Właściwości farmakokinetyczne
Glimepiryd
Glimepiryd, doustny lek hipoglikemizujący z grupy sulfonylomocznika, charakteryzuje się całkowitą biodostępnością oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax) około 0,3 μg/ml po 2,5 godzinach od podania dawki 4 mg. Wchłanianie leku nie jest istotnie modyfikowane przez pokarm, choć może on nieznacznie opóźniać szybkość wchłaniania. Objętość dystrybucji wynosi około 8,8 litra, co odpowiada objętości dystrybucji albumin, a silne (>99%) wiązanie z białkami osocza wpływa na farmakokinetykę i eliminację. Klirens glimepirydu jest niski (około 48 ml/min), a okres półtrwania w surowicy wynosi 5-8 godzin, z niewielkim wydłużeniem przy dużych dawkach. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem enzymu CYP2C9, a lek jest całkowicie metabolizowany przed wydaleniem – 58% radioaktywności wydalane jest z moczem, a 35% z kałem, bez obecności niezmienionego leku w moczu. Główne metabolity to pochodne hydroksylowa i karboksylowa, z okresami półtrwania odpowiednio 3-6 i 5-6 godzin.
Właściwości farmakokinetyczne glimepirydu
Glimepiryd jest doustnym lekiem hipoglikemizującym z grupy pochodnych sulfonylomocznika. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tej substancji, uwzględniając procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji, a także różnice w farmakokinetyce u poszczególnych grup pacjentów.1
Wchłanianie
Glimepiryd charakteryzuje się całkowitą dostępnością biologiczną po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) jest osiągane po około 2,5 godzinach od przyjęcia leku.2 Podczas wielokrotnego podawania dawki dobowej 4 mg, średnie stężenie maksymalne wynosi około 0,3 μg/ml.3
Przyjmowanie pokarmu nie wywiera istotnego wpływu na całkowite wchłanianie substancji, może jedynie nieznacznie zmniejszyć szybkość wchłaniania.4 Parametry farmakokinetyczne glimepirydu wykazują liniową zależność między dawką a zarówno Cmax, jak i AUC (pole powierzchni pod krzywą zależności stężenia od czasu).5
Dystrybucja
Glimepiryd charakteryzuje się niewielką objętością dystrybucji, która wynosi około 8,8 litra. Wartość ta jest w przybliżeniu równa objętości dystrybucji albumin w organizmie.6 Lek wykazuje bardzo silne wiązanie z białkami osocza (ponad 99%), co ma istotny wpływ na jego dystrybucję i eliminację. 99%), oraz niski klirens (około 48 ml/min)”>7 Klirens glimepirydu jest niski i wynosi około 48 ml/min.99%) i mały klirens (około 48 ml/min)”>8
W badaniach na zwierzętach wykazano, że glimepiryd jest wydzielany do mleka. Substancja przenika przez łożysko, natomiast jej przenikanie przez barierę krew-mózg jest nieznaczne.9
Metabolizm i eliminacja
Średni okres półtrwania glimepirydu w surowicy wynosi od 5 do 8 godzin, co ma istotne znaczenie dla stężenia leku w surowicy przy wielokrotnym podawaniu.10 Po zastosowaniu dużych dawek obserwuje się niewielkie wydłużenie okresu półtrwania.11
W badaniach z użyciem radioaktywnie znakowanego glimepirydu wykazano, że po podaniu pojedynczej dawki 58% radioaktywności oznaczano w moczu, a 35% w kale.12 W moczu nie wykryto niezmienionej substancji, co wskazuje na kompletny metabolizm glimepirydu przed wydaleniem.13
Zarówno w moczu, jak i w kale zidentyfikowano dwa główne metabolity glimepirydu:14
15
Oba metabolity pochodzą najprawdopodobniej z przemian zachodzących w wątrobie. Głównym enzymem uczestniczącym w metabolizmie glimepirydu jest CYP2C9.16 Po doustnym podaniu glimepirydu, końcowy okres półtrwania metabolitów wynosił odpowiednio od 3 do 6 godzin dla pochodnej hydroksylowej i od 5 do 6 godzin dla pochodnej karboksylowej.17
Porównanie podania jednorazowego i wielokrotnego
Nie stwierdzono istotnych różnic w farmakokinetyce glimepirydu po podaniu jednorazowym i wielokrotnym.18 Różnice osobnicze w zakresie parametrów farmakokinetycznych były również niewielkie.19 Ważną obserwacją jest także brak istotnej kumulacji leku w organizmie przy wielokrotnym podawaniu.20
Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów
Płeć i wiek
Farmakokinetyka glimepirydu nie wykazuje istotnych różnic między kobietami a mężczyznami.21 Podobnie, nie zaobserwowano znaczących różnic w farmakokinetyce u pacjentów młodych w porównaniu do pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat).22
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z niskim klirensem kreatyniny obserwuje się ciekawe zjawisko: klirens glimepirydu zwiększa się nieznacznie, a średnie stężenie leku w surowicy ulega zmniejszeniu.23 Jest to prawdopodobnie spowodowane szybszą eliminacją ze względu na słabsze wiązanie z białkami osocza.24 Warto zauważyć, że w tej grupie pacjentów wydalanie obu metabolitów przez nerki jest zmniejszone.25 Pomimo tych zjawisk, nie przewiduje się zwiększonego ryzyka kumulacji leku u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.26
Pacjenci po zabiegach chirurgicznych na drogach żółciowych
Farmakokinetyka glimepirydu podanego 5 pacjentom po zabiegach chirurgicznych na drogach żółciowych, nie chorującym na cukrzycę, była zbliżona do obserwowanej u osób zdrowych.27
Dzieci i młodzież
Przeprowadzono badanie farmakokinetyczne, bezpieczeństwa i tolerancji pojedynczej dawki 1 mg glimepirydu u 30 dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2.28 Grupę badaną stanowiło 4 dzieci w wieku 10-12 lat oraz 26 dzieci w wieku 12-17 lat.29 Wyniki badania wykazały, że średnie wartości AUC(0-last), Cmax i t1/2 u dzieci były podobne do wartości obserwowanych wcześniej u dorosłych.30
| Parametr farmakokinetyczny | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Biodostępność | Całkowita | Po podaniu doustnym |
| Wpływ pokarmu | Nieistotny | Możliwe niewielkie zmniejszenie szybkości wchłaniania |
| Czas do osiągnięcia Cmax | Ok. 2,5 godziny | Po podaniu doustnym |
| Cmax (przy dawce 4 mg/dobę) | Ok. 0,3 μg/ml | Przy wielokrotnym podawaniu |
| Objętość dystrybucji | Ok. 8,8 litra | Zbliżona do objętości dystrybucji albumin |
| Wiązanie z białkami | ≥ 99% | Silne wiązanie z białkami osocza |
| Klirens | Ok. 48 ml/min | Niski klirens |
| Okres półtrwania w surowicy | 5-8 godzin | Nieznaczne wydłużenie po dużych dawkach |
| Główny enzym metabolizujący | CYP2C9 | Metabolizm wątrobowy |
| Wydalanie z moczem | 58% radioaktywności | Brak niezmienionej substancji w moczu |
| Wydalanie z kałem | 35% radioaktywności | – |
| Okres półtrwania metabolitu hydroksylowego | 3-6 godzin | – |
| Okres półtrwania metabolitu karboksylowego | 5-6 godzin | – |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania