Właściwości farmakokinetyczne leku Vicks AntiGrip Zatoki i Katar

Właściwości farmakokinetyczne produktu leczniczego Vicks AntiGrip Zatoki i Katar (650 mg + 16 mg + 4 mg)/saszetkę, granulat do sporządzania roztworu doustnego, zależą od trzech składników aktywnych: paracetamolu, fenylefryny wodorowinianu oraz chlorfenaminy maleinianu. Każda z tych substancji charakteryzuje się specyficznym profilem wchłaniania, metabolizmu i wydalania w organizmie.¹

Farmakokinetyka paracetamolu

Biodostępność paracetamolu po podaniu doustnym jest wysoka i wynosi 75-85%. Substancja ta jest wchłaniana szybko i w dużej ilości, a maksymalne stężenie w surowicy osiąga w ciągu 0,5-2 godzin od przyjęcia, w zależności od postaci farmaceutycznej.²

Paracetamol wiąże się z białkami osocza w stosunkowo niskim stopniu – tylko 10%. Maksymalny efekt terapeutyczny osiąga po 1-3 godzinach i utrzymuje się przez 3-4 godziny.³

Metabolizm paracetamolu charakteryzuje się efektem pierwszego przejścia przez wątrobę, a następnie przebiega zgodnie z kinetyką liniową. Należy jednak zaznaczyć, że zależność liniowa zanika przy dawkach przekraczających 2 g.⁴

Głównym miejscem biotransformacji paracetamolu jest wątroba (90-95%), gdzie ulega on następującym przemianom:

• Sprzęganie z kwasem glukuronowym – główna droga metaboliczna⁵
• Sprzęganie z siarczanami – w mniejszym stopniu⁶
• Wiązanie z cysteiną⁷

Wydalanie paracetamolu odbywa się głównie przez nerki. Mniej niż 5% substancji jest wydalane w postaci niezmienionej.⁸

Okres półtrwania paracetamolu wynosi 1-4 godziny. Czas ten może się wydłużyć w następujących przypadkach:

• Przedawkowanie leku
• Niewydolność wątroby
• Podeszły wiek
• U dzieci⁹

Warto podkreślić, że przy stosowaniu większych dawek paracetamolu może dojść do wysycenia standardowych szlaków metabolicznych w wątrobie. W takiej sytuacji wykorzystywane są alternatywne szlaki metaboliczne, które mogą prowadzić do powstawania metabolitów hepatotoksycznych i potencjalnie nefrotoksycznych. Przyczyną tego jest wyczerpanie zapasów glutationu, który odgrywa kluczową rolę w detoksykacji.¹⁰

Farmakokinetyka fenylefryny

Wchłanianie fenylefryny z przewodu pokarmowego odbywa się szybko, choć w sposób nieregularny.¹¹ Biodostępność tej substancji po podaniu doustnym wynosi 38%.¹²

Metabolizm fenylefryny zachodzi szybko, głównie w jelicie cienkim i wątrobie, przy udziale enzymu monoaminooksydazy.¹³

Działanie farmakologiczne fenylefryny pojawia się szybko po podaniu i może utrzymywać się przez kilka godzin.¹⁴

Okres półtrwania w fazie eliminacji dla fenylefryny wynosi od 2 do 3 godzin.¹⁵

Farmakokinetyka chlorfenaminy

Wchłanianie chlorfenaminy z przewodu pokarmowego jest dobre.¹⁶ Po podaniu doustnym maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 2-3 godzinach.¹⁷

Substancja ta w znacznym stopniu podlega efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę.¹⁸ Dane z literatury wskazują, że biodostępność chlorfenaminy wynosi 25-45%.¹⁹

Dystrybucja chlorfenaminy w tkankach i płynach ustrojowych nie jest kompletna.²⁰

Okres półtrwania w fazie eliminacji dla chlorfenaminy jest stosunkowo długi i wynosi średnio 14-25 godzin.²¹

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych substancji czynnych

* Okres półtrwania paracetamolu może się wydłużyć w przypadku przedawkowania, niewydolności wątroby, u osób w podeszłym wieku i u dzieci.