Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Podczas terapii lekiem IBUM dla dzieci (60 mg, czopki) należy uwzględnić możliwość wystąpienia interakcji z innymi produktami leczniczymi. Pacjenci przyjmujący ibuprofen w skojarzeniu z niektórymi lekami powinni być poddani monitorowaniu parametrów klinicznych i biologicznych.¹

Niezalecane skojarzenia lekowe

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania ibuprofenu z następującymi lekami:

• Kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ i glikokortykosteroidy – zwiększają ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego.²

Badania wykazały, że ibuprofen może hamować działanie małych dawek kwasu acetylosalicylowego na agregację płytek krwi. Ze względu na ograniczone dane i niepewność dotyczącą ekstrapolacji danych laboratoryjnych do sytuacji klinicznych, nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków dla regularnego stosowania ibuprofenu. Sporadyczne używanie ibuprofenu prawdopodobnie nie wywiera istotnego klinicznie wpływu.³

Stosowanie z ostrożnością

Podczas jednoczesnego stosowania ibuprofenu z poniższymi lekami należy zachować szczególną ostrożność:

• Leki przeciwnadciśnieniowe (leki moczopędne, inhibitory ACE, leki blokujące receptory beta i antagoniści receptora angiotensyny II) – ibuprofen może osłabiać ich działanie. U pacjentów z osłabioną czynnością nerek (zwłaszcza odwodnionych i w podeszłym wieku) jednoczesne stosowanie NLPZ z inhibitorami ACE, lekami beta-adrenolitycznymi lub antagonistami receptora angiotensyny II może prowadzić do dalszego pogorszenia funkcji nerek, w tym ostrej niewydolności nerek (zazwyczaj odwracalnej). Pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni, a funkcja nerek monitorowana po rozpoczęciu leczenia i okresowo w trakcie terapii.⁴
• Leki moczopędne oszczędzające potas – jednoczesne stosowanie może prowadzić do hiperkaliemii.⁵
• Glikozydy naparstnicy, fenytoina, lit – ibuprofen może zwiększać stężenie tych leków w surowicy. Kontrola stężenia tych produktów leczniczych zazwyczaj nie jest konieczna przy stosowaniu ibuprofenu zgodnie z zaleceniami (maksymalnie przez 3-4 dni).⁶
• Metotreksat – ibuprofen może hamować wydzielanie kanalikowe metotreksatu, co prowadzi do zmniejszenia jego klirensu i zwiększenia stężenia w osoczu. Należy unikać stosowania ibuprofenu podczas leczenia dużymi dawkami metotreksatu. W trakcie leczenia małymi dawkami metotreksatu w skojarzeniu z NLPZ należy monitorować czynność nerek. Szczególną ostrożność należy zachować, jeśli oba leki są podawane w ciągu 24 godzin od siebie.⁷
• Takrolimus – jednoczesne podawanie zwiększa ryzyko nefrotoksyczności.⁸
• Cyklosporyna – istnieją ograniczone dane wskazujące na możliwe interakcje zwiększające ryzyko nefrotoksyczności.⁹
• Kortykosteroidy – zwiększają ryzyko owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego.¹⁰
• Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) – NLPZ mogą nasilać ich działanie.¹¹
• Leki przeciwpłytkowe i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.¹²
• Sulfonylomocznik – badania kliniczne wykazały interakcje między NLPZ a lekami przeciwcukrzycowymi. Mimo braku dotychczasowych doniesień o interakcjach ibuprofenu z pochodnymi sulfonylomocznika, zaleca się kontrolę stężenia glukozy we krwi podczas równoczesnego stosowania.¹³
• Zydowudyna – zwiększone ryzyko wylewów krwi do stawów i krwiaków u pacjentów z HIV(+) z hemofilią leczonych jednocześnie zydowudyną i ibuprofenem.¹⁴
• Probenecyd i sulfinpirazon – mogą opóźnić wydalanie ibuprofenu.¹⁵
• Baklofen – po rozpoczęciu stosowania ibuprofenu może wystąpić działanie toksyczne baklofenu.¹⁶
• Rytonawir – może zwiększać stężenie NLPZ w osoczu.¹⁷
• Aminoglikozydy – NLPZ mogą zmniejszać ich wydalanie.¹⁸
• Antybiotyki z grupy chinolonów – NLPZ mogą zwiększać ryzyko wystąpienia drgawek związanych z tymi antybiotykami, co potwierdzają badania na zwierzętach.¹⁹
• Inhibitory CYP2C9 (worykonazol i flukonazol) – mogą zwiększać stężenie S(+) ibuprofenu o około 80-100%. Należy rozważyć zmniejszenie dawki ibuprofenu podczas jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP2C9, szczególnie przy wysokich dawkach ibuprofenu z worykonazolem lub flukonazolem.²⁰
• Kaptopryl – badania doświadczalne wskazują, że ibuprofen hamuje wpływ kaptoprylu na wydalanie sodu.²¹
• Cholestyramina – opóźnia i zmniejsza wchłanianie ibuprofenu (o 25%). Leki te należy podawać w odstępie co najmniej kilku godzin.²²
• Mifepryston – NLPZ nie powinny być stosowane w okresie 8-12 dni po podaniu mifeprystonu, gdyż mogą osłabiać jego działanie.²³

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii ibuprofenem może potencjalnie zwiększać ryzyko działań niepożądanych, szczególnie dotyczących przewodu pokarmowego. Alkohol może:

• Nasilać działanie drażniące ibuprofenu na błonę śluzową żołądka, zwiększając ryzyko krwawień i owrzodzeń
• Wpływać na metabolizm leku w wątrobie, zmieniając jego efektywność terapeutyczną
• Potęgować działanie sedatywne, które może pojawić się przy stosowaniu ibuprofenu (senność, zawroty głowy), co ma szczególne znaczenie przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn
• Zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu ibuprofenu

W przypadku terapii ibuprofenem u dzieci, rodzice/opiekunowie muszą być świadomi, że podawanie leku IBUM dla dzieci w postaci czopków należy kontrolować zgodnie z zaleceniami lekarza, a ekspozycja pacjenta pediatrycznego na alkohol powinna być bezwzględnie wyeliminowana.

Tabela interakcji leku IBUM dla dzieci (czopki 60 mg)

Szczególne uwagi dotyczące interakcji w wybranych populacjach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami, które mogą dodatkowo obciążać funkcję nerek, takimi jak:

• Inhibitory ACE
• Antagoniści receptora angiotensyny II
• Leki beta-adrenolityczne
• Leki moczopędne
• Takrolimus, cyklosporyna

U tych pacjentów konieczne jest odpowiednie nawodnienie oraz monitorowanie funkcji nerek przed rozpoczęciem leczenia, a następnie w sposób regularny podczas terapii.²⁴

Pacjenci w podeszłym wieku

Pacjenci w podeszłym wieku są szczególnie narażeni na interakcje leków z ibuprofenem ze względu na fizjologiczne zmiany w farmakokinetyce leków oraz częstą polipragmazję. W tej grupie pacjentów należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu:

• Leków przeciwnadciśnieniowych
• Leków przeciwzakrzepowych
• Leków przeciwpłytkowych
• Kortykosteroidów

U osób starszych zwiększone jest także ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego przy łącznym stosowaniu ibuprofenu z NLPZ, kortykosteroidami, SSRI lub alkoholem.