Właściwości farmakokinetyczne
Clotrimazolum Ziaja 10 mg/g

Klotrymazol, stosowany miejscowo w kremie o stężeniu 10 mg/g (Clotrimazolum Ziaja), wykazuje zdolność penetracji głównie do warstwy rogowej naskórka, gdzie osiąga stężenia 50-500 μg/ml. W głębszych warstwach naskórka (warstwa kolczysta) stężenia wynoszą 3-6 μg/ml, natomiast w skórze właściwej są znacznie niższe i mieszczą się w zakresie 0,5-3 μg/ml. Po aplikacji miejscowej do krwiobiegu przenikają jedynie śladowe ilości klotrymazolu, z maksymalnym stężeniem poniżej 10 ng/ml, co eliminuje ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Substancja wiąże się w około 50% z albuminami osocza, a jej metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzymy cytochromu P-450, prowadząc do powstania nieaktywnych metabolitów, z których głównym jest 2-chlorofenylo-4-hydroksyfenylo-fenylometan.

Właściwości farmakokinetyczne klotrymazolu

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych klotrymazolu zawartego w produkcie leczniczym Clotrimazolum Ziaja w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g. Omówiono procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji czynnej z organizmu pacjenta po zastosowaniu miejscowym.

Wchłanianie przez skórę

Po aplikacji miejscowej na skórę, klotrymazol wykazuje zdolność penetracji do struktur naskórka. Badania z wykorzystaniem technik radioizotopowych (z zastosowaniem znakowanego izotopowo 14C-klotrymazolu) potwierdziły, że substancja czynna aplikowana w postaci sześciogodzinnych opatrunków zamkniętych osiąga zróżnicowane stężenia w poszczególnych warstwach skóry. Najwyższe stężenia klotrymazolu obserwowano w warstwie rogowej naskórka, gdzie osiągały wartości 50-500 μg/ml. W głębszych warstwach naskórka stężenia były znacząco niższe – w warstwie kolczystej mieściły się w zakresie 3-6 μg/ml, natomiast w skórze właściwej wynosiły zaledwie 0,5-3 μg/ml. 1

Dystrybucja w organizmie

Badania farmakokinetyczne wykazały, że po aplikacji miejscowej na skórę, jedynie śladowe ilości klotrymazolu przedostają się do krwiobiegu. Maksymalne stężenia substancji czynnej we krwi nie przekraczają 10 ng/ml, co stanowi wartość zbyt niską, aby wywoływać jakiekolwiek mierzalne efekty ogólnoustrojowe, w tym również działania niepożądane. Po przedostaniu się do krwiobiegu, klotrymazol oraz jego metabolity wiążą się w około 50% z albuminami osocza. 2

Metabolizm w wątrobie

Klotrymazol podlega intensywnym procesom biotransformacji w wątrobie, gdzie jest metabolizowany przy udziale enzymów z grupy cytochromu P-450. Proces ten zachodzi w mechanizmie pierwszego przejścia, prowadząc do powstania nieaktywnych metabolitów. Głównym zidentyfikowanym metabolitem klotrymazolu jest 2-chlorofenylo-4-hydroksyfenylo-fenylometan. Warto podkreślić, że klotrymazol wykazuje właściwości induktora enzymatycznego – silnie indukuje aktywność cytochromu P-450, co w konsekwencji przyspiesza jego własny metabolizm. 3

Eliminacja z organizmu

Klotrymazol po przekształceniu w nieaktywne metabolity podlega eliminacji z organizmu głównie dwiema drogami:

  • Droga żółciowo-kałowa – stanowi główną drogę eliminacji. Metabolity klotrymazolu są wydzielane z żółcią do przewodu pokarmowego, a następnie wydalane z kałem. 4
  • Droga nerkowa – stanowi mniej istotną drogę eliminacji. Metabolity klotrymazolu są wydalane z moczem, natomiast wydalanie substancji w postaci niezmienionej jest śladowe. Badania farmakokinetyczne po podaniu doustnym wykazały, że około 10% podanej dawki klotrymazolu jest wydalane do moczu w ciągu 24 godzin od podania, a 25% dawki w ciągu 6 dni. U zdrowych ochotników po podaniu doustnym 1,5 g lub 3 g klotrymazolu stwierdzono, że mniej niż 1% dawki substancji w formie niezmienionej było obecne w moczu po 6 godzinach od podania. 5

Stężenia klotrymazolu w poszczególnych warstwach skóry

Warstwa skóry Zakres stężeń klotrymazolu
Warstwa rogowa naskórka 50-500 μg/ml
Warstwa kolczysta naskórka 3-6 μg/ml
Skóra właściwa 0,5-3 μg/ml
Krew (stężenie maksymalne) <10 ng/ml
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl