Dawkowanie i sposób podawania leku Roztwory do testów prowokacyjnych Allergopharma

Roztwory do testów prowokacyjnych Allergopharma stosowane są w celu przeprowadzenia diagnostycznych testów prowokacyjnych. Przed użyciem produkt wymaga odpowiedniego przygotowania, ponieważ alergeny znajdują się w postaci proszku, który musi zostać całkowicie rozpuszczony w dołączonym rozpuszczalniku. Aktywność i stężenie alergenów mogą być wyrażone w różnych jednostkach: SBU (standaryzowane jednostki biologiczne), BU (jednostki biologiczne), PNU (jednostki azotu białkowego) lub %w/v (jednostki wagowo-objętościowe).¹

Przygotowanie roztworu do testów prowokacyjnych

W celu przygotowania roztworu testowego należy pobrać 5 ml rozpuszczalnika przy użyciu sterylnej igły i strzykawki, a następnie wstrzyknąć go do fiolki z proszkiem alergenowym. Zawartość fiolki należy dokładnie wymieszać aż do całkowitego rozpuszczenia proszku. Tak przygotowany roztwór jest gotowy do przeprowadzenia testu prowokacyjnego.²

Testy prowokacji dooskrzelowej

Test prowokacji dooskrzelowej polega na wprowadzeniu roztworu alergenowego do dróg oddechowych pacjenta w celu oceny reakcji oskrzeli na dany alergen. Do nebulizatora wprowadza się 1-2 ml roztworu, a pacjent wdycha ilości cząstkowe. Stężenie alergenu, które należy zastosować, zależy od rodzaju alergenu, stopnia uczulenia pacjenta oraz nadreaktywności oskrzeli.³

Schemat dawkowania i przygotowanie roztworów do testu dooskrzelowego

Testowanie rozpoczyna się od najniższego stężenia alergenu, stopniowo zwiększając je aż do wystąpienia pozytywnej reakcji lub podania nierozcieńczonego roztworu. Ważne jest, aby podawać tylko jeden alergen w ciągu dnia. Wzrastające stężenia alergenu powinny być stosowane co 2-3 godziny. Zaleca się przeprowadzanie testów prowokacyjnych w godzinach porannych.⁴

Procedura wykonania testu prowokacji dooskrzelowej

Przed rozpoczęciem właściwego testu prowokacyjnego należy polecić pacjentowi inhalację roztworu soli fizjologicznej konserwowanej 0,4% fenolem, który stanowi kontrolę negatywną. Pozwala to na ustalenie wartości wyjściowych dla testu oraz określenie ewentualnych nieswoistych reakcji.⁵

Następnie pacjent inhaluje roztwór testowy z alergenem. Inhalację należy przerwać natychmiast po wystąpieniu pierwszych lekkich objawów klinicznych. Parametry czynnościowe płuc mierzy się z reguły bezpośrednio po zakończeniu inhalacji oraz po 10 i 20 minutach. Należy pamiętać, że reakcja późna po inhalacji roztworu testowego może wystąpić do 24 godzin, z maksymalnym nasileniem po 4-12 godzinach. W tym okresie należy zapewnić pacjentowi opiekę i możliwość badania lekarskiego.⁶

Testy prowokacji donosowej

Test prowokacji donosowej można przeprowadzić dwiema metodami: za pomocą rozpylacza („spray”) lub przy użyciu strzykawki tuberkulinowej. Wybór metody zależy od dostępnego sprzętu i preferencji lekarza wykonującego badanie.⁷

Dawkowanie w teście prowokacji donosowej

• Metoda „spray”: Podać roztwór testowy o objętości 0,04-0,05 ml za pomocą rozpylacza.⁸
• Metoda „tuberkulinówki”: Podać 0,05 ml (2 krople roztworu testowego) za pomocą strzykawki „tuberkulinówki” na powierzchnię dolnej małżowiny nosowej.⁹

Procedura wykonania testu prowokacji donosowej

W ciągu jednego dnia można podać maksymalnie dwa alergeny, przy czym każdy alergen może być testowany w kilku stężeniach. Należy pamiętać, że badanie z drugim alergenem można wykonać tylko wtedy, gdy reakcja na pierwszy alergen była taka sama jak na kontrolę ujemną.¹⁰

Przed każdym badaniem konieczne jest przeprowadzenie testu kontrolnego z roztworem soli fizjologicznej konserwowanej 0,4% fenolem (kontrola ujemna). Test ten pozwala wykazać ewentualne nieswoiste reakcje i ustalić wartość wyjściową do dalszych pomiarów.¹¹

Procedura testu donosowego obejmuje następujące etapy:

1. Ustalenie nozdrza o lepszej drożności za pomocą pomiaru rynomanometrycznego
2. Podanie roztworu kontrolnego ujemnego do wybranego nozdrza
3. Wykonanie pomiaru kontrolnego po 15 minutach
4. Jeśli nie stwierdzono istotnej zmiany drożności nosa, przeprowadzenie prowokacji alergenem po tej samej stronie nosa
5. Ocena nasilenia reakcji lub wykonanie pomiaru po 15 minutach
6. W przypadku reakcji negatywnej – powtórzenie pomiaru po 30 minutach
7. Dla alergenów roztoczy kurzu domowego i pleśni, przy reakcji negatywnej – dodatkowy pomiar po 45 minutach¹²

Ocena wyników testu prowokacji donosowej

Test prowokacji donosowej można ocenić dwoma sposobami:

• Na podstawie nasilenia dolegliwości takich jak: blokada nosa, ilość wydzieliny, podrażnienie oraz objawy z innych narządów
• Rynomanometrycznie – poprzez wykazanie blokady nosa przez pomiar oporu nosowego¹³

Próbę prowokacyjną uznaje się za dodatnią, jeżeli po prowokacji alergenem następuje spadek przepływu powietrza o co najmniej 40% w porównaniu do badania kontrolnego. W przypadku uzyskania negatywnego wyniku testu lub w sytuacjach wątpliwych, prowokację donosową z tym samym alergenem można powtórzyć następnego dnia.¹⁴

Techniki podania donosowego

Metoda „spray”

Po rozpuszczeniu proszku należy:

1. Przykręcić rozpylacz i nałożyć końcówkę donosową (dla każdego pacjenta i każdego alergenu stosować nową końcówkę)
2. Kilkakrotnie pompować, aby ciecz dostała się do mechanizmu dozującego
3. Poprosić pacjenta o wydmuchanie nosa, pochylenie głowy do tyłu i wykonanie głębokiego wdechu, a następnie wstrzymanie oddechu
4. Przez naciśnięcie końcówki donosowej rozpylić roztwór kontrolny lub testowy na powierzchnię dolnej małżowiny nosowej
5. Pacjent powinien wykonać szybki wydech przez nos
6. Po zakończeniu testu usunąć nasadkę dozującą i założyć ochronną nakrętkę¹⁵

Metoda „tuberkulinówki”

Przy pomocy strzykawki „tuberkulinówki” należy nałożyć roztwór testowy lub kontrolny bezpośrednio na powierzchnię małżowiny nosowej dolnej.¹⁶

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Testy prowokacyjne mogą być stosowane również u pacjentów pediatrycznych, przy czym istnieją ograniczenia wiekowe:

• Prowokacja dooskrzelowa – może być stosowana od 6 roku życia
• Prowokacja donosowa – może być stosowana od 3 roku życia¹⁷