Przedawkowanie
Kwas dehydrocholowy

Kwas dehydrocholowy, obecny w preparatach Raphacholin C (40 mg/tabletka) oraz Raphacholin Forte (250 mg/tabletka), wykazuje potencjalne ryzyko toksyczności przy znacznym przekroczeniu dawek terapeutycznych. Przedawkowanie, definiowane jako jednorazowe przyjęcie kilkudziesięciu tabletek, może indukować nasilone działanie przeczyszczające prowadzące do biegunki i dyselektrolitemii (utrata K+, Na+, Cl-), co z kolei skutkuje zaburzeniami rytmu serca, skurczami mięśniowymi oraz osłabieniem. Objawy kliniczne obejmują również wymioty, nudności, bóle głowy, zaczerwienienie twarzy, zaburzenia oddychania (tachypnoe, hiperwentylacja) oraz uczucie znużenia. Szczególnie narażone są osoby z chorobami nerek, wątroby i układu krążenia, u których nawet niewielkie przekroczenie dawki może wywołać poważne konsekwencje kliniczne.

  1. Przedawkowanie kwasu dehydrocholowego
    1. Efekty kliniczne przedawkowania
    2. Spektrum objawów przedawkowania
    3. Specyfika ryzyka w zależności od preparatu
    4. Grupa ryzyka przedawkowania
    5. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    6. Kolejne rozdziały

Przedawkowanie kwasu dehydrocholowego

Kwas dehydrocholowy (Acidum dehydrocholicum) jest substancją aktywną występującą w preparatach takich jak Raphacholin C oraz Raphacholin Forte. Chociaż przypadki przedawkowania tej substancji są rzadkie, istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia niepożądanych objawów przy znacznym przekroczeniu zalecanych dawek terapeutycznych.1

Efekty kliniczne przedawkowania

W przypadku znacznego przedawkowania kwasu dehydrocholowego, szczególnie przy jednorazowym przyjęciu ilości wielokrotnie przekraczających zalecane dawki, mogą wystąpić objawy ze strony różnych układów organizmu. Podstawowym efektem jest nasilone działanie przeczyszczające, które może prowadzić do biegunki oraz zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.2

Według danych klinicznych, jednorazowe przyjęcie kilkudziesięciu tabletek drażowanych Raphacholinu C, który zawiera 40 mg kwasu dehydrocholowego w jednej tabletce, lub znaczne przekroczenie zalecanych dawek Raphacholinu Forte (250 mg kwasu dehydrocholowego w tabletce) może prowadzić do wystąpienia objawów toksycznych.34

Spektrum objawów przedawkowania

Objawy przedawkowania kwasu dehydrocholowego mogą być zróżnicowane i obejmują zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego, nerwowego oraz mięśniowego. Należy zauważyć, że do tej pory nie zgłoszono żadnego potwierdzonego przypadku przedawkowania, jednak potencjalne objawy zostały zidentyfikowane na podstawie profilu farmakologicznego substancji.5

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Potencjalna dawka wywołująca
Wymioty Odruch wywołany podrażnieniem błony śluzowej żołądka oraz działaniem na ośrodek wymiotny Wielokrotne przekroczenie dawki terapeutycznej (jednorazowe przyjęcie kilkudziesięciu tabletek)
Biegunka Nasilony efekt przeczyszczający, będący konsekwencją wzmożonej sekrecji żółci i zwiększonej perystaltyki jelit Dawka wielokrotnie przekraczająca zalecaną
Dyselektrolitemia Zaburzenia równowagi elektrolitowej (głównie utrata potasu, sodu, chlorków) wtórna do biegunki Następstwo przedłużającej się biegunki przy znacznym przedawkowaniu
Bóle głowy Pochodzenia naczyniowego lub wtórne do zaburzeń elektrolitowych Nieokreślona, przy znacznym przedawkowaniu
Zaczerwienienie twarzy Rozszerzenie naczyń obwodowych, szczególnie w obrębie twarzy Nieokreślona, przy znacznym przedawkowaniu
Zaburzenia oddychania Możliwa tachypnoe lub hiperwentylacja wtórna do zaburzeń metabolicznych Nieokreślona, przy znacznym przedawkowaniu
Zaburzenia rytmu serca Wtórne do zaburzeń elektrolitowych, szczególnie hipokaliemii Nieokreślona, przy znacznym przedawkowaniu
Skurcze mięśniowe Następstwo zaburzeń elektrolitowych, głównie hipokaliemii Nieokreślona, przy znacznym przedawkowaniu
Uczucie znużenia Ogólne osłabienie organizmu wynikające z odwodnienia i dyselektrolitemii Nieokreślona, przy znacznym przedawkowaniu
Osłabienie Osłabienie siły mięśniowej wtórne do zaburzeń elektrolitowych Nieokreślona, przy znacznym przedawkowaniu
Nudności Podrażnienie błony śluzowej żołądka i jelit Dawka wielokrotnie przekraczająca zalecaną

67

Specyfika ryzyka w zależności od preparatu

Warto zauważyć, że ryzyko i nasilenie objawów przedawkowania może różnić się w zależności od preparatu zawierającego kwas dehydrocholowy. W przypadku Raphacholinu Forte, zawierającego znacznie wyższą dawkę jednostkową (250 mg) kwasu dehydrocholowego, objawy przedawkowania mogą wystąpić przy mniejszej liczbie przyjętych tabletek niż w przypadku Raphacholinu C (40 mg kwasu dehydrocholowego w tabletce).89

Grupa ryzyka przedawkowania

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, chorobami nerek, wątroby oraz układu krążenia, u których objawy przedawkowania mogą wystąpić szybciej i mieć poważniejsze konsekwencje kliniczne. W tych przypadkach nawet stosunkowo niewielkie przekroczenie zalecanych dawek może prowadzić do nasilonych objawów niepożądanych, zwłaszcza związanych z zaburzeniami elektrolitowymi i funkcją układu sercowo-naczyniowego.10

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania kwasu dehydrocholowego powinno obejmować natychmiastowe leczenie objawowe oraz wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych. W przypadku znacznego przedawkowania zaleca się:

1112

Wczesna interwencja

W przypadku wczesnej interwencji po przedawkowaniu, szczególnie gdy od momentu zażycia nie upłynęło więcej niż 1-2 godziny, można rozważyć płukanie żołądka lub podanie węgla aktywnego w celu zmniejszenia wchłaniania kwasu dehydrocholowego. Należy jednak pamiętać, że w przypadku Raphacholinu C, który sam zawiera węgiel aktywny w składzie, efektywność dodatkowej podaży węgla aktywnego może być ograniczona.13

Mimo że dotychczas nie zgłoszono przypadków potwierdzonego przedawkowania kwasu dehydrocholowego, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatów zawierających tę substancję, zwłaszcza u osób z grupy podwyższonego ryzyka. W razie podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub ośrodkiem toksykologicznym.14

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl