Właściwości farmakodynamiczne leku Escitalopram Actavis

Escytalopram Actavis należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwdepresyjnych, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), sklasyfikowany pod kodem ATC: N 06 AB 10. Lek dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w dawkach 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, zawierających escytalopram w postaci szczawianu.¹

Mechanizm działania

Kluczowym elementem farmakodynamiki escytalopramu jest jego wysokie powinowactwo do pierwotnego miejsca wiązania transportera serotoniny. Lek charakteryzuje się selektywnym hamowaniem wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT), co stanowi podstawowy mechanizm odpowiedzialny za jego działanie farmakologiczne i kliniczne. Dodatkowo, escytalopram wiąże się do miejsca allosterycznego transportera serotoniny, jednak z 1000-krotnie mniejszym powinowactwem.²

Istotną cechą escytalopramu jest jego wysoka selektywność receptorowa. Lek nie wykazuje powinowactwa lub ma bardzo niewielkie powinowactwo do szeregu receptorów, takich jak:³

• Receptory serotoninergiczne 5-HT1A i 5-HT2
• Receptory dopaminergiczne DA D1 i D2
• Receptory adrenergiczne α1, α2 i β
• Receptory histaminowe H1
• Receptory muskarynowe cholinergiczne
• Receptory benzodiazepinowe
• Receptory opioidowe

Wpływ na parametry elektrokardiograficzne

W aspekcie wpływu na przewodnictwo elektryczne serca, escytalopram wykazuje dawkozależny wpływ na odstęp QTc. W podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu EKG przeprowadzonym u zdrowych ochotników, zaobserwowano zmianę odstępu QTc (ocenioną na podstawie korekty metodą Fridericia). Zmiana ta wyniosła 4,3 milisekundy (90% CI: 2,2; 6,4) przy zastosowaniu dawki terapeutycznej 10 mg na dobę oraz 10,7 milisekund przy zastosowaniu ponadterapeutycznej dawki 30 mg na dobę.⁴

Skuteczność kliniczna escytalopramu

Skuteczność kliniczna escytalopramu została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych dla różnych wskazań terapeutycznych.

Skuteczność w leczeniu dużych epizodów depresyjnych

Krótkoterminowa skuteczność escytalopramu w leczeniu epizodów ciężkiej depresji została udowodniona w trzech z czterech krótkoterminowych (8-tygodniowych) badań z podwójnie ślepą próbą kontrolowanych placebo.⁵

W badaniu długoterminowym oceniającym profilaktykę nawrotów depresji, 274 pacjentów, którzy pozytywnie odpowiedzieli na leczenie escytalopramem w dawce 10 mg lub 20 mg na dobę podczas początkowej 8-tygodniowej fazy otwartej, zostało zrandomizowanych do dwóch grup. Jedna grupa kontynuowała leczenie escytalopramem w tej samej dawce, a druga otrzymywała placebo, przez okres do 36 tygodni. Wyniki badania wykazały, że u pacjentów kontynuujących terapię escytalopramem czas do wystąpienia nawrotu choroby był znacząco dłuższy w porównaniu do grupy otrzymującej placebo.⁶

Skuteczność w leczeniu fobii społecznej

Skuteczność escytalopramu w terapii fobii społecznej została potwierdzona zarówno w trzech krótkoterminowych (12-tygodniowych) badaniach, jak i w 6-miesięcznym badaniu zapobiegania nawrotom u pacjentów odpowiadających na leczenie. Dodatkowo, przeprowadzono 24-tygodniowe badanie mające na celu ustalenie optymalnego sposobu dawkowania, które wykazało skuteczność escytalopramu w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg.⁷

Skuteczność w leczeniu zaburzenia lękowego uogólnionego

W leczeniu zaburzenia lękowego uogólnionego (GAD) escytalopram wykazał skuteczność w dawkach 10 mg i 20 mg na dobę we wszystkich czterech przeprowadzonych badaniach z zastosowaniem placebo jako próby kontrolnej.⁸

Analiza zbiorcza danych z trzech badań o podobnym schemacie, obejmujących łącznie 840 pacjentów (421 leczonych escytalopramem i 419 otrzymujących placebo), wykazała następujące rezultaty:⁹

Długoterminowa skuteczność escytalopramu w dawce 20 mg na dobę została udowodniona w randomizowanym badaniu oceniającym utrzymywanie się efektu terapeutycznego przez okres od 24 do 76 tygodni. Badanie przeprowadzono u 373 pacjentów, którzy wykazali pozytywną odpowiedź na leczenie podczas początkowego 12-tygodniowego okresu terapii (faza otwarta).¹⁰

Skuteczność w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego

W terapii zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD) skuteczność escytalopramu została potwierdzona w randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą. Po 12 tygodniach terapii pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 20 mg na dobę wykazali znaczącą poprawę w porównaniu do grupy otrzymującej placebo, co uwidoczniło się w całkowitej punktacji w skali Y-BOCS (skala Yale-Brown dla zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych).¹¹

Po przedłużeniu badania do 24 tygodni, zarówno pacjenci otrzymujący escytalopram w dawce 10 mg na dobę, jak i 20 mg na dobę, wykazywali przewagę terapeutyczną w porównaniu do pacjentów otrzymujących placebo.¹²

Dodatkowo przeprowadzono badanie dotyczące zapobiegania nawrotom OCD, które wykazało skuteczność escytalopramu w dawkach 10 mg i 20 mg na dobę u pacjentów, którzy wykazali pożądaną reakcję na escytalopram w trwającej 16 tygodni fazie otwartej. Pacjenci ci następnie uczestniczyli w trwającej 24 tygodnie randomizowanej, kontrolowanej placebo fazie z podwójnie ślepą próbą.¹³