Dawkowanie i sposób podawania
Mesna

Dawkowanie i sposób podawania substancji mesna

Mesna jest substancją stosowaną jako środek uroprotektorowy zapobiegający toksycznemu działaniu oksazafosforyn na układ dróg moczowych. Prawidłowe dawkowanie tej substancji ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia skutecznej ochrony pacjenta podczas chemioterapii z użyciem oksazafosforyn.¹

Zalecenia ogólne dotyczące dawkowania mesny

Terapia mesną powinna być prowadzona przez cały okres leczenia oksazafosforynami i kontynuowana do czasu obniżenia stężenia ich metabolitów w moczu do wartości nietoksycznych, co zwykle następuje w ciągu 8-12 godzin po zakończeniu podawania oksazafosforyny. Czas ten może się różnić w zależności od zastosowanego schematu leczenia.²

Podczas terapii należy utrzymywać wydalanie moczu na poziomie 100 ml/h, co jest standardowym wymogiem przy stosowaniu oksazafosforyn. Przez cały okres leczenia konieczne jest przeprowadzanie badań moczu w kierunku obecności krwi lub białka, co pozwala na wczesne wykrycie ewentualnych powikłań ze strony układu moczowego.³

Standardowy schemat dawkowania mesny

U osób dorosłych, jeżeli lekarz nie zaleci inaczej, mesnę podaje się dożylnie w dawce stanowiącej 20% dawki oksazafosforyny w godzinie zero (czyli w momencie podawania oksazafosforyny), a następnie powtarza się taką samą dawkę po 4 i 8 godzinach od rozpoczęcia terapii.⁴

Przykładowy schemat podawania mesny przy standardowym dawkowaniu

⁵

Dawkowanie mesny przy wysokich dawkach oksazafosforyn

W przypadku leczenia wysokimi dawkami oksazafosforyn (np. przed przeszczepem szpiku kostnego), całkowitą dawkę mesny można zwiększyć do 120-160% dawki oksazafosforyny. W takich sytuacjach zaleca się podanie 20% dawki mesny (obliczonej względem całkowitej dawki oksazafosforyny) w godzinie zero, a następnie podawanie pozostałej dawki dożylnie w sposób ciągły przez 24 godziny przy pomocy pompy infuzyjnej.⁶

Alternatywnie można zastosować pojedyncze wstrzyknięcia metodą bolus według następujących schematów:

• 3 × 40% dawki oksazafosforyny podawanych w godzinach 0, 4, 8, lub
• 4 × 40% dawki oksazafosforyny podawanych w godzinach 0, 3, 6, 9

⁷

Zamiast wstrzyknięć bolusowych dopuszczalne jest zastosowanie krótkich, 15-minutowych infuzji mesny.⁸

Dawkowanie mesny przy ciągłej infuzji ifosfamidu

W przypadku ciągłej infuzji ifosfamidu korzystne jest podawanie mesny według następującego schematu:

• wstrzyknięcie bolusowe w dawce 20% dawki ifosfamidu w godzinie 0 (początek infuzji)
• następnie infuzja ciągła mesny do 100% dawki ifosfamidu
• kontynuacja ochrony dróg moczowych przez 6-12 godzin po zakończeniu infuzji ifosfamidu

⁹

Przykład podawania mesny przy 24-godzinnej infuzji ifosfamidu

¹⁰

Dawkowanie mesny u dzieci

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania mesny u dzieci nie zostały jednoznacznie ustalone. Należy jednak pamiętać, że w populacji pediatrycznej może zachodzić konieczność modyfikacji schematu dawkowania ze względu na częstsze oddawanie moczu w tej grupie wiekowej. W praktyce klinicznej zaleca się:¹¹

• Skrócenie odstępów pomiędzy kolejnymi dawkami mesny
• Zwiększenie liczby podawanych dawek

Doświadczenie kliniczne wskazuje, że przy podawaniu dawek konwencjonalnych w pojedynczych przypadkach korzystne jest podawanie mesny w krótszych odstępach czasu (np. co trzy godziny, przy czym całkowita dawka mesny stanowi 60% dawki oksazafosforyny).¹²

W przypadku terapii bardzo wysokimi dawkami oksazafosforyn (np. przed przeszczepem szpiku kostnego) wstrzyknięcia bolusowe mesny u dzieci należy zawsze podawać w krótszych odstępach czasu (np. 20% dawki oksazafosforyny w godzinach 0, 1, 3, 6, 9, 12). Podobnie jak u dorosłych, zamiast wstrzyknięć bolusowych można zastosować krótkie, 15-minutowe infuzje.¹³

Dawkowanie mesny u pacjentów w podeszłym wieku

W badaniach klinicznych liczba pacjentów w wieku 65 lat i starszych była zbyt mała, aby jednoznacznie ocenić różnice w odpowiedzi na leczenie mesną w porównaniu z osobami młodszymi. U pacjentów geriatrycznych należy zachować szczególną ostrożność przy doborze dawki oksazafosforyn, ze względu na:¹⁴

• Częstsze występowanie zaburzeń czynności wątroby
• Częstsze występowanie zaburzeń czynności nerek
• Częstsze występowanie zaburzeń czynności serca
• Współistniejące choroby
• Równocześnie stosowane leki

Mimo potrzeby dostosowania dawki oksazafosforyn, stosunek ilościowy mesny do oksazafosforyn powinien pozostać niezmieniony.¹⁵

Dawkowanie mesny u pacjentów z grup wysokiego ryzyka

Do grup wysokiego ryzyka, wymagających indywidualnego podejścia do dawkowania mesny, zalicza się:¹⁶

• Pacjentów z uszkodzonym nabłonkiem dróg moczowych w wyniku wcześniejszego leczenia oksazafosforynami
• Pacjentów po napromienianiu narządów miednicy
• Pacjentów, u których standardowe dawki mesny nie zapewniają odpowiedniej ochrony
• Pacjentów z istniejącymi wcześniej chorobami dróg moczowych

W tych przypadkach zaleca się modyfikację standardowego schematu dawkowania poprzez podawanie dawki stanowiącej 40% dawki oksazafosforyny w odstępach krótszych niż 4 godziny i/lub zwiększenie liczby podawanych dawek.¹⁷