Dawkowanie i sposób podawania
Wyczyniec łąkowy

Wyczyniec łąkowy (Alopecurus pratensis) jest istotnym alergenem traw stosowanym w immunoterapii swoistej, zarówno podskórnej (SCIT), jak i podjęzykowej (SLIT). W immunoterapii podskórnej preparaty takie jak Catalet T i Pollinex+Rye stosują schematy dawkowania obejmujące fazę leczenia podstawowego (z narastającą dawką) oraz podtrzymującego (stała dawka). Dawkowanie w schemacie przedsezonowym dla Catalet T rozpoczyna się od stężenia 25 JS/ml (0,1-0,5 ml) z odstępami 7 dni, przechodząc do wyższych stężeń (do 10000 JS/ml, 0,2-1,0 ml) z odstępami 14 dni. Schemat całoroczny przewiduje zmniejszenie dawki w okresie pylenia do 20-40% dawki podtrzymującej (1 ml) i stopniowe jej zwiększanie po sezonie. Pollinex+Rye stosuje dawki od 300 SU/0,5 ml do 2000 SU/0,5 ml w fazie podstawowej z odstępami 7-14 dni, a w fazie podtrzymującej fiolkę 4000 SU/ml (0,5 ml co 1-4 tygodnie). Immunoterapia podjęzykowa (np. Perosall T13) obejmuje stopniowe zwiększanie liczby kropli od 1 do 10 w ciągu 35 dni, z dawką podtrzymującą stosowaną 2 razy w tygodniu, zakończoną 2-3 tygodnie przed sezonem pylenia.

  1. Dawkowanie i sposób podawania substancji wyczyniec łąkowy
    1. Schematy dawkowania
    2. Modyfikacje dawkowania
    3. Sposób podawania
    4. Czas trwania leczenia
    5. Populacje specjalne
    6. Uwagi końcowe
    7. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania substancji wyczyniec łąkowy

Wyczyniec łąkowy (Alopecurus pratensis) jest jednym z ważnych alergenów traw, który wchodzi w skład wielu preparatów stosowanych w immunoterapii swoistej. Prawidłowe dawkowanie tej substancji ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia pacjentów z alergią na pyłki traw.1

Schematy dawkowania

Dawkowanie wyczyńca łąkowego, jako składnika preparatów alergenowych, zależy od konkretnego preparatu, rodzaju immunoterapii oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Wyczyniec łąkowy występuje w preparatach stosowanych zarówno w immunoterapii podskórnej (SCIT), jak i podjęzykowej (SLIT).2 3

Immunoterapia podskórna (SCIT)

W przypadku preparatów do podania podskórnego (np. Catalet T, Pollinex+Rye) immunoterapia składa się z dwóch faz: leczenia podstawowego (zwiększanie dawki) oraz leczenia podtrzymującego (stała dawka).4 5

Preparat Catalet T

W przypadku preparatu Catalet T, zawierającego wyczyniec łąkowy, leczenie można prowadzić według schematu przedsezonowego lub całorocznego.6

Schemat przedsezonowy – immunoterapię należy rozpocząć przed sezonem pylenia traw, w okresie bezobjawowym, w takim terminie, aby osiągnąć dawkę podtrzymującą na dwa tygodnie przed zakwitnięciem traw. Dawkowanie zależy od kategorii pacjenta (z ciężkimi, umiarkowanymi lub łagodnymi objawami alergii).7

Stężenie Ciężkie objawy alergii Umiarkowane objawy alergii Łagodne objawy alergii Odstępy między dawkami w obrębie stężenia
Stężenie 1 (25 JS/ml) 0,1 ml; 0,5 ml 0,5 ml – 7 dni
Stężenie 2 (250 JS/ml) 0,1 ml; 0,3 ml; 0,5 ml 0,1 ml; 0,5 ml 0,1 ml; 0,5 ml 7 dni
Stężenie 3 (2500 JS/ml) 0,1 ml; 0,3 ml; 0,5 ml 0,1 ml; 0,5 ml 0,1 ml; 0,5 ml 14 dni
Stężenie 4 (10000 JS/ml) 0,2 ml; 0,5 ml; 1,0 ml 0,2 ml; 0,5 ml; 1,0 ml 0,2 ml; 0,5 ml; 1,0 ml 14 dni

8

Odstępy między dawkami przy przejściu do wyższego stężenia wynoszą: 7 dni (dla pacjentów z ciężkimi objawami) oraz 14 dni (dla pacjentów z umiarkowanymi i łagodnymi objawami).9

Schemat całoroczny – w pierwszym roku leczenie rozpoczyna się według schematu przedsezonowego. W kolejnych latach immunoterapii, w okresie pylenia, dawkę należy zmniejszyć w stosunku do ostatnio podanej, dobrze tolerowanej dawki przed sezonem pylenia:10

  • w I roku immunoterapii – do 20% objętości
  • w II roku immunoterapii – do 30% objętości
  • w III roku immunoterapii – do 40% objętości

11

W okresie pylenia odstępy między dawkami powinny wynosić 4 tygodnie. Po sezonie pylenia należy stopniowo zwiększać dawkę w odstępach tygodniowych, aż do osiągnięcia pełnej dawki podtrzymującej (1 ml) lub najwyższej dawki dobrze tolerowanej i kontynuować co 4 tygodnie do momentu rozpoczęcia kolejnego sezonu pylenia.12

Przykładowe dawkowanie w schemacie całorocznym, jeżeli ostatnia podana dawka przed sezonem pylenia wynosiła 1 ml:13

  • I rok: w okresie pylenia 0,2 ml co 4 tygodnie; po sezonie pylenia stopniowe zwiększanie dawki w odstępach tygodniowych: 0,4 ml → 0,6 ml → 0,8 ml → 1 ml
  • II rok: w okresie pylenia 0,3 ml co 4 tygodnie; po sezonie pylenia stopniowe zwiększanie dawki w odstępach tygodniowych: 0,6 ml → 0,8 ml → 1 ml
  • III rok: w okresie pylenia 0,4 ml co 4 tygodnie; po sezonie pylenia stopniowe zwiększanie dawki w odstępach tygodniowych: 0,8 ml → 1 ml

14

Preparat Pollinex+Rye

Dla preparatu Pollinex+Rye, który również zawiera alergoidy wyczyńca łąkowego, stosuje się następujący schemat dawkowania w leczeniu podstawowym:15

Numer i kolor fiolki Zalecana dawka Alternatywny sposób dawkowania*
1 (zielony) 300 SU/0,5 ml 120 SU – 0,2 ml, następnie 300 SU – 0,5 ml
2 (żółty) 800 SU/0,5 ml 320 SU – 0,2 ml, następnie 800 SU – 0,5 ml
3 (czerwony) 2000 SU/0,5 ml 800 SU – 0,2 ml, następnie 2000 SU – 0,5 ml

16

Odstęp między dawkami w leczeniu podstawowym powinien wynosić 7-14 dni.17

W leczeniu podtrzymującym stosuje się fiolkę nr 3 (o stężeniu 4000 SU/ml). Zaleca się wykonanie co najmniej 3 wstrzyknięć po 0,5 ml (2000 SU) w odstępach 1-4 tygodni (maksymalnie 6 tygodni).18

Immunoterapia podjęzykowa (SLIT)

W immunoterapii podjęzykowej wyczyńcem łąkowym (np. Perosall T13) również stosuje się fazę leczenia podstawowego i podtrzymującego.19

Przykładowy schemat leczenia podstawowego dla preparatu Perosall T13:20

Stężenie 1 – 10 JS/ml Stężenie 2 – 100 JS/ml Stężenie 3 – 1000 JS/ml Stężenie 4 – 5000 JS/ml
Dzień 1: 1 kropla Dzień 11: 1 kropla Dzień 21: 1 kropla Dzień 31: 2 krople
Dzień 2: 2 krople Dzień 12: 2 krople Dzień 22: 2 krople Dzień 32: 4 krople
Dzień 3: 3 krople Dzień 13: 3 krople Dzień 23: 3 krople Dzień 33: 6 kropli
Dzień 4: 4 krople Dzień 14: 4 krople Dzień 24: 4 krople Dzień 34: 8 kropli
Dzień 5: 5 kropli Dzień 15: 5 kropli Dzień 25: 5 kropli Dzień 35: 10 kropli
Dzień 6: 6 kropli Dzień 16: 6 kropli Dzień 26: 6 kropli
Dzień 7: 7 kropli Dzień 17: 7 kropli Dzień 27: 7 kropli
Dzień 8: 8 kropli Dzień 18: 8 kropli Dzień 28: 8 kropli
Dzień 9: 9 kropli Dzień 19: 9 kropli
Dzień 10: 10 kropli Dzień 20: 10 kropli

21

W leczeniu podtrzymującym maksymalną, dobrze tolerowaną dawkę należy stosować 2 razy w tygodniu. Leczenie należy zakończyć 2-3 tygodnie przed okresem pylenia roślin.22

Modyfikacje dawkowania

Konieczność modyfikacji dawkowania może wynikać z wielu przyczyn, takich jak reakcje niepożądane, przerwy w leczeniu czy indywidualna wrażliwość pacjenta.23 5 cm lub reakcja ogólnoustrojowa należy skorygować dawkę przed kolejnym wstrzyknięciem.”>24

Przerwy w leczeniu

W przypadku przerw w immunoterapii podskórnej (Pollinex+Rye):25

  • W leczeniu podstawowym:
    • Przerwa dłuższa o 2-4 tygodnie: wstrzyknąć poprzednią dawkę (nie zwiększać dawki)
    • Przerwa dłuższa niż 4 tygodnie: wstrzyknąć najmniejszą dawkę
  • W leczeniu podtrzymującym:
    • Przerwa dłuższa niż 6 tygodni: rozpocząć leczenie od początku (od najmniejszej dawki)

26

W przypadku immunoterapii podjęzykowej (Perosall T13):27

  • Przerwa dłuższa niż 2 tygodnie: wznowić leczenie stosując połowę ostatnio podawanej i dobrze tolerowanej dawki
  • Przerwa dłuższa niż 4 tygodnie: rozpocząć leczenie od stężenia 1
Reakcje niepożądane

W przypadku wystąpienia reakcji niepożądanych po podaniu preparatu Pollinex+Rye zaleca się następujące modyfikacje dawkowania: 10 cm Modyfikacja nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania zweryfikować wskazania do leczenia”>28

  • Obrzęk w miejscu podania o średnicy 5-10 cm: nie zwiększać dawki, powtórzyć ostatnią wstrzykniętą dawkę
  • Obrzęk w miejscu podania o średnicy >10 cm: cofnąć się o 1 etap w schemacie dawkowania
  • Reakcja ogólnoustrojowa o różnym nasileniu: cofnąć się o 2 etapy w schemacie dawkowania
  • Poważna reakcja ogólnoustrojowa, wstrząs anafilaktyczny: zweryfikować wskazania do leczenia

W przypadku immunoterapii podjęzykowej (Perosall T13), jeśli wystąpią objawy alergiczne, należy zmniejszyć dawkę, stosując mniej kropli lub mniejsze stężenie, przez co najmniej 3 dni. Następnie codziennie zwiększać dawkę o jedną kroplę zgodnie ze schematem leczenia podstawowego.29

Sposób podawania

Immunoterapia podskórna

Preparaty do immunoterapii podskórnej wyczyńcem łąkowym (np. Catalet T, Pollinex+Rye) należy podawać głęboko podskórnie, nie rozcierając miejsca wstrzyknięcia.30

Szczegółowe zalecenia dotyczące wstrzyknięcia (Pollinex+Rye):31

  • Upewnić się, że jest dostępny odpowiednio wyposażony zestaw ratownictwa medycznego zawierający epinefrynę (adrenalinę)
  • Zawiesinę ogrzać do temperatury pokojowej, a następnie mocno wstrząsnąć aż do otrzymania jednorodnej zawiesiny
  • Upewnić się, czy wybrano prawidłową fiolkę (dawkę)
  • Zdezynfekować gumowy korek i pobrać odpowiednią dawkę
  • Przed wstrzyknięciem zaleca się, aby pacjenci niespokojni położyli się
  • Wstrzyknięcie wykonać w zewnętrzną środkową część ramienia
  • Kolejne zastrzyki należy wykonywać na przemian w jedno lub drugie ramię
  • Unikać powtórnego wstrzykiwania dawki w to samo miejsce
  • Przed wstrzyknięciem sprawdzić przez aspirację, czy igła nie jest w naczyniu krwionośnym
  • Poinformować pacjenta, aby nie rozcierał miejsca wstrzyknięcia

32

Immunoterapia podjęzykowa

Preparaty do immunoterapii podjęzykowej wyczyńcem łąkowym (np. Perosall T13) należy stosować na czczo, pod język, co najmniej 15 minut przed posiłkiem.33

Czas trwania leczenia

Zalecany czas trwania immunoterapii wyczyńcem łąkowym wynosi 3-5 lat.34 35

Populacje specjalne

Pacjenci w podeszłym wieku

W przypadku pacjentów w podeszłym wieku, należy wziąć pod uwagę częściej występujące przeciwwskazania takie jak rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe i zaburzenia układu sercowo-naczyniowego.36

Dzieci i młodzież

Nie należy stosować immunoterapii wyczyńcem łąkowym u dzieci w wieku poniżej 6 lat.37

Uwagi końcowe

Dawkowanie i sposób podawania wyczyńca łąkowego w immunoterapii swoistej musi być zawsze dostosowany do indywidualnej wrażliwości pacjenta. Wszystkie schematy dawkowania stanowią jedynie ogólne wskazówki i mogą być modyfikowane przez lekarza prowadzącego w zależności od reakcji pacjenta na leczenie.38 39

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl