Przeciwwskazania stosowania
Octan glatirameru

Przeciwwskazania stosowania octanu glatirameru

Octan glatirameru, substancja czynna preparatu Copaxone (dostępnego w dawkach 20 mg/ml i 40 mg/ml), podlega ściśle określonym przeciwwskazaniom, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjentów do terapii tym lekiem. Stosowanie octanu glatirameru jest przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. ¹

Nadwrażliwość jako główne przeciwwskazanie

Nadwrażliwość na octan glatirameru stanowi jedyne bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatu Copaxone. Należy przypomnieć, że octan glatirameru jest solą octanową syntetycznych polipeptydów, zawierającą cztery naturalnie występujące aminokwasy: kwas L-glutaminowy, L-alaninę, L-tyrozynę i L-lizynę w określonych zakresach stosunków molowych. Średnia masa cząsteczkowa octanu glatirameru mieści się w zakresie 5000-9000 daltonów. ²

W praktyce klinicznej, lekarz powinien przeprowadzić dokładny wywiad chorobowy ukierunkowany na wystąpienie w przeszłości reakcji alergicznych po zastosowaniu octanu glatirameru. Jeśli pacjent zgłasza jakiekolwiek reakcje wskazujące na nadwrażliwość, należy bezwzględnie odstąpić od stosowania tego leku. ³

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Oprócz nadwrażliwości na substancję czynną, przeciwwskazaniem do stosowania preparatu Copaxone jest również nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Preparat Copaxone 20 mg/ml oraz 40 mg/ml występuje w postaci roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. ⁴

Obecność reakcji alergicznej na substancje pomocnicze wymienione w pełnym wykazie substancji pomocniczych również kwalifikuje pacjenta do wykluczenia z terapii octanem glatirameru. ⁵

Różnice między formulacjami produktu Copaxone

Warto zwrócić uwagę, że przeciwwskazania dotyczą zarówno preparatu Copaxone 20 mg/ml jak i 40 mg/ml. Obie postacie zawierają tę samą substancję czynną – octan glatirameru, jednak mogą nieznacznie różnić się parametrami fizykochemicznymi roztworu. Preparat Copaxone 20 mg/ml ma osmolarność około 265 mOsmol/L, natomiast Copaxone 40 mg/ml – około 300 mOsmol/L. Obie formulacje mają pH w zakresie 5,5-7,0. ⁶

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie octanu glatirameru?

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wynikającymi z nadwrażliwości na substancję czynną lub pomocnicze, istnieją sytuacje kliniczne, w których lekarz powinien rozważyć odradzenie pacjentowi stosowania octanu glatirameru. Dotyczy to głównie przypadków, gdy istnieje podejrzenie lub ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości. ⁷

Ocena ryzyka nadwrażliwości przed rozpoczęciem terapii

Przed rozpoczęciem leczenia octanem glatirameru należy przeprowadzić dokładny wywiad alergologiczny. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wywiadem w kierunku reakcji alergicznych na białka czy peptydy, ze względu na charakterystykę octanu glatirameru jako mieszaniny polipeptydów zawierającej cztery naturalne aminokwasy: kwas L-glutaminowy, L-alaninę, L-tyrozynę i L-lizynę. ⁸

Warto podkreślić, że ze względu na złożoność kompozycyjną octanu glatirameru, nie można w pełni scharakteryzować żadnego specyficznego polipeptydu wchodzącego w jego skład, w tym pod względem sekwencji aminokwasów. Ma to znaczenie przy ocenie ryzyka reakcji krzyżowych u pacjentów z alergią na inne substancje białkowe. ⁹

Postępowanie przy podejrzeniu nadwrażliwości

Jeśli w trakcie stosowania leku Copaxone pojawią się objawy mogące sugerować reakcję nadwrażliwości, należy natychmiast przerwać podawanie leku i skonsultować się z lekarzem. Bezpieczeństwo pacjenta jest priorytetem, a wystąpienie objawów nadwrażliwości stanowi wskazanie do trwałego odstawienia preparatu. ¹⁰

Dla lekarza kwalifikującego pacjenta do terapii octanem glatirameru istotne jest, że nadwrażliwość na tę substancję stanowi jedyne bezwzględne przeciwwskazanie wymienione w charakterystyce produktu leczniczego Copaxone. Brak innych bezwzględnych przeciwwskazań pozwala na stosowanie tego leku u szerokiej grupy pacjentów, pod warunkiem wykluczenia reakcji nadwrażliwości. ¹¹