Przedawkowanie
Sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej

Przedawkowanie soli sodowej sulfonowanej żywicy polistyrenowej (Natrii polistyreni sulfonas), substancji czynnej Resonium A, prowadzi do poważnych zaburzeń elektrolitowych, głównie hipokaliemii, wynikającej z wymiany jonów sodu na potas w przewodzie pokarmowym. Produkt zawiera od 1400 mg do 1700 mg sodu (60,9 – 73,9 mmol w 15 g), co dodatkowo może nasilać zaburzenia elektrolitowe. Klinicznie przedawkowanie manifestuje się objawami neurologicznymi (drażliwość, splątanie, spowolnienie procesów myślowych), mięśniowymi (skurcze, osłabienie, porażenie mięśni, bezdech) oraz sercowo-naczyniowymi (tachykardia, arytmie, zmiany w EKG takie jak obniżenie odcinka ST, spłaszczenie załamka T, fala U). W ciężkich przypadkach może wystąpić tężyczka hipokalcemiczna, będąca konsekwencją wtórnej hipokalcemii towarzyszącej hipokaliemii.

Przedawkowanie soli sodowej sulfonowanej żywicy polistyrenowej

Przedawkowanie soli sodowej sulfonowanej żywicy polistyrenowej (Natrii polistyreni sulfonas), która jest substancją czynną produktu leczniczego Resonium A, może prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych, które manifestują się głównie poprzez objawy kliniczne hipokaliemii. Natrii polistyreni sulfonas jako żywica jonowymienna przeznaczona jest do obniżania stężenia potasu we krwi, dlatego jej przedawkowanie może spowodować nadmierne obniżenie stężenia potasu, co stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie soli sodowej sulfonowanej żywicy polistyrenowej prowadzi przede wszystkim do nasilenia objawów przedmiotowych i podmiotowych hipokaliemii. Jest to bezpośredni efekt mechanizmu działania leku, który powoduje wymianę jonów sodu na jony potasu w przewodzie pokarmowym. Nadmierne stosowanie żywicy może doprowadzić do krytycznie niskiego poziomu potasu w organizmie.1

Należy pamiętać, że Resonium A zawiera znaczną ilość sodu (od 1400 mg do 1700 mg, czyli 60,9 – 73,9 mmol sodu w 15 g produktu), co może przyczyniać się dodatkowo do zaburzeń elektrolitowych w przypadku przedawkowania.2

Konsekwencje biochemiczne przedawkowania

Zaburzenia biochemiczne wynikające z przedawkowania soli sodowej sulfonowanej żywicy polistyrenowej mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne. Głęboka hipokaliemia może prowadzić do szeregu objawów neurologicznych, mięśniowych i sercowo-naczyniowych. W ciężkich przypadkach może wystąpić również tężyczka hipokalcemiczna, będąca wynikiem zaburzeń gospodarki wapniowej towarzyszących hipokaliemii.1

Tabela objawów przedawkowania

Objawy przedawkowania Opis Mechanizm
Drażliwość Wzmożona reakcja na bodźce, niepokój psychoruchowy Hipokaliemia powodująca zaburzenia przekaźnictwa nerwowego
Splątanie Zaburzenia świadomości, dezorientacja Efekt hipokaliemii na funkcje ośrodkowego układu nerwowego
Spowolnienie procesów myślowych Osłabienie funkcji poznawczych, trudności z koncentracją Wpływ hipokaliemii na przewodnictwo nerwowe w OUN
Przyspieszony rytm serca/kołatanie serca Tachykardia, nieregularne bicie serca odczuwane przez pacjenta Zaburzenia polaryzacji komórek mięśnia sercowego
Skurcze mięśni Mimowolne skurcze grup mięśniowych Nadpobudliwość błon komórkowych w wyniku hipokaliemii
Osłabienie siły mięśni Osłabienie mięśni szkieletowych, trudności w poruszaniu się Zaburzenie funkcji mięśni przy niedoborze potasu
Zmniejszenie odruchów Osłabienie odruchów neurologicznych Upośledzenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego
Porażenie mięśni Całkowita utrata funkcji mięśniowych Krytyczna hipokaliemia uniemożliwiająca funkcję mięśni
Bezdech Zatrzymanie oddychania w wyniku porażenia mięśni oddechowych Ciężka hipokaliemia prowadząca do niewydolności mięśni oddechowych
Zmiany w zapisie EKG Obniżenie odcinka ST, spłaszczenie załamka T, wystąpienie fali U Zaburzenia repolaryzacji komórek mięśnia sercowego
Zaburzenia rytmu serca Arytmie nadkomorowe i komorowe, potencjalnie zagrażające życiu Zaburzenia przewodnictwa elektrycznego w sercu
Tężyczka hipokalcemiczna Bolesne skurcze mięśni, drętwienie, mrowienie wokół ust i kończyn Wtórna hipokalcemia towarzysząca zaburzeniom elektrolitowym

1

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania soli sodowej sulfonowanej żywicy polistyrenowej konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań terapeutycznych. Priorytetem jest przywrócenie prawidłowej gospodarki elektrolitowej oraz usunięcie nadmiaru żywicy z przewodu pokarmowego pacjenta.1

Leczenie przedawkowania powinno obejmować:

  • Monitorowanie stężenia elektrolitów w surowicy krwi, ze szczególnym uwzględnieniem potasu i wapnia
  • Suplementację potasu drogą dożylną w przypadku ciężkiej hipokaliemii
  • Podanie preparatów wapnia w przypadku wystąpienia objawów tężyczki hipokalcemicznej
  • Zastosowanie środków przeczyszczających w celu usunięcia żywicy z przewodu pokarmowego
  • Ewentualne zastosowanie lewatyw w celu przyśpieszenia eliminacji żywicy z jelit
  • W ciężkich przypadkach – monitorowanie parametrów życiowych i wspomaganie czynności układu oddechowego i krążenia

1

Szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego ma kluczowe znaczenie dla zapobieżenia poważnym powikłaniom, takim jak zaburzenia rytmu serca czy bezdech, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta.1

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl