Właściwości farmakokinetyczne
Amisulpryd

Amisulpryd, lek przeciwpsychotyczny z grupy benzamidów, charakteryzuje się dwufazowym wchłanianiem po podaniu doustnym, z pierwszym szczytem stężenia w osoczu około 1 godziny (39±3 ng/ml) i drugim między 3 a 4 godziną (54±4 ng/ml) po dawce 50 mg. Biodostępność wynosi 48%, a objętość dystrybucji 5,8 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację tkankową. Wiązanie z białkami osocza jest niskie (16%), a metabolizm minimalny (około 4% dawki), co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Okres półtrwania wynosi około 12 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (klirens nerkowy 20 l/godz. lub 330 ml/min), z 50% dawki dożylnej wydalanej z moczem, z czego 90% w ciągu pierwszych 24 godzin. Hemodializa ma minimalny wpływ na eliminację amisulprydu, co jest istotne u pacjentów dializowanych.

Właściwości farmakokinetyczne amisulprydu

Amisulpryd jest lekiem przeciwpsychotycznym z grupy benzamidów o udokumentowanym profilu farmakokinetycznym, który ma istotne znaczenie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych amisulprydu z uwzględnieniem wszystkich kluczowych parametrów, które mają znaczenie w praktyce klinicznej.1

Wchłanianie

Amisulpryd po podaniu doustnym wykazuje charakterystyczny, dwufazowy profil wchłaniania. Pierwszy szczyt stężenia w osoczu występuje szybko (po około 1 godzinie od podania leku), natomiast drugi szczyt pojawia się później – między trzecią a czwartą godziną po podaniu. Stężenia amisulprydu w osoczu osiągają wówczas odpowiednio 39±3 oraz 54±4 ng/ml po podaniu dawki 50 mg.2 3

Całkowita biodostępność amisulprydu wynosi 48%.4 5 6

Istotnym czynnikiem wpływającym na farmakokinetykę amisulprydu jest spożywanie posiłków. Posiłki bogate w węglowodany (zawierające 68% płynów) znacząco zmniejszają wartości AUC (pole pod krzywą stężenia leku w czasie), Tmax (czas osiągnięcia maksymalnego stężenia) i Cmax (maksymalne stężenie leku w osoczu) amisulprydu. Natomiast nie obserwowano żadnych zmian w parametrach farmakokinetycznych po posiłkach bogatych w tłuszcze. Znaczenie tych obserwacji w codziennej praktyce klinicznej nie zostało jednak jednoznacznie określone.7 8 9

Dystrybucja

Objętość dystrybucji amisulprydu wynosi 5,8 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek. Stopień wiązania z białkami osocza jest niewielki i wynosi 16%. Ta charakterystyka amisulprydu sugeruje niskie ryzyko występowania interakcji lekowych związanych z wypieraniem innych substancji z wiązań białkowych.10 11 12

Metabolizm

Amisulpryd charakteryzuje się słabym metabolizmem. Zidentyfikowano dwa nieaktywne metabolity, które stanowią jedynie około 4% podanej dawki leku. Amisulpryd nie kumuluje się w organizmie, a jego farmakokinetyka pozostaje niezmieniona nawet po wielokrotnym podaniu.13 14 15

Ta cecha amisulprydu jest szczególnie istotna u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, ponieważ ze względu na minimalny metabolizm wątrobowy, nie jest konieczne modyfikowanie dawki leku u tych pacjentów.16 17

Eliminacja

Okres półtrwania amisulprydu w fazie eliminacji wynosi około 12 godzin po podaniu doustnym.18 19

Amisulpryd jest wydalany z moczem głównie w postaci niezmienionej. 50% dawki podanej dożylnie jest wydalane z moczem, z czego 90% wydalane jest w ciągu pierwszych 24 godzin. Klirens nerkowy wynosi 20 l/godz. lub 330 ml/min.20 21 22

Ze względu na drogę eliminacji, amisulpryd tylko w bardzo niewielkim stopniu można usunąć z organizmu drogą hemodializy, co ma istotne znaczenie kliniczne u pacjentów poddawanych tej procedurze.23 24

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce amisulprydu:

  • Okres półtrwania leku wydłuża się
  • Klirens nerkowy zmniejsza się 2,5 do 3 razy
  • Wartość AUC (pole pod krzywą stężenia) dla amisulprydu zwiększa się:
    • niemal dwukrotnie w łagodnej niewydolności nerek
    • prawie dziesięciokrotnie w umiarkowanej niewydolności nerek

25 26

Należy podkreślić, że doświadczenie kliniczne w zakresie stosowania amisulprydu u pacjentów z niewydolnością nerek jest ograniczone, zwłaszcza w przypadku dawek większych niż 50 mg.27 28

Pacjenci w podeszłym wieku

Ograniczone dane farmakokinetyczne dotyczące osób w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) wskazują na zmiany w farmakokinetyce amisulprydu po podaniu pojedynczej doustnej dawki 50 mg:

  • 10-30% wzrost maksymalnego stężenia leku w osoczu (Cmax)
  • 10-30% wydłużenie okresu półtrwania (T1/2)
  • 10-30% wzrost pola pod krzywą stężenia leku w czasie (AUC)

65 lat) wykazują, że występuje 10-30% wzrost wartości Cmax, T1/2 i AUC po podaniu pojedynczej doustnej dawki 50 mg. Brak danych po powtórnym podaniu.”>29 65 lat) wykazują, że po zażyciu pojedynczej dawki 50 mg występuje zwiększenie o 10-30% wartości Cmax, T1/2 i AUC. Brak danych dla dawek wielokrotnych.”>30

Brak jest danych dotyczących farmakokinetyki amisulprydu po wielokrotnym podaniu u pacjentów w podeszłym wieku.31 32

Parametry farmakokinetyczne amisulprydu

Parametr Wartość Uwagi
Biodostępność 48% Po podaniu doustnym
Czas do osiągnięcia pierwszego szczytu stężenia około 1 godziny Po podaniu doustnym
Czas do osiągnięcia drugiego szczytu stężenia 3-4 godziny Po podaniu doustnym
Pierwsze maksymalne stężenie w osoczu (dawka 50 mg) 39±3 ng/ml Po około 1 godzinie od podania
Drugie maksymalne stężenie w osoczu (dawka 50 mg) 54±4 ng/ml Po 3-4 godzinach od podania
Objętość dystrybucji 5,8 l/kg Wskazuje na dobrą penetrację tkankową
Wiązanie z białkami osocza 16% Niski stopień wiązania
Metabolizm Słaby, około 4% dawki Dwa nieaktywne metabolity
Okres półtrwania (T1/2) około 12 godzin Po podaniu doustnym
Klirens nerkowy 20 l/godz. (330 ml/min) Główna droga eliminacji
Wydalanie z moczem 50% dawki dożylnej 90% tej ilości w ciągu pierwszych 24 godzin
Hemodializa Bardzo niska skuteczność Minimalny klirens podczas dializy

Wpływ posiłków na farmakokinetykę

Przyjmowanie posiłków może mieć różny wpływ na farmakokinetykę amisulprydu w zależności od ich składu. Posiłki bogate w węglowodany (zawierające 68% płynów) powodują istotne zmiany parametrów farmakokinetycznych prowadząc do:

  • Zmniejszenia AUC (pola pod krzywą stężenia leku w czasie)
  • Wydłużenia Tmax (czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia)
  • Obniżenia Cmax (maksymalnego stężenia leku w osoczu)

33 34

Natomiast po posiłkach bogatych w tłuszcze nie obserwowano żadnych istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych amisulprydu. Należy jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tych obserwacji w codziennej praktyce medycznej nie zostało jednoznacznie określone.35 36

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl