Leki w grupie
„diagnostyka alergologiczna”

Diagnostyka alergologiczna to zestaw metod diagnostycznych pozwalających na identyfikację alergenów oraz ocenę reakcji alergicznych pacjenta. Jest kluczowym elementem w procesie rozpoznawania i leczenia chorób alergicznych, takich jak astma, alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek, pokrzywka czy alergie pokarmowe.

W diagnostyce alergologicznej stosuje się dwie główne grupy testów: testy skórne (punktowe, śródskórne, płatkowe) oraz badania laboratoryjne (oznaczanie swoistych przeciwciał IgE, testy aktywacji bazofilów, próby prowokacyjne). Testy skórne punktowe (prick tests) są najczęściej wykonywanymi badaniami alergologicznymi – cechują się wysoką czułością, specyficznością oraz prostotą wykonania. Badania laboratoryjne, szczególnie oznaczanie swoistych IgE, są niezbędne gdy wykonanie testów skórnych jest niemożliwe (np. z powodu zmian skórnych lub przyjmowania leków przeciwhistaminowych).

Do diagnostyki alergologicznej należą: testy skórne punktowe (z wykorzystaniem wyciągów alergenowych firm takich jak Allergopharma, Stallergenes Greer czy ALK-Abelló), testy śródskórne (stosowane głównie w diagnostyce alergii na leki i jady owadów), testy płatkowe (najczęściej przy użyciu zestawu European Standard Series), oznaczanie swoistych IgE (systemy ImmunoCAP, ALEX, ISAC), testy aktywacji bazofilów oraz próby prowokacyjne (doustne, donosowe, oskrzelowe, dospojówkowe).

Największymi zaletami diagnostyki alergologicznej są: możliwość precyzyjnego określenia czynnika wywołującego reakcję alergiczną, co umożliwia skuteczne leczenie przyczynowe; możliwość monitorowania przebiegu choroby i skuteczności terapii; pomoc w planowaniu immunoterapii alergenowej; a także różnicowanie reakcji alergicznych od niealergicznych.

Diagnostyka alergologiczna wiąże się również z pewnymi ograniczeniami i ryzykiem. Do najważniejszych należą: możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznej podczas testów (szczególnie śródskórnych i prób prowokacyjnych); ryzyko wyników fałszywie dodatnich lub fałszywie ujemnych; konieczność odstawienia leków przeciwalergicznych przed wykonaniem testów skórnych; a także ograniczona dostępność niektórych specjalistycznych badań.

Diagnostykę alergologiczną można podzielić na: diagnostykę in vivo (testy skórne, próby prowokacyjne), diagnostykę in vitro (badania laboratoryjne) oraz diagnostykę molekularną (z wykorzystaniem oczyszczonych alergenów rekombinowanych). Diagnostyka molekularna, oparta na oznaczaniu przeciwciał IgE przeciwko poszczególnym komponentom alergenowym (Component Resolved Diagnosis), stanowi najnowocześniejszą metodę umożliwiającą precyzyjne określenie profilu uczulenia pacjenta i prognozowanie ryzyka reakcji krzyżowych.