Dawkowanie i sposób podawania
Somatropina

Dawkowanie i sposób podawania somatropiny

Dawkowanie somatropiny powinno być zawsze dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, biorąc pod uwagę wskazanie kliniczne, wiek pacjenta oraz odpowiedź biochemiczną na leczenie. Produkt zawierający somatropinę należy podawać we wstrzyknięciu podskórnym, z regularną zmianą miejsc podania w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia lipoatrofii.¹²

Dawkowanie u dzieci z różnymi wskazaniami

Dawkowanie somatropiny u dzieci zależy od rozpoznania klinicznego. Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania u pacjentów pediatrycznych przedstawiają się następująco:³⁴

⁵⁶

Kontynuacja leczenia w okresie dojrzewania

W przypadku, gdy niedobór hormonu wzrostu utrzymuje się w wieku dojrzewania, leczenie somatropiną należy kontynuować aż do osiągnięcia całkowitego rozwoju somatycznego, obejmującego zarówno układ ciała, jak i masę kostną. Istotnym celem terapeutycznym w okresie przejściowym jest monitorowanie i osiągnięcie prawidłowej masy kostnej, definiowanej jako wskaźnikowy punkt T >-1 (standaryzowany dla średniej masy kostnej osób dorosłych, z uwzględnieniem płci i grupy etnicznej, mierzony za pomocą absorpcji promieniowania X o dwóch energiach).^{-1 (np. standaryzowany dla średniej masy kostnej osób dorosłych, uwzględniając płeć i grupę etniczną, mierzony za pomocą absorpcji promieniowania X o dwóch energiach).”>7}

Szczególne wskazania i przeciwwskazania w dawkowaniu

W przypadku zespołu Pradera-Williego u dzieci, gdy celem jest zwiększenie wzrostu i poprawa budowy ciała, nie należy przekraczać dawki 2,7 mg/m² pc. na dobę. Ważne jest, aby nie stosować produktu u dzieci, które rosną mniej niż 1 cm rocznie lub u których strefy wzrostu nasad kości długich są prawie zamknięte.⁸

Przy niedoborze wzrostu w przewlekłej niewydolności nerek, dawki somatropiny można zwiększyć, jeżeli tempo wzrastania pacjenta jest niezadowalające. Po półrocznym okresie leczenia może być konieczne skorygowanie dawki.⁹

W przypadku zaburzeń wzrostu u dzieci z opóźnieniem wzrastania wewnątrzmacicznego (SGA), leczenie należy prowadzić do momentu osiągnięcia ostatecznego wzrostu. Terapię należy przerwać po pierwszym roku, jeśli tempo wzrostu jest mniejsze od +1 SD. Leczenie należy również zakończyć, jeśli prędkość wzrostu wynosi 14 lat (dziewczynki) lub >16 lat (chłopcy), co odpowiada momentowi zamknięcia chrząstek nasadowych.<sup data-drug="Genotropin 12" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Zaburzenia wzrostu u dzieci z opóźnieniem wzrastania wewnątrzmacicznego (SGA): zaleca się dawkę 0,035 mg/kg mc. na dobę (1 mg/m2 powierzchni ciała na dobę) do momentu osiągnięcia ostatecznego wzrostu. Leczenie należy przerwać po pierwszym roku terapii, jeśli tempo wzrostu jest mniejsze od +1 SD. Leczenie należy także przerwać, jeśli prędkość wzrostu wynosi 14 lat (dziewczynki) lub > 16 lat (chłopcy), co odpowiada momentowi zamknięcia chrząstek nasadowych.”>10

Dawkowanie u dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu

Dawkowanie somatropiny u osób dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu (GH) różni się w zależności od tego, czy niedobór ten wystąpił w dzieciństwie, czy został nabyty w wieku dorosłym:¹¹¹²

• Pacjenci kontynuujący terapię po dziecięcym niedoborze GH: zalecana dawka do wznowienia leczenia wynosi 0,2-0,5 mg na dobę. Dawka początkowa powinna być modyfikowana na podstawie wyniku oznaczenia stężenia IGF-1.¹³¹⁴
• Pacjenci z niedoborem GH nabytym w wieku dorosłym: leczenie należy rozpocząć od małej dawki 0,1-0,3 mg na dobę (Norditropin) lub 0,15-0,3 mg na dobę (Genotropin). Dawkę należy stopniowo zwiększać w zależności od indywidualnych potrzeb ustalonych na podstawie oznaczenia stężenia IGF-I oraz obserwowanych odpowiedzi klinicznych i działań niepożądanych.¹⁵¹⁶

Monitorowanie stężenia IGF-I i dostosowywanie dawki

Celem terapeutycznym w leczeniu somatropiną u osób dorosłych jest uzyskanie stężenia IGF-I w zakresie 2 SD od wartości średniej standaryzowanej wobec wieku. U pacjentów z prawidłowym stężeniem IGF-I na początku leczenia należy podawać hormon wzrostu do uzyskania zwiększenia stężenia IGF-I do górnej części zakresu normy, nie przekraczając 2 SD.¹⁷

Przy ustalaniu dawki można kierować się również odpowiedzią kliniczną i występowaniem działań niepożądanych. Należy pamiętać, że istnieją pacjenci z niedoborem GH, u których nie normalizuje się poziom IGF-I pomimo dobrej odpowiedzi klinicznej, a zatem nie wymagają oni zwiększania dawki.¹⁸

Dawki podtrzymujące i różnice między płciami

Dobowa dawka podtrzymująca u dorosłych pacjentów rzadko przekracza 1,0 mg na dobę. Istnieją jednak różnice w zapotrzebowaniu na somatropinę między kobietami a mężczyznami:¹⁹

• U kobiet mogą być wymagane wyższe dawki niż u mężczyzn, szczególnie u pacjentek otrzymujących doustną estrogenoterapię zastępczą, gdzie istnieje ryzyko niewystarczającego leczenia.²⁰
• U mężczyzn stwierdza się z czasem wzrost wrażliwości na IGF-I, co może prowadzić do zbyt intensywnego leczenia.²¹

Z tego powodu zaleca się kontrolowanie dawkowania co 6 miesięcy, aby upewnić się, że dawka hormonu wzrostu została ustalone na właściwym poziomie.²²

Dawkowanie u pacjentów starszych

Ponieważ fizjologiczna produkcja hormonu wzrostu zmniejsza się z wiekiem, zapotrzebowanie na somatropinę również może być mniejsze u pacjentów w podeszłym wieku. U pacjentów w wieku powyżej 60 lat, leczenie należy rozpocząć od mniejszej dawki: 0,1-0,2 mg na dobę, którą należy stopniowo zwiększać w zależności od indywidualnego zapotrzebowania pacjenta. Zalecane jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, która rzadko przekracza 0,5 mg na dobę u tych pacjentów.²³

Sposób podawania somatropiny

Somatropinę należy podawać we wstrzyknięciu podskórnym. Zaleca się jedno wstrzyknięcie na dobę, najlepiej wieczorem. Istotne jest, aby stale zmieniać miejsca wstrzyknięć, aby zapobiec zanikowi tkanki tłuszczowej w miejscach podania leku.²⁴²⁵