Właściwości farmakodynamiczne
Cilostazol LEK-AM 50 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Cilostazol LEK-AM

Cilostazol LEK-AM należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwzakrzepowych, inhibitorów agregacji płytek krwi (z wyłączeniem heparyny), oznaczonej kodem ATC: B01AC23. Cylostazol jest substancją czynną o udowodnionym działaniu terapeutycznym w leczeniu chromania przestankowego, będącego objawem choroby tętnic obwodowych.¹

Wpływ na zdolność wysiłkową pacjentów z chromaniem przestankowym

Skuteczność kliniczna cylostazolu została potwierdzona w dziewięciu badaniach klinicznych z kontrolą placebo, obejmujących łącznie 1634 pacjentów otrzymujących cylostazol. Wykazano, że lek ten przynosi istotną poprawę zdolności wysiłkowej pacjentów, którą oceniano na podstawie dwóch parametrów mierzonych podczas badania na bieżni:²

• Bezwzględny dystans chromania (ACD, ang. Absolute Claudication Distance) – definiowany jako maksymalny odcinek marszu, jaki pacjent jest w stanie pokonać
• Początkowy dystans chromania (ICD, ang. Initial Claudication Distance) – definiowany jako odległość, którą pacjent jest w stanie przejść bez wystąpienia bólu

Po 24 tygodniach leczenia cylostazolem w dawce 100 mg dwa razy na dobę zaobserwowano znaczną poprawę w obu parametrach. Średni wzrost bezwzględnego dystansu chromania (ACD) wynosił od 60,4 do 129,1 metra, natomiast średni przyrost początkowego dystansu chromania (ICD) mieścił się w przedziale od 47,3 do 93,6 metra.³

Przeprowadzona metaanaliza danych z wszystkich dziewięciu badań klinicznych, oparta na ważonej różnicy średnich, wykazała istotną bezwzględną ogólną poprawę od początku badania o 42 metry w zakresie maksymalnego odcinka marszu (ACD) dla cylostazolu w dawce 100 mg dwa razy na dobę w porównaniu z placebo. Ta wartość odpowiada względnej poprawie o 100% w stosunku do placebo. Warto zaznaczyć, że efekt terapeutyczny wydawał się być mniej wyraźny u pacjentów z cukrzycą w porównaniu do pacjentów bez tej choroby współistniejącej.⁴

Mechanizm działania naczyniowego

Badania na modelach zwierzęcych potwierdziły, że cylostazol wykazuje działanie rozszerzające naczynia krwionośne. Ten efekt hemodynamiczny został następnie zweryfikowany w niewielkich badaniach klinicznych u ludzi, w których mierzono przepływ krwi w obrębie stawów skokowych za pomocą specjalistycznej metody – pletyzmografii tensometrycznej.⁵

Dodatkowo udokumentowano, że cylostazol działa bezpośrednio na ścianę naczyń krwionośnych, hamując in vitro proliferację komórek mięśni gładkich zarówno u szczurów, jak i u ludzi. Lek hamuje również reakcję uwalniania z płytek krwi czynnika wzrostu pochodzenia płytkowego (PDGF) oraz czynnika płytkowego 4 (PF-4) w płytkach krwi ludzkiej.⁶

Wpływ na agregację płytek krwi

Zarówno badania przedkliniczne (na zwierzętach), jak i kliniczne (u ludzi) prowadzone in vivo oraz ex vivo wykazały, że cylostazol powoduje odwracalne zahamowanie agregacji płytek krwi. Działanie przeciwagregacyjne jest skuteczne w odniesieniu do szerokiego spektrum czynników wywołujących agregację, w tym:⁷

• naprężenie ścinające
• kwas arachidonowy
• kolagen
• ADP (adenozynodifosforan)
• adrenalina

U ludzi efekt hamujący agregację płytek utrzymuje się przez okres do 12 godzin po przyjęciu leku. Po zakończeniu terapii cylostazolem przywrócenie prawidłowej agregacji następuje w ciągu 48-96 godzin, przy czym nie obserwuje się nadmiernej skłonności do agregacji „z odbicia”, co świadczy o bezpieczeństwie odstawienia leku.⁸

Wpływ na profil lipidowy

Przeprowadzono także badania oceniające wpływ cylostazolu na parametry gospodarki lipidowej w krążącym osoczu krwi. Po 12-tygodniowym okresie stosowania cylostazolu w dawce 100 mg dwa razy na dobę zaobserwowano korzystne zmiany w profilu lipidowym w porównaniu z placebo:⁹

Bezpieczeństwo długoterminowej terapii

Bezpieczeństwo i wpływ długotrwałego stosowania cylostazolu na śmiertelność oceniono w randomizowanym badaniu klinicznym fazy IV, prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby z kontrolą placebo. Badanie objęło łącznie 1439 pacjentów cierpiących na chromanie przestankowe, ale bez współistniejącej niewydolności serca. Pacjenci otrzymywali cylostazol lub placebo przez okres do trzech lat.¹⁰

Analiza śmiertelności wykazała, że 36-miesięczny wskaźnik zdarzeń Kaplana-Meiera dla zgonów podczas stosowania badanego leku (przy medianie czasu stosowania wynoszącej 18 miesięcy) wynosił 5,6% (95% przedział ufności 2,8% do 8,4%) w grupie cylostazolu, w porównaniu do 6,8% (95% przedział ufności 1,9% do 11,5%) w grupie placebo. Wyniki te potwierdzają, że długotrwałe leczenie cylostazolem nie wzbudza wątpliwości odnośnie bezpieczeństwa stosowania leku.¹¹