ostre odrzucenie przeszczepu
Wskazanie

Ostre odrzucenie przeszczepu to poważne powikłanie po transplantacji narządu, występujące gdy układ immunologiczny biorcy rozpoznaje przeszczepiony narząd jako ciało obce i atakuje go. Najczęściej pojawia się w ciągu pierwszych tygodni lub miesięcy po przeszczepieniu, choć może wystąpić w każdym momencie. Objawami mogą być: gorączka, ból w okolicy przeszczepu, pogorszenie funkcji narządu, a w przypadku przeszczepu nerki – zmniejszenie ilości moczu i wzrost poziomu kreatyniny.

Diagnostyka ostrego odrzucenia opiera się na monitorowaniu parametrów laboratoryjnych, badaniach obrazowych oraz biopsji narządu, która pozostaje złotym standardem diagnostycznym. Wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia i długoterminowego rokowania przeszczepu.

W leczeniu ostrego odrzucenia stosuje się intensyfikację immunosupresji, najczęściej poprzez podanie wysokich dawek glikokortykosteroidów (metyloprednizolon – Solu-Medrol). W przypadkach opornych na sterydy wykorzystuje się przeciwciała przeciw limfocytom T, takie jak globulina antytymocytarna (Thymoglobuline) lub przeciwciała monoklonalne jak bazyliksymab (Simulect). W schematach immunosupresji stosuje się także takrolimus (Prograf, Advagraf, Envarsus), cyklosporynę (Sandimmun Neoral), mykofenolan mofetylu (CellCept, Myfortic) oraz inhibitory mTOR jak ewerolimus (Certican) czy sirolimus (Rapamune).

Największym wyzwaniem w leczeniu ostrego odrzucenia przeszczepu jest równoważenie między wystarczającą immunosupresją dla zatrzymania procesu odrzucania a ryzykiem poważnych infekcji oportunistycznych. Dodatkowo, pacjenci mogą rozwijać oporność na standardowe schematy leczenia immunosupresyjnego. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek leków immunosupresyjnych niesie ze sobą ryzyko nefrotoksyczności, zaburzeń metabolicznych, nowotworów oraz chorób sercowo-naczyniowych. Personalizacja leczenia i ścisłe monitorowanie pacjenta są kluczowe dla osiągnięcia optymalnych wyników terapeutycznych.