Dawkowanie i sposób podawania
Piroksykam

Piroksykam jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) stosowanym w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, choroby zwyrodnieniowej stawów oraz zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa. Zalecana dawka początkowa i podtrzymująca wynosi 20 mg na dobę, z możliwością redukcji dawki podtrzymującej do 10 mg u wybranych pacjentów. Lek dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań (20 mg/ml) podawanego domięśniowo oraz tabletek doustnych (10 mg i 20 mg), które należy przyjmować podczas posiłku. Ze względu na zwiększone ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego, szczególnie u osób w podeszłym wieku, piroksykam nie powinien być stosowany jako lek pierwszego rzutu, a u pacjentów z wysokim ryzykiem zaleca się stosowanie profilaktyki gastroprotekcyjnej (np. inhibitory pompy protonowej lub mizoprostol). Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 20 mg, a leczenie należy prowadzić w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas.

Dawkowanie i sposób podawania piroksykamu

Rozpoczęcie leczenia piroksykamem powinno być zlecane wyłącznie przez lekarzy posiadających doświadczenie w ocenie diagnostycznej i leczeniu pacjentów z zapalnymi lub zwyrodnieniowymi chorobami reumatycznymi. Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 20 mg. Występowanie działań niepożądanych można ograniczyć poprzez stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy okres, konieczny do złagodzenia objawów.123

Ocena skuteczności leczenia

Korzyści z leczenia i jego tolerancja powinny być zweryfikowane w ciągu 14 dni od rozpoczęcia terapii. Jeżeli kontynuacja leczenia zostanie uznana za konieczną, należy dokonywać częstej weryfikacji jej zasadności. Ze względu na udowodniony związek stosowania piroksykamu ze zwiększonym ryzykiem powikłań dotyczących przewodu pokarmowego, należy rozważyć potrzebę podawania produktu w skojarzeniu z lekami chroniącymi błonę śluzową żołądka (np. z mizoprostolem lub z inhibitorami pompy protonowej), zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku.456

Wskazania do stosowania i dawkowanie

Piroksykam stosuje się w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, choroby zwyrodnieniowej stawów oraz zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa. Zalecana dawka początkowa wynosi 20 mg raz na dobę. U większości pacjentów dawka podtrzymująca wynosi 20 mg na dobę. W niewielkiej grupie pacjentów wystarczające może być podanie dawki podtrzymującej 10 mg na dobę.7

Ze względu na profil bezpieczeństwa przewodu pokarmowego, piroksykam nie powinien być stosowany w leczeniu pierwszego rzutu, gdy wskazane jest stosowanie NLPZ. Z tego samego powodu nie należy go stosować u pacjentów najbardziej narażonych na poważne działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego.8

Sposób podawania w zależności od postaci farmaceutycznej

Roztwór do wstrzykiwań (Feldene)

Produkt leczniczy Feldene w postaci roztworu (20 mg/ml) przeznaczony jest do podawania domięśniowego. Zalecany jest do leczenia początkowego stanów ostrych oraz zaostrzenia przewlekłych stanów chorobowych. Wstrzyknięcia domięśniowe piroksykamu należy wykonywać we względnie duże mięśnie przy zachowaniu aseptyki. Proponowanym miejscem wstrzyknięcia jest górny zewnętrzny kwadrant pośladka (tj. mięsień pośladkowy wielki). Podobnie jak w przypadku wszystkich leków podawanych domięśniowo, przed wykonaniem wstrzyknięcia należy zaaspirować, aby upewnić się, że końcówka igły nie znajduje się w świetle naczynia.9

Tabletki (Flamexin, Piroxicam Jelfa)

Piroksykam w postaci tabletek (Flamexin, Piroxicam Jelfa) należy przyjmować doustnie w czasie posiłku. W przypadku produktu Flamexin, jeśli pacjentowi zalecono przyjmowanie połowy dawki, aby podzielić tabletkę na dwie równe części (po 10 mg każda), należy położyć ją na płaskiej powierzchni, linią podziału do góry, a następnie nacisnąć ją delikatnie kciukiem, przełamując na dwie równe części.1011

Dawkowanie u szczególnych grup pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku piroksykam należy stosować ostrożnie, ponieważ mogą oni silniej odczuwać niepożądane działania leku. Podobnie jak w przypadku stosowania innych leków z grupy NLPZ, należy zachować ostrożność w leczeniu pacjentów w podeszłym wieku, u których mogą występować zaburzenia czynności nerek, wątroby czy serca. Z tego względu, u pacjentów w podeszłym wieku należy rozważyć zmniejszenie dobowej dawki; odpowiednia dawka powinna być dokładnie ustalona przez lekarza.12

Dzieci i młodzież

Dawkowanie i wskazania do stosowania u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone. Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności piroksykamu u dzieci.1314

Tabela dawkowania piroksykamu

Postać farmaceutyczna Wskazanie Dawka początkowa Dawka podtrzymująca Maksymalna dawka dobowa Sposób podawania
Roztwór do wstrzykiwań
(Feldene 20 mg/ml)
Reumatoidalne zapalenie stawów
Choroba zwyrodnieniowa stawów
Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
20 mg raz na dobę 20 mg raz na dobę
(w niektórych przypadkach 10 mg/dobę)
20 mg Domięśniowo, w górny zewnętrzny kwadrant pośladka
Tabletki
(Flamexin 20 mg)
Choroby reumatyczne o charakterze zapalnym i zwyrodnieniowym 20 mg raz na dobę 20 mg raz na dobę
(możliwe dzielenie tabletek na dwie równe części po 10 mg)
20 mg Doustnie, w czasie posiłku
Tabletki powlekane
(Piroxicam Jelfa 10 mg, 20 mg)
Choroby reumatyczne o charakterze zapalnym i zwyrodnieniowym 20 mg raz na dobę 10-20 mg raz na dobę 20 mg Doustnie, w czasie posiłku
Szczególne grupy pacjentów:
Osoby w podeszłym wieku Należy rozważyć zmniejszenie dobowej dawki ze względu na możliwość silniejszego odczuwania działań niepożądanych Dawkę ustala indywidualnie lekarz
Dzieci i młodzież Dawkowanie i wskazania nie zostały ustalone

Monitoring leczenia piroksykamem

Podczas terapii piroksykamem konieczne jest regularne monitorowanie pacjenta pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa leczenia. Pierwsza weryfikacja powinna nastąpić po 14 dniach od rozpoczęcia terapii. Jeśli kontynuacja leczenia jest konieczna, należy dokonywać regularnej oceny zasadności terapii, zwłaszcza pod kątem wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.151617

U pacjentów ze zwiększonym ryzykiem powikłań ze strony przewodu pokarmowego, szczególnie u osób w podeszłym wieku, należy stosować profilaktykę gastroprotekcyjną w postaci inhibitorów pompy protonowej lub mizoprostolu. Należy zwracać szczególną uwagę na stosowanie minimalnej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas konieczny do kontroli objawów choroby.181920

Ostrzeżenia dotyczące stosowania

Piroksykam nie powinien być stosowany jako lek pierwszego rzutu w terapii przeciwzapalnej, gdy wskazane jest stosowanie NLPZ. Należy unikać podawania go u pacjentów najbardziej narażonych na ciężkie działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego. Przyjmowanie leku w najmniejszej dawce skutecznej przez najkrótszy okres konieczny do złagodzenia objawów zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.2122

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl