Właściwości farmakodynamiczne
Migrenofen 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne ryzatryptanu

Ryzatryptan, substancja czynna preparatu Migrenofen, należy do grupy farmakoterapeutycznej selektywnych agonistów receptora serotoninowego (5HT1), stosowanych w leczeniu migreny (kod ATC: N02C C04). Mechanizm działania ryzatryptanu opiera się na selektywnym agonizmie receptorów serotoninowych, co stanowi podstawę jego skuteczności w terapii napadów migrenowych bólów głowy.¹

Mechanizm działania

Ryzatryptan charakteryzuje się wysokim powinowactwem do ludzkich receptorów 5-HT1B i 5-HT1D, wykazując jednocześnie niewielki wpływ na aktywność farmakologiczną innych receptorów, takich jak 5-HT2, 5-HT3, receptory alfa1, alfa2 lub beta-adrenergiczne, receptory dopaminergiczne D1 i D2, histaminowe H1, muskarynowe czy benzodiazepinowe. Działanie terapeutyczne ryzatryptanu w migrenowych bólach głowy można przypisać jego agonistycznemu wpływowi na receptory 5-HT1B i 5-HT1D, które znajdują się w pozamózgowych wewnątrzczaszkowych naczyniach krwionośnych oraz w unerwiających je włóknach czuciowych nerwu trójdzielnego.²

Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, podczas napadu migreny dochodzi do rozszerzenia naczyń wewnątrzczaszkowych. Aktywacja receptorów 5-HT1B i 5-HT1D przez ryzatryptan powoduje skurcz tych naczyń krwionośnych, które są źródłem bólu migrenowego, oraz zahamowanie uwalniania neuropeptydu. Procesy te prowadzą do zmniejszenia odczynu zapalnego w tkankach wrażliwych oraz osłabienia ośrodkowej transmisji sygnałów bólowych poprzez włókna nerwu trójdzielnego.³

Skuteczność kliniczna u dorosłych

Skuteczność ryzatryptanu w postaci liofilizatu doustnego (lamelki rozpadające się w jamie ustnej) w leczeniu ostrej fazy napadu bólu migrenowego została potwierdzona w dwóch wieloośrodkowych badaniach klinicznych z randomizacją i grupą kontrolną placebo. Badania te miały projekt podobny do badań z zastosowaniem ryzatryptanu w postaci tabletek.⁴

W pierwszym badaniu (n=311) odsetek pacjentów, u których doszło do złagodzenia dolegliwości bólowych 2 godziny po podaniu ryzatryptanu w postaci liofilizatu doustnego, wynosił około 66% dla dawek 5 mg i 10 mg, w porównaniu z 47% w grupie placebo. W większym badaniu (n=547) odsetek pacjentów, u których nastąpiło złagodzenie dolegliwości bólowych po 2 godzinach, wynosił 59% dla dawki 5 mg oraz 74% dla dawki 10 mg ryzatryptanu, w porównaniu z tylko 28% w grupie placebo.⁵

Ryzatryptan w postaci liofilizatu doustnego wykazuje również skuteczność w łagodzeniu objawów towarzyszących napadom migreny, takich jak nudności, światłowstręt i wrażliwość na dźwięki, a także zmniejsza stopień zaburzeń funkcjonalnych. Co istotne, w jednym z dwóch badań klinicznych z zastosowaniem dawki 10 mg zaobserwowano znaczne złagodzenie bólu już po 30 minutach od podania leku.⁶

Na podstawie wyników badań klinicznych przeprowadzonych z zastosowaniem ryzatryptanu w postaci tabletek doustnych wykazano, że lek jest skuteczny w leczeniu migreny menstruacyjnej, czyli migreny pojawiającej się w okresie 3 dni poprzedzających krwawienie miesięczne lub po jego wystąpieniu.⁷

Skuteczność u dzieci i młodzieży

Skuteczność u młodzieży (w wieku 12-17 lat)

Skuteczność ryzatryptanu w postaci liofilizatu doustnego u młodzieży w wieku 12-17 lat oceniano w wieloośrodkowym badaniu klinicznym prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby z randomizacją, grupą kontrolną placebo i grupą równoległą. Badanie objęło 570 uczestników, którzy w wywiadzie nie odpowiadali na leczenie NLPZ i paracetamolem.⁸

Protokół badania zakładał, że pacjentom z migrenowym bólem głowy początkowo podawano placebo lub ryzatryptan w ciągu 30 minut od pojawienia się objawów. Jeśli u pacjentów nie uzyskano poprawy po 15 minutach od podania placebo, pojedynczy napad migrenowego bólu głowy leczono placebo lub ryzatryptanem. Dawkowanie dostosowano do masy ciała pacjenta według schematu:<sup data-drug="Migrenofen" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Pacjentom, u których wystąpił migrenowy ból głowy początkowo podano placebo lub ryzatryptan w ciągu 30 minut od pojawienia się migrenowego bólu głowy. U pacjentów, u których po 15 minutach od podania placebo nie uzyskano poprawy, pojedynczy napad migrenowych bólów głowy leczono placebo lub ryzatryptanem. Dawkowanie dostosowano do masy ciała pacjenta: 20 kg do 9

• 5 mg ryzatryptanu dla masy ciała 20 kg do <40 kg
• 10 mg ryzatryptanu dla masy ciała ≥40 kg

W tym badaniu z rozszerzoną populacją zaobserwowano statystycznie istotną różnicę 9% między grupą leczoną a grupą placebo w odniesieniu do pierwszorzędowego punktu końcowego skuteczności, jakim było uwolnienie od bólu głowy (całkowite zniesienie umiarkowanego lub silnego bólu głowy) po 2 godzinach od zastosowania leczenia. Efekt ten wystąpił u 31% pacjentów w grupie ryzatryptanu w porównaniu z 22% w grupie placebo (p=0,025). Nie zaobserwowano jednak istotnej różnicy pomiędzy grupami w odniesieniu do drugorzędowego punktu końcowego, którym było złagodzenie bólu głowy (całkowite zniesienie umiarkowanego lub silnego bólu głowy bądź jego złagodzenie do poziomu bólu łagodnego).¹⁰

Skuteczność u dzieci (w wieku 6-11 lat)

Skuteczność ryzatryptanu w postaci liofilizatu doustnego oceniano również u dzieci w wieku od 6 do 11 lat w tym samym badaniu klinicznym z grupą kontrolną placebo, które objęło 200 pacjentów. Odsetek pacjentów, u których uzyskano całkowite zniesienie bólu głowy po 2 godzinach od zastosowania leczenia, nie różnił się w sposób statystycznie istotny pomiędzy grupami pacjentów otrzymujących ryzatryptan w dawkach 5 mg i 10 mg (39,8%) w porównaniu z grupami pacjentów, którym podano placebo (30,4%, p=0,269).¹¹

Zalety postaci farmaceutycznej liofilizatu doustnego

Ryzatryptan w postaci liofilizatu doustnego (lamelki rozpadające się w jamie ustnej) umożliwia leczenie napadów migrenowych bólów głowy bez konieczności popicia leku płynem. Ta forma podania oferuje szereg korzyści dla pacjentów z migreną:¹²

• Możliwość szybkiego przyjęcia leku, nawet gdy brak jest dostępu do płynów
• Uniknięcie nasilenia objawów żołądkowo-jelitowych, które mogą być wywołane spożyciem płynów podczas napadu migreny
• Wygodna forma podania, szczególnie w sytuacjach kiedy dostęp do wody jest utrudniony

Ta postać leku stanowi istotną zaletę, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że podczas napadu migreny pacjenci często doświadczają nudności i mogą mieć trudności z przyjmowaniem płynów.¹³