pacjenta, badania diagnostyczne (morfologia, koagulogram, EKG, RTG klatki piersiowej), konsultacje specjalistyczne oraz odpowiednie przygotowanie przewodu pokarmowego.

W ramach farmakologicznego przygotowania do zabiegów chirurgicznych stosuje się leki z różnych grup. Należą do nich: leki przeciwlękowe (Relanium, Xanax), antybiotyki w profilaktyce okołooperacyjnej (Tarcefoksym, Biofuroksym, Amoksiklav), leki przeciwzakrzepowe (Clexane, Fraxiparine), oraz preparaty do oczyszczania jelita przed zabiegami w obrębie przewodu pokarmowego (Fortrans, Eziclen, Citrafleet). U pacjentów z chorobami współistniejącymi konieczna jest również optymalizacja leczenia podstawowego.

Istotnym elementem jest także profilaktyka przeciwzakrzepowa. W zależności od rodzaju zabiegu i indywidualnego ryzyka zakrzepowo-zatorowego stosuje się heparyny drobnocząsteczkowe (Clexane, Fraxiparine), pończochy przeciwzakrzepowe lub urządzenia do przerywanego ucisku pneumatycznego. W niektórych przypadkach niezbędne jest również wyrównanie niedokrwistości (Ferinject, Monover) lub zaburzeń elektrolitowych przed zabiegiem.

Największe trudności w przygotowaniu pacjenta do zabiegów chirurgicznych wiążą się z odpowiednią optymalizacją chorób współistniejących, zwłaszcza kardiologicznych, pulmonologicznych i endokrynologicznych. Problematyczne może być także przygotowanie pacjentów przyjmujących leki przeciwkrzepliwe (konieczność ich odstawienia lub modyfikacji dawkowania), pacjentów z cukrzycą (kontrola glikemii) oraz osób starszych z wielochorobowością. Wyzwaniem jest również odpowiednie nawodnienie pacjenta, szczególnie podczas przygotowania jelita do zabiegów, które może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych.

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci wysokiego ryzyka operacyjnego, u których konieczna jest kompleksowa ocena przedoperacyjna i optymalizacja stanu klinicznego. W takich przypadkach pomocne mogą być konsultacje anestezjologiczne i wprowadzenie protokołów ERAS (Enhanced Recovery After Surgery), które poprawiają rokowanie i skracają czas hospitalizacji. Skuteczne przygotowanie przedoperacyjne wymaga współpracy interdyscyplinarnego zespołu medycznego oraz zaangażowania samego pacjenta.