Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Piroksykam

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa piroksykamu obejmowały szeroki zakres testów toksyczności podostrej i przewlekłej na różnych gatunkach zwierząt (szczury, myszy, psy, małpy) z dawkami od 0,3 do 25 mg/kg mc./dobę, co odpowiada do 90-krotności dawki klinicznej u ludzi. Główne działania niepożądane obejmowały nefrotoksyczność (martwica brodawek nerkowych) oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, typowe dla NLPZ. Wrażliwość na toksyczność była gatunkowo zróżnicowana – małpy wykazywały wysoką odporność, natomiast psy były szczególnie wrażliwe na uszkodzenia przewodu pokarmowego. Badania na produkcie Flamexin potwierdziły, że dawki przekraczające 60-krotność dawki ludzkiej wywołują uszkodzenia żołądka, jelit i nerek, jednak przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami klinicznymi ryzyko takich działań u ludzi jest minimalne.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania piroksykamu

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania piroksykamu pochodzą z szeregu konwencjonalnych badań, obejmujących ocenę bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję. Na podstawie tych badań stwierdzono, że przy stosowaniu piroksykamu zgodnie z zaleceniami klinicznymi, nie istnieje szczególne ryzyko dla człowieka.1 2

Badania toksyczności podostrej i przewlekłej

Badania toksyczności podostrej i przewlekłej prowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, w tym na szczurach, myszach, psach oraz małpach. W badaniach tych stosowano dawki piroksykamu w zakresie od 0,3 mg/kg masy ciała na dobę do 25 mg/kg masy ciała na dobę. Najwyższa z badanych dawek odpowiada dawce około 90-krotnie większej od zalecanej u ludzi.3

Główne obserwowane działania niepożądane były charakterystyczne dla toksycznego działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u zwierząt i obejmowały:4

5 6

Zaobserwowano różną wrażliwość gatunkową na działanie toksyczne piroksykamu. Szczególnie wysoką odporność na działanie niepożądane piroksykamu stwierdzono u małp, natomiast psy wykazywały wyjątkową wrażliwość na toksyczne działanie leku na przewód pokarmowy.7

Badania przeprowadzone dla produktu Flamexin wykazały, że podawanie dawki maksymalnej przekraczającej 60-krotnie dawkę przeznaczoną dla człowieka powoduje działania niepożądane takie jak uszkodzenia żołądka i jelit oraz martwicę brodawek nerkowych. Ponieważ taka ekspozycja na piroksykam znacznie przewyższa maksymalną dawkę stosowaną u człowieka, możliwość wystąpienia takich działań u ludzi jest nieznaczna, jeśli lek stosuje się zgodnie z jego klinicznym przeznaczeniem.8

Wpływ na reprodukcję i rozwój

Badania przedkliniczne wykazały, że piroksykam, podobnie jak inne inhibitory syntezy prostaglandyn, może wywierać niekorzystny wpływ na reprodukcję i rozwój płodu. Zaobserwowano następujące efekty:9 10

  • Wpływ na płodnośćobniżenie płodności poprzez działanie na owulację i implantację zarodków
  • Zwiększona śmiertelność zarodków i płodów – zarówno przed implantacją, jak i po implantacji w ścianie macicy
  • Zwiększone ryzyko wad rozwojowych – w tym dotyczących układu sercowo-naczyniowego w okresie organogenezy
  • Zaburzenia przebiegu porodu – zwiększone ryzyko dystocji (trudności podczas porodu) i opóźnienie akcji porodowej
  • Wpływ na układ krążenia płoduprzedwczesne zamykanie przewodu tętniczego na skutek hamowania cyklooksygenazy

11 12

Podawanie ciężarnym szczurom niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takich jak piroksykam, może powodować przedwczesne zamykanie przewodu tętniczego u płodu. Dodatkowo, w ostatnim trymestrze ciąży obserwowano zwiększony toksyczny wpływ na żołądek i dwunastnicę.13

Ocena genotoksyczności i rakotwórczości

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa obejmowały również ocenę potencjalnej genotoksyczności i rakotwórczości piroksykamu. Wyniki tych badań nie wykazały istotnego ryzyka genotoksycznego ani rakotwórczego dla ludzi przy stosowaniu dawek terapeutycznych.14 15

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl