Właściwości farmakokinetyczne
Glimepiryd

Glimepiryd, doustny lek hipoglikemizujący z grupy sulfonylomocznika, charakteryzuje się całkowitą biodostępnością oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax) około 0,3 μg/ml po 2,5 godzinach od podania dawki 4 mg. Wchłanianie leku nie jest istotnie modyfikowane przez pokarm, choć może on nieznacznie opóźniać szybkość wchłaniania. Objętość dystrybucji wynosi około 8,8 litra, co odpowiada objętości dystrybucji albumin, a silne (>99%) wiązanie z białkami osocza wpływa na farmakokinetykę i eliminację. Klirens glimepirydu jest niski (około 48 ml/min), a okres półtrwania w surowicy wynosi 5-8 godzin, z niewielkim wydłużeniem przy dużych dawkach. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem enzymu CYP2C9, a lek jest całkowicie metabolizowany przed wydaleniem – 58% radioaktywności wydalane jest z moczem, a 35% z kałem, bez obecności niezmienionego leku w moczu. Główne metabolity to pochodne hydroksylowa i karboksylowa, z okresami półtrwania odpowiednio 3-6 i 5-6 godzin.

Właściwości farmakokinetyczne glimepirydu

Glimepiryd jest doustnym lekiem hipoglikemizującym z grupy pochodnych sulfonylomocznika. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tej substancji, uwzględniając procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji, a także różnice w farmakokinetyce u poszczególnych grup pacjentów.1

Wchłanianie

Glimepiryd charakteryzuje się całkowitą dostępnością biologiczną po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) jest osiągane po około 2,5 godzinach od przyjęcia leku.2 Podczas wielokrotnego podawania dawki dobowej 4 mg, średnie stężenie maksymalne wynosi około 0,3 μg/ml.3

Przyjmowanie pokarmu nie wywiera istotnego wpływu na całkowite wchłanianie substancji, może jedynie nieznacznie zmniejszyć szybkość wchłaniania.4 Parametry farmakokinetyczne glimepirydu wykazują liniową zależność między dawką a zarówno Cmax, jak i AUC (pole powierzchni pod krzywą zależności stężenia od czasu).5

Dystrybucja

Glimepiryd charakteryzuje się niewielką objętością dystrybucji, która wynosi około 8,8 litra. Wartość ta jest w przybliżeniu równa objętości dystrybucji albumin w organizmie.6 Lek wykazuje bardzo silne wiązanie z białkami osocza (ponad 99%), co ma istotny wpływ na jego dystrybucję i eliminację. 99%), oraz niski klirens (około 48 ml/min)”>7 Klirens glimepirydu jest niski i wynosi około 48 ml/min.99%) i mały klirens (około 48 ml/min)”>8

W badaniach na zwierzętach wykazano, że glimepiryd jest wydzielany do mleka. Substancja przenika przez łożysko, natomiast jej przenikanie przez barierę krew-mózg jest nieznaczne.9

Metabolizm i eliminacja

Średni okres półtrwania glimepirydu w surowicy wynosi od 5 do 8 godzin, co ma istotne znaczenie dla stężenia leku w surowicy przy wielokrotnym podawaniu.10 Po zastosowaniu dużych dawek obserwuje się niewielkie wydłużenie okresu półtrwania.11

W badaniach z użyciem radioaktywnie znakowanego glimepirydu wykazano, że po podaniu pojedynczej dawki 58% radioaktywności oznaczano w moczu, a 35% w kale.12 W moczu nie wykryto niezmienionej substancji, co wskazuje na kompletny metabolizm glimepirydu przed wydaleniem.13

Zarówno w moczu, jak i w kale zidentyfikowano dwa główne metabolity glimepirydu:14

15

Oba metabolity pochodzą najprawdopodobniej z przemian zachodzących w wątrobie. Głównym enzymem uczestniczącym w metabolizmie glimepirydu jest CYP2C9.16 Po doustnym podaniu glimepirydu, końcowy okres półtrwania metabolitów wynosił odpowiednio od 3 do 6 godzin dla pochodnej hydroksylowej i od 5 do 6 godzin dla pochodnej karboksylowej.17

Porównanie podania jednorazowego i wielokrotnego

Nie stwierdzono istotnych różnic w farmakokinetyce glimepirydu po podaniu jednorazowym i wielokrotnym.18 Różnice osobnicze w zakresie parametrów farmakokinetycznych były również niewielkie.19 Ważną obserwacją jest także brak istotnej kumulacji leku w organizmie przy wielokrotnym podawaniu.20

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Płeć i wiek

Farmakokinetyka glimepirydu nie wykazuje istotnych różnic między kobietami a mężczyznami.21 Podobnie, nie zaobserwowano znaczących różnic w farmakokinetyce u pacjentów młodych w porównaniu do pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat).22

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z niskim klirensem kreatyniny obserwuje się ciekawe zjawisko: klirens glimepirydu zwiększa się nieznacznie, a średnie stężenie leku w surowicy ulega zmniejszeniu.23 Jest to prawdopodobnie spowodowane szybszą eliminacją ze względu na słabsze wiązanie z białkami osocza.24 Warto zauważyć, że w tej grupie pacjentów wydalanie obu metabolitów przez nerki jest zmniejszone.25 Pomimo tych zjawisk, nie przewiduje się zwiększonego ryzyka kumulacji leku u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.26

Pacjenci po zabiegach chirurgicznych na drogach żółciowych

Farmakokinetyka glimepirydu podanego 5 pacjentom po zabiegach chirurgicznych na drogach żółciowych, nie chorującym na cukrzycę, była zbliżona do obserwowanej u osób zdrowych.27

Dzieci i młodzież

Przeprowadzono badanie farmakokinetyczne, bezpieczeństwa i tolerancji pojedynczej dawki 1 mg glimepirydu u 30 dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2.28 Grupę badaną stanowiło 4 dzieci w wieku 10-12 lat oraz 26 dzieci w wieku 12-17 lat.29 Wyniki badania wykazały, że średnie wartości AUC(0-last), Cmax i t1/2 u dzieci były podobne do wartości obserwowanych wcześniej u dorosłych.30

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Biodostępność Całkowita Po podaniu doustnym
Wpływ pokarmu Nieistotny Możliwe niewielkie zmniejszenie szybkości wchłaniania
Czas do osiągnięcia Cmax Ok. 2,5 godziny Po podaniu doustnym
Cmax (przy dawce 4 mg/dobę) Ok. 0,3 μg/ml Przy wielokrotnym podawaniu
Objętość dystrybucji Ok. 8,8 litra Zbliżona do objętości dystrybucji albumin
Wiązanie z białkami ≥ 99% Silne wiązanie z białkami osocza
Klirens Ok. 48 ml/min Niski klirens
Okres półtrwania w surowicy 5-8 godzin Nieznaczne wydłużenie po dużych dawkach
Główny enzym metabolizujący CYP2C9 Metabolizm wątrobowy
Wydalanie z moczem 58% radioaktywności Brak niezmienionej substancji w moczu
Wydalanie z kałem 35% radioaktywności
Okres półtrwania metabolitu hydroksylowego 3-6 godzin
Okres półtrwania metabolitu karboksylowego 5-6 godzin
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl