Przeciwwskazania stosowania
Pluskwica groniasta

Przeciwwskazania stosowania pluskwicy groniastej. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Pluskwica groniasta (Cimicifuga racemosa), znana również jako kokoryczka czarna lub cimicifuga, jest składnikiem aktywnym występującym w preparatach stosowanych w łagodzeniu objawów menopauzy. W leku Pascofemin występuje jako składnik w potencji D3. Prawidłowa kwalifikacja pacjentów do terapii z zastosowaniem produktów zawierających pluskwicę groniastą wymaga znajomości przeciwwskazań do jej stosowania.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Głównym i bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania pluskwicy groniastej jest nadwrażliwość na tę substancję czynną. Pacjentom, u których w wywiadzie stwierdzono reakcje alergiczne po zastosowaniu preparatów zawierających Cimicifuga racemosa, należy kategorycznie odradzić stosowanie leku Pascofemin. Nadwrażliwość może dotyczyć również którejkolwiek z pozostałych substancji czynnych zawartych w preparacie, takich jak: Vitex agnus castus, Caulophyllum thalictroides, Fraxinus americana, Senecio aureus, Pulsatilla pratensis, Lilium lancifolium, Strychnos ignatii, Aletris farinosa czy Chamaelirium luteum.^{2 3}

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Istotnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających pluskwicę groniastą, takich jak Pascofemin, jest również nadwrażliwość na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość etanolu, który stanowi 34% (V/V) składu produktu. Pacjentom z nietolerancją alkoholu etylowego należy odradzić stosowanie tego preparatu.^{4 5}

Rozszerzone przeciwwskazania kliniczne

Chociaż w oficjalnej charakterystyce produktu leczniczego Pascofemin wymienione są jedynie przeciwwskazania związane z nadwrażliwością, w praktyce klinicznej należy rozważyć odradzenie stosowania preparatów zawierających pluskwicę groniastą również w innych sytuacjach, kierując się danymi z badań klinicznych i wytycznymi ekspertów dotyczącymi stosowania Cimicifuga racemosa.⁶

Interakcje z lekami hormonalnymi

Ze względu na potencjalne działanie pluskwicy groniastej na układ hormonalny, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu hormonalnej terapii zastępczej lub innych preparatów hormonalnych, w tym antykoncepcji hormonalnej, a w niektórych przypadkach rozważyć odradzenie równoczesnego stosowania obu grup leków.⁷

Choroby wątroby

Preparaty zawierające pluskwicę groniastą, w tym Pascofemin, powinny być stosowane z dużą ostrożnością u pacjentów z chorobami wątroby lub wywiadem w kierunku chorób wątroby. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby należy rozważyć odradzenie stosowania tej substancji ze względu na pojedyncze doniesienia o potencjalnej hepatotoksyczności ekstraktów z pluskwicy.⁸

Ciąża i laktacja

Ze względu na potencjalne działanie pluskwicy groniastej na układ hormonalny, preparaty zawierające tę substancję, takie jak Pascofemin, nie powinny być stosowane u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Kobietom planującym ciążę także należy odradzić stosowanie preparatów z pluskwicą.⁹

Nowotwory estrogenozależne

U pacjentek z rozpoznanymi nowotworami hormonozależnymi, szczególnie rakiem piersi, rakiem endometrium czy innymi nowotworami zależnymi od estrogenów, należy odradzić stosowanie preparatów zawierających pluskwicę groniastą ze względu na niepewny wpływ tej substancji na tkanki estrogenowrażliwe.¹⁰

Szczególne populacje pacjentów

W przypadku preparatu Pascofemin, który zawiera pluskwicę groniastą w potencji D3 (2,0 g w 10 g preparatu), należy zachować szczególną ostrożność lub rozważyć odradzenie stosowania u następujących grup pacjentów:¹¹

• Pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia krwi – ze względu na potencjalne właściwości przeciwzakrzepowe pluskwicy
• Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe – z powodu możliwych interakcji
• Pacjenci z hipotensją – pluskwica może nasilać działanie leków hipotensyjnych
• Osoby z zaburzeniami immunologicznymi – ze względu na potencjalne działanie immunomodulujące pluskwicy

¹²

Zawartość etanolu jako czynnik wykluczający

Pascofemin zawiera 34% (V/V) etanolu, co stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania w określonych grupach pacjentów:¹³

• Pacjenci z chorobą alkoholową
• Osoby po terapii odwykowej
• Pacjenci z ciężkimi chorobami wątroby
• Pacjenci z padaczką
• Osoby stosujące leki wchodzące w interakcje z alkoholem (np. metronidazol, disulfiram)
• Pacjenci operujący maszynami lub prowadzący pojazdy, gdy stosowanie preparatu może wpłynąć na ich zdolności psychomotoryczne

¹⁴

Wiek jako czynnik ograniczający

Ze względu na specyfikę działania pluskwicy groniastej (Cimicifuga racemosa) oraz formułę preparatu Pascofemin, należy odradzić stosowanie tego produktu u dzieci i młodzieży. Pluskwica groniasta jest składnikiem ukierunkowanym głównie na łagodzenie objawów związanych z menopauzą, stąd też zastosowanie u pacjentów pediatrycznych jest nieuzasadnione klinicznie.¹⁵

Interakcje z innymi składnikami preparatu

Pascofemin zawiera oprócz pluskwicy groniastej (Cimicifuga racemosa D3) także inne składniki aktywne, które mogą wchodzić we wzajemne interakcje lub potęgować działania niepożądane. Należy szczególnie zwrócić uwagę na:¹⁶

• Vitex agnus castus (2,0 g) – może wzmacniać działanie hormonalne pluskwicy
• Strychnos ignatii (0,75 g) – zawiera strychniny, która w większych dawkach może wykazywać działanie toksyczne
• Senecio aureus (0,75 g) – niektóre gatunki z rodzaju Senecio mogą wykazywać potencjalne działanie hepatotoksyczne

¹⁷

W przypadku pacjentów z historią nadwrażliwości na którykolwiek z pozostałych składników aktywnych preparatu Pascofemin, należy odradzić stosowanie tego produktu leczniczego i rozważyć alternatywne preparaty zawierające wyłącznie pluskwicę groniastą lub inne substancje o podobnym działaniu terapeutycznym.¹⁸