Działania niepożądane
Torasemid

Działania niepożądane torasemidu – wprowadzenie

Torasemid jest lekiem moczopędnym (diuretykiem) należącym do grupy diuretyków pętlowych. Stosowany jest głównie w leczeniu obrzęków związanych z niewydolnością serca, niewydolnością nerek oraz niewydolnością wątroby, a także w terapii nadciśnienia tętniczego. Podobnie jak inne leki, torasemid może wywoływać szereg działań niepożądanych, które mogą pojawić się podczas terapii tym lekiem. Znajomość tych działań niepożądanych jest istotna dla lekarzy, aby mogli odpowiednio monitorować pacjentów i w razie potrzeby modyfikować leczenie.¹

Zaburzenia metaboliczne i gospodarki wodno-elektrolitowej

Zaburzenia gospodarki elektrolitowej są jednymi z najczęstszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem torasemidu. W zależności od stosowanej dawki i czasu trwania leczenia, mogą wystąpić istotne zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, w szczególności hipowolemia, hipokaliemia i/lub hiponatremia.²

Hipokaliemia występuje szczególnie często u pacjentów stosujących jednocześnie dietę ubogopotasową, a także w przypadku wymiotów, biegunki, nadużywania środków przeczyszczających oraz u osób z przewlekłymi zaburzeniami czynności wątroby.³

Wpływ na gospodarkę potasową jest istotny klinicznie – po podaniu 2,5 mg i 5 mg torasemidu przez okres od 12 do 14 tygodni, średnie zmniejszenie stężenia potasu w surowicy wynosiło od 0,2 do 0,3 mM/L. Przy wyższych dawkach spadek jest jeszcze większy – po podaniu 10 mg torasemidu przez 6 tygodni średni spadek stężenia potasu wyniósł 0,39 mM/L, a po podaniu 40 mg torasemidu – 0,42 mM/L.⁴

Często obserwuje się również zaostrzenie zasadowicy metabolicznej oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej i lipidowej – zwiększenie stężenia glukozy we krwi, zwiększenie stężenia triglicerydów oraz cholesterolu.^{5 6}

Dodatkowym istotnym zaburzeniem metabolicznym jest hiperurykemia – zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi.⁷

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Stosowanie torasemidu może prowadzić do poważnych zaburzeń układu krążenia, szczególnie przy dużej diurezie powodującej hipowolemia i zagęszczenie krwi. Bardzo rzadko mogą wystąpić powikłania zakrzepowo-zatorowe spowodowane zagęszczeniem krwi oraz zaburzenia krążenia wieńcowego i mózgowego.^{8 9}

W skrajnych przypadkach te zaburzenia mogą prowadzić do niedokrwienia mięśnia sercowego, zaburzeń rytmu serca, dławicy piersiowej, ostrego zawału mięśnia sercowego lub omdleń.¹⁰

Rzadko może wystąpić również niedociśnienie tętnicze, które jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi.¹¹

Zaburzenia układu nerwowego

Do częstych działań niepożądanych związanych z układem nerwowym należą bóle i zawroty głowy.¹² Niezbyt często występują parestezje.¹³

Z nieustaloną częstością mogą wystąpić stany splątania oraz niedokrwienie mózgu jako konsekwencja zaburzeń krążenia mózgowego spowodowanych hipowolemia i zagęszczeniem krwi.^{14 15}

Zaburzenia układu pokarmowego

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe są częstymi działaniami niepożądanymi torasemidu, szczególnie na początku leczenia. Obejmują one: utratę apetytu, bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunki oraz zaparcia.¹⁶

Niezbyt często występuje suchość w jamie ustnej.¹⁷

Bardzo rzadko może wystąpić zapalenie trzustki, które jest poważnym działaniem niepożądanym wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁸

Zaburzenia układu moczowego i nerkowego

U pacjentów z zaburzeniami w oddawaniu moczu, np. z powodu przerostu gruczołu krokowego, zwiększone wytwarzanie moczu wywołane przez torasemid może prowadzić do zatrzymania moczu i nadmiernego rozciągnięcia pęcherza moczowego.¹⁹

Niezbyt często obserwuje się zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika we krwi, co może świadczyć o pogorszeniu funkcji nerek.²⁰

Zaburzenia skórne i reakcje alergiczne

Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje alergiczne, takie jak świąd, wysypka (osutka) oraz nadwrażliwość na światło.²¹

Szczególnie niebezpieczne są ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna rozpływna martwica naskórka, które choć występują bardzo rzadko, stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku oraz intensywnego leczenia.^{22 23}

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Bardzo rzadko podczas leczenia torasemidem może dojść do zmniejszenia liczby płytek krwi (małopłytkowość), czerwonych krwinek (erytropenia) i/lub białych krwinek (leukopenia).²⁴

Te zaburzenia hematologiczne mogą manifestować się zwiększoną skłonnością do krwawień, osłabieniem, zmęczeniem lub zwiększoną podatnością na infekcje. Obserwacja parametrów morfologii krwi podczas leczenia torasemidem jest ważnym elementem monitorowania bezpieczeństwa terapii.²⁵

Zaburzenia narządów zmysłów

Bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia widzenia.²⁶

Podobnie rzadko występują zaburzenia słuchu, takie jak szumy uszne (tinnitus) lub utrata słuchu.²⁷

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Często obserwuje się zwiększenie aktywności niektórych enzymów wątrobowych, szczególnie gamma-glutamylotransferazy (gamma-GT) we krwi.²⁸

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Stosunkowo często, zwłaszcza na początku leczenia, mogą wystąpić kurcze mięśni.²⁹

Niezbyt często pacjenci mogą odczuwać bóle mięśniowe.³⁰

Zaburzenia ogólne

Do częstych działań niepożądanych należą również uczucie zmęczenia i osłabienie, szczególnie na początku leczenia.³¹

Tabela działań niepożądanych torasemidu wraz z częstością występowania

<sup data-drug="Astorid" data-section="Działania niepożądane" title="Podczas leczenia produktem leczniczym ASTORID mogą wystąpić następujące działania niepożądane. […] Bardzo często: ≥1/10. Często: ≥1/100 do <1/10. Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100. Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000. Bardzo rzadko: 32 ³³

Monitorowanie bezpieczeństwa podczas leczenia torasemidem

Ze względu na możliwość wystąpienia różnych działań niepożądanych podczas stosowania torasemidu, zaleca się regularne monitorowanie pacjentów.³⁴

W szczególności zaleca się:

• Regularną kontrolę gospodarki wodno-elektrolitowej, zwłaszcza stężenia potasu w osoczu krwi³⁵
• Monitorowanie stężenia glukozy, kwasu moczowego, kreatyniny i lipidów we krwi³⁶
• U pacjentów z cukrzycą (jawną lub utajoną) szczególnie uważne kontrolowanie metabolizmu węglowodanów³⁷
• Regularną kontrolę morfologii krwi (liczby erytrocytów, leukocytów, trombocytów)³⁸

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.³⁹