Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Owoc senesu

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania owocu senesu

W przypadku owocu senesu (Sennae fructus angustifoliae) dostępne dane przedkliniczne nie pochodzą z nowych, systematycznych badań nad tą substancją, lecz z istniejących badań przedklinicznych. Należy zaznaczyć, że ze względu na podobieństwo składu chemicznego owoców i liści senesu, dane uzyskane podczas badań owoców senesu można ekstrapolować na liście.¹

Toksyczność ostra

Badania dotyczące toksyczności ostrej wykazały, że doustne podawanie ekstraktu ze strąków senesu oraz sennozydów myszom i szczurom charakteryzuje się niską toksycznością. W preparacie Laxantia Tea owoc senesu stanowi jedną z substancji czynnych, zawierającą glikozydy hydroksyantracenowe w przeliczeniu na sennozyd B.²

Toksyczność przewlekła

W 90-dniowym badaniu na szczurach zaobserwowano zmiany w tkankach narażonych na bezpośredni kontakt z substancjami czynnymi. Stwierdzono rozrost nabłonka w trzech lokalizacjach: jelicie grubym, przedżołądku oraz kanalikach nerkowych. Istotne jest to, że wszystkie zmiany rozrostowe miały charakter odwracalny po zaprzestaniu podawania substancji. Co szczególnie ważne, nie zaobserwowano żadnych zmian patologicznych w splocie nerwowym okrężnicy, co ma znaczenie kliniczne w kontekście długotrwałego stosowania środków zawierających senes.³

Badania potencjału rakotwórczego

Długoterminowe badania na gryzoniach nie wykazały potencjału kancerogennego ekstraktu z owoców senesu. W dwuletnim badaniu na szczurach, którym doustnie podawano ekstrakt, nie zaobserwowano działania kancerogennego u zwierząt obu płci. Dodatkowo nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozwój poporodowy młodych szczurów, zachowanie matek oraz płodność samców i samic.⁴

Badania mutagenności

Przeprowadzone badania mutagenności wykazały złożone rezultaty. W badaniach in vitro stwierdzono mutagenne działanie aloeemodyny, jednego ze związków obecnych w senesu. Jednak ważne jest to, że efektu mutagennego nie obserwowano dla głównych składników aktywnych – sennozydu A i B oraz reiny. Co istotne, kompleksowe badania in vivo dały wynik negatywny, co sugeruje brak istotnego potencjału mutagennego w warunkach fizjologicznych.⁵

Związek z ryzykiem nowotworu jelita grubego

Kwestia potencjalnego związku między stosowaniem środków przeczyszczających a ryzykiem rozwoju raka jelita grubego (CRC) była przedmiotem kilku badań klinicznych. Wyniki tych badań są niejednoznaczne – część z nich wykazuje związek między stosowaniem środków przeczyszczających zawierających antrachinony (do których należą składniki aktywne owocu senesu) a zwiększonym ryzykiem CRC, podczas gdy inne badania takiej zależności nie potwierdzają. Istotne jest to, że jako czynniki ryzyka rozwoju CRC zidentyfikowano również zaparcia oraz nieprawidłowe nawyki żywieniowe. Z tego względu konieczne są dodatkowe badania w celu definitywnego określenia stopnia ryzyka rozwoju nowotworu związanego ze stosowaniem owocu senesu i preparatów go zawierających.⁶

Implikacje kliniczne danych przedklinicznych

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa owocu senesu, będącego jednym ze składników preparatu Laxantia Tea, wskazują na ogólnie akceptowalny profil bezpieczeństwa tej substancji. Niska toksyczność ostra oraz brak potwierdzonego działania kancerogennego w długoterminowych badaniach na zwierzętach stanowią istotne informacje z perspektywy klinicznej. Odwracalność zmian rozrostowych obserwowanych w przewlekłych badaniach toksyczności oraz brak wpływu na sploty nerwowe okrężnicy są również ważnymi aspektami bezpieczeństwa, szczególnie w kontekście długotrwałego stosowania środków zawierających owoc senesu.⁷

Należy jednak pamiętać, że niejednoznaczne wyniki badań dotyczących związku z ryzykiem nowotworu jelita grubego wskazują na potrzebę zachowania ostrożności, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu preparatów zawierających owoc senesu, takich jak Laxantia Tea. Konieczne są dalsze badania w celu pełniejszego zrozumienia długoterminowych implikacji stosowania tej substancji.⁸