Właściwości farmakodynamiczne
Noxizol 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Noxizol

Noxizol zawierający 10 mg zolpidemu winianu należy do grupy farmakoterapeutycznej leków nasennych i uspokajających, będąc pochodną benzodiazepiny (kod ATC: N05C F02). Substancja czynna – zolpidemu winian – jest związkiem chemicznym z grupy imidazopirydyn, wykazującym działanie nasenne zbliżone do benzodiazepin, jednak z odmiennym profilem farmakodynamicznym.¹

Mechanizm działania

Zolpidemu winian charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania. Jest to substancja należąca do grupy imidazopirydyn, która wykazuje działanie nasenne podobne do benzodiazepin, ale z unikalnymi właściwościami farmakodynamicznymi.²

Mechanizm działania zolpidemu opiera się na specyficznym działaniu agonistycznym na receptory ośrodkowe należące do kompleksu wielkocząsteczkowego receptora „GABA-omega” (podtypy BZ1 i BZ2). Lek ten moduluje kanał dla jonu chlorkowego, jednak w przeciwieństwie do klasycznych benzodiazepin, zolpidem wykazuje selektywność wobec podjednostki BZ1 receptora GABA-ergicznego. Ta selektywność receptorowa tłumaczy profil farmakologiczny charakteryzujący się przewagą działania nasennego przy mniejszym ryzyku działań niepożądanych typowych dla nieselektywnych benzodiazepin.³

Profil farmakodynamiczny

Badania doświadczalne wykazały, że zolpidem osiąga działanie sedatywne w dawkach znacznie niższych niż te wymagane do wywołania efektów przeciwdrgawkowych, miorelaksacyjnych czy przeciwlękowych. Ta właściwość farmakodynamiczna stanowi kluczową różnicę w porównaniu z klasycznymi benzodiazepinami, które wykazują wszystkie wymienione działania w zbliżonych zakresach dawek.⁴

Selektywność zolpidemu wobec podjednostki BZ1 receptora GABA-ergicznego najprawdopodobniej odpowiada za jego profil farmakodynamiczny, choć pełne kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało jeszcze w pełni wyjaśnione. Badania sugerują, że ta selektywność może przyczyniać się do mniejszego ryzyka rozwoju tolerancji i uzależnienia w porównaniu z nieselektywnymi benzodiazepinami.⁵

Skuteczność kliniczna

Skuteczność kliniczna zolpidemu została potwierdzona w randomizowanych badaniach klinicznych, które dostarczyły przekonujących dowodów na działanie nasenne przede wszystkim w dawce 10 mg.⁶

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym przeprowadzonym na grupie 462 zdrowych ochotników (z wyłączeniem osób w podeszłym wieku) cierpiących na przemijającą bezsenność, wykazano, że zolpidem w dawce 10 mg istotnie skracał średni czas zasypiania w porównaniu z placebo. Różnica ta wynosiła średnio 10 minut, podczas gdy dla dawki 5 mg zolpidemu redukcja czasu zasypiania wynosiła jedynie 3 minuty.⁷

Korzyści terapeutyczne zolpidemu potwierdzono również w badaniu z udziałem 114 pacjentów (z wyłączeniem osób w podeszłym wieku) z przewlekłą bezsennością. W tym randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu, zolpidem w dawce 10 mg prowadził do znaczącego skrócenia średniego czasu zasypiania o 30 minut w porównaniu z placebo. Dla dawki 5 mg, skrócenie czasu zasypiania wynosiło 15 minut.⁸

Należy zaznaczyć, że u niektórych pacjentów może być skuteczna również mniejsza dawka wynosząca 5 mg. Możliwość zastosowania niższej dawki powinna być rozważona indywidualnie, szczególnie u pacjentów o mniejszej masie ciała lub w przypadku zwiększonej wrażliwości na leki z tej grupy.⁹

Skuteczność i bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania zolpidemu u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia nie zostały ustalone. Brak jest zatem wystarczających danych klinicznych, które pozwalałyby na zalecanie stosowania tego leku w tej grupie wiekowej.¹⁰

Przeprowadzono 8-tygodniowe badania kliniczne z udziałem dzieci w wieku od 6 do 17 lat cierpiących na bezsenność, której towarzyszył zespół deficytu uwagi i nadaktywności (ADHD). W badaniach tych nie wykazano skuteczności działania zolpidemu w dawce 0,25 mg/kg/dobę w porównaniu do placebo. Co więcej, zaobserwowano istotnie większą częstość występowania działań niepożądanych w grupie pacjentów otrzymujących zolpidem.¹¹

Profil działań niepożądanych obserwowanych w populacji pediatrycznej wskazuje na wysokie ryzyko występowania zaburzeń psychiatrycznych i neurologicznych. Do najczęstszych działań niepożądanych obserwowanych podczas stosowania zolpidemu u dzieci i młodzieży w porównaniu z placebo należały:

• Zawroty głowy – występujące u 23,5% pacjentów przyjmujących zolpidem w porównaniu do 1,5% w grupie placebo
• Bóle głowy – występujące u 12,5% pacjentów przyjmujących zolpidem w porównaniu do 9,2% w grupie placebo
• Omamy – występujące u 7,4% pacjentów przyjmujących zolpidem w porównaniu do 0% w grupie placebo

Powyższe wyniki jednoznacznie wskazują na niekorzystny stosunek korzyści do ryzyka stosowania zolpidemu w populacji pediatrycznej, co uzasadnia brak rejestracji tego leku do stosowania u pacjentów poniżej 18 roku życia.¹²