Działania niepożądane leku Diovan 3 mg/ml roztwór doustny

Diovan (substancja czynna: walsartan) jest lekiem stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Profil działań niepożądanych leku został szczegółowo oceniony w kontrolowanych badaniach klinicznych z udziałem pacjentów dorosłych oraz pediatrycznych. Istotne jest, że częstość występowania działań niepożądanych w grupie leczonej walsartanem była porównywalna z częstością w grupie otrzymującej placebo i odpowiadała właściwościom farmakologicznym leku. W badaniach nie wykazano związku między częstością występowania działań niepożądanych a dawką, czasem trwania leczenia, płcią, wiekiem czy rasą pacjentów.¹

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania leku Diovan zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującą konwencją:

• Bardzo często (≥1/10)
• Często (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko (<1/10 000)
• Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, działania niepożądane wymienione są zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem. Należy zauważyć, że dla niektórych działań niepożądanych zgłoszonych po wprowadzeniu produktu do obrotu oraz w badaniach laboratoryjnych nie jest możliwe ustalenie dokładnej częstości ich występowania.²

Działania niepożądane u pacjentów dorosłych z nadciśnieniem tętniczym

Poniżej przedstawiono działania niepożądane zgłaszane u dorosłych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, sklasyfikowane według układów i narządów:³

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Działanie przeciwnadciśnieniowe walsartanu badano w kilku randomizowanych badaniach klinicznych, obejmujących dzieci i młodzież w różnych grupach wiekowych. Analiza danych z tych badań pozwala na dokładne określenie profilu bezpieczeństwa w populacji pediatrycznej.⁴

Dzieci i młodzież w wieku 6-18 lat

W badaniach obejmujących 711 pacjentów pediatrycznych w wieku od 6 do poniżej 18 lat (w tym 560 otrzymujących walsartan), nie stwierdzono istotnych różnic w zakresie profilu bezpieczeństwa w porównaniu z profilem obserwowanym u dorosłych, z wyjątkiem pojedynczych przypadków zaburzeń żołądka i jelit (takich jak bóle brzucha, nudności, wymioty) oraz zawrotów głowy.⁵

W zbiorczej analizie obejmującej 560 pacjentów pediatrycznych z nadciśnieniem (wiek 6-17 lat), z których 483 otrzymywało walsartan w monoterapii, a 77 leczenie skojarzone zawierające walsartan, najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były:⁶

• ból głowy (5,4%)
• zawroty głowy (2,3%)
• hiperkaliemia (2,3%)

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że w badanej populacji pediatrycznej u 85 pacjentów (15,2%) występowała przewlekła choroba nerek (PChN). W tej podgrupie pacjentów najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi były:⁷

• hiperkaliemia (12,9%)
• ból głowy (7,1%)
• zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi (5,9%)
• hipotensja (4,7%)

Natomiast u pacjentów bez PChN najczęściej zgłaszano ból głowy (5,1%) i zawroty głowy (2,7%). Warto podkreślić, że działania niepożądane obserwowano częściej u pacjentów otrzymujących walsartan w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi niż u pacjentów leczonych samym walsartanem.⁸

Dzieci w wieku 1-6 lat

Przeciwnadciśnieniowe działanie walsartanu oceniano również u młodszych dzieci (w wieku od 1 roku do poniżej 6 lat) w trzech randomizowanych badaniach klinicznych. W pierwszym badaniu, które objęło 90 dzieci, stwierdzono dwa zgony oraz pojedyncze przypadki znacznego zwiększenia aktywności aminotransferaz wątrobowych. Zdarzenia te wystąpiły u pacjentów z istotnymi chorobami współistniejącymi, a związek przyczynowy ze stosowaniem produktu Diovan nie został ustalony.⁹

W pozostałych dwóch badaniach, które objęły 202 dzieci, nie odnotowano znacznego zwiększenia aktywności transaminaz wątrobowych ani zgonów podczas leczenia walsartanem. W analizie łączącej te dwa badania, w okresie leczenia metodą podwójnie ślepej próby u 13 (7,0%) pacjentów wystąpiło co najmniej jedno działanie niepożądane, a najczęstszymi z nich były:¹⁰

• wymioty (1,6%)
• biegunka (1,1%)

W okresie leczenia metodą próby otwartej u 5,4% (10/186) pacjentów wystąpiło co najmniej jedno działanie niepożądane, a najczęstszym było zmniejszenie apetytu (1,1%).¹¹

Należy podkreślić, że hiperkaliemia częściej występowała u dzieci i młodzieży w wieku od 1 roku do poniżej 18 lat ze współistniejącą przewlekłą chorobą nerek (PChN). Ryzyko jej wystąpienia może być wyższe u dzieci młodszych (1-5 lat) w porównaniu z dziećmi w wieku od 6 do poniżej 18 lat.¹²

Działania niepożądane u pacjentów po zawale mięśnia sercowego i/lub z niewydolnością serca

Profil bezpieczeństwa obserwowany u dorosłych pacjentów po zawale mięśnia sercowego i/lub z niewydolnością serca różni się od ogólnego profilu bezpieczeństwa występującego u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Poniżej przedstawiono działania niepożądane obserwowane w tej grupie pacjentów:¹³

Szczególne grupy ryzyka

Na podstawie przeprowadzonych badań klinicznych można zidentyfikować grupy pacjentów, u których ryzyko wystąpienia określonych działań niepożądanych jest większe:

1. Pacjenci pediatryczni ze współistniejącą przewlekłą chorobą nerek – szczególnie narażeni na wystąpienie hiperkaliemii. Ryzyko to jest jeszcze wyższe u dzieci młodszych (1-5 lat).¹⁴
2. Pacjenci stosujący terapię skojarzoną – działania niepożądane obserwowano częściej u pacjentów otrzymujących walsartan w połączeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi.¹⁵
3. Pacjenci po zawale mięśnia sercowego i/lub z niewydolnością serca – w tej grupie profil działań niepożądanych różni się od profilu obserwowanego u pacjentów z nadciśnieniem, m.in. częściej występują zaburzenia funkcji nerek oraz niedociśnienie.¹⁶

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁷