chemioterapia choroby nowotworowej
Wskazanie

Chemioterapia choroby nowotworowej to metoda leczenia systemowego polegająca na stosowaniu leków cytostatycznych, które niszczą komórki nowotworowe lub hamują ich namnażanie. Jest stosowana jako leczenie samodzielne lub w skojarzeniu z innymi metodami terapeutycznymi (chirurgia, radioterapia, immunoterapia). Wskazania do chemioterapii obejmują leczenie radykalne (z zamiarem wyleczenia), paliatywne (w celu przedłużenia życia) oraz objawowe (dla poprawy jakości życia).

W zależności od rodzaju nowotworu i stadium zaawansowania stosuje się różne schematy chemioterapii. W Polsce dostępne są liczne cytostatyki, m.in. preparaty zawierające doksorubicynę (Adriblastina, Doxorubicinum Accord), cyklofosfamid (Endoxan), paklitaksel (Paclitaxel Kabi, Sindaxel), docetaksel (Docetaxel Accord, Taxotere), cisplatynę (Cisplatin-Ebewe), karboplatynę (Carboplatin Accord), gemcytabinę (Gemcitabine Accord) czy fluorouracyl (Fluorouracil Accord).

Chemioterapia może być stosowana w różnych schematach czasowych – neoadiuwantowo (przed leczeniem miejscowym), adiuwantowo (po leczeniu miejscowym) lub jako leczenie samodzielne. Wybór konkretnego schematu zależy od typu histologicznego nowotworu, jego lokalizacji, stopnia zaawansowania, stanu ogólnego pacjenta oraz potencjalnych czynników ryzyka.

Największymi trudnościami podczas prowadzenia chemioterapii są działania niepożądane, które mogą znacząco obniżać jakość życia pacjenta. Należą do nich: mielosupresja (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), nudności i wymioty, biegunki, zapalenie błon śluzowych, wyłysienie, neuropatia obwodowa, kardiotoksyczność oraz zwiększone ryzyko infekcji. Istotnym wyzwaniem jest również rozwój oporności na leki cytostatyczne, co może prowadzić do niepowodzenia terapii.

W leczeniu wspomagającym stosuje się leki przeciwwymiotne (ondansetron – Zofran, Ondansetron Accord; aprepitant – Emend), czynniki wzrostu (filgrastym – Neupogen, Accofil; pegfilgrastym – Neulasta) oraz leki przeciwbólowe. Coraz większą rolę odgrywa personalizacja leczenia oparta na cechach molekularnych guza, co pozwala na optymalizację skuteczności przy jednoczesnym zmniejszeniu toksyczności terapii.