Właściwości farmakokinetyczne piracetamu

Piracetam, substancja czynna zawarta w preparacie Biotropil 800 mg, charakteryzuje się liniowymi właściwościami farmakokinetycznymi, które nie ulegają zmianie w czasie. Badania obejmujące szeroki zakres dawek wykazały małą zmienność międzyosobniczą, co potwierdza wysoką przenikalność leku, jego dobrą rozpuszczalność oraz minimalny metabolizm.¹

Parametry farmakokinetyczne ogólne

Okres półtrwania piracetamu w osoczu wynosi 5 godzin, zarówno u zdrowych dorosłych ochotników, jak i u osób chorych. Czas ten ulega wydłużeniu u osób w podeszłym wieku, głównie z powodu zmniejszonego klirensu nerkowego, a także u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Stan stacjonarny stężenia leku we krwi osiągany jest w ciągu 3 dni od rozpoczęcia terapii.²

Wchłanianie

Po podaniu doustnym piracetam charakteryzuje się szybkim i efektywnym wchłanianiem. Przyjęty na czczo osiąga maksymalne stężenie w osoczu już po 1 godzinie od podania. Biodostępność bezwzględna doustnych postaci leku jest bliska 100%. Przyjmowanie piracetamu z posiłkiem nie wpływa na zakres wchłaniania, jednakże obniża wartość stężenia maksymalnego (Cmax) o 17% oraz wydłuża czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego (tmax) z 1 do 1,5 godziny.³

Po podaniu pojedynczej dawki doustnej wynoszącej 3,2 g, maksymalne stężenie w osoczu wynosi około 84 µg/ml. Po wielokrotnym podaniu leku w dawce 3,2 g trzy razy na dobę maksymalne stężenie wzrasta do 115 µg/ml.⁴

Dystrybucja

Piracetam charakteryzuje się brakiem wiązania z białkami osocza. Objętość dystrybucji wynosi około 0,6 l/kg. Lek wykazuje zdolność przenikania przez barierę krew-mózg i po podaniu dożylnym jest wykrywalny w płynie mózgowo-rdzeniowym. Okres półtrwania piracetamu w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 5 godzin, natomiast całkowity okres półtrwania w tym płynie to około 8,5 godziny.⁵

W badaniach na zwierzętach najwyższe stężenia piracetamu w mózgu stwierdzano w korze mózgu (w płacie czołowym, ciemieniowym i potylicznym), korze móżdżku oraz zwojach podstawy mózgu. Lek przenika do wszystkich tkanek z wyjątkiem tkanki tłuszczowej, a także przez barierę łożyskową oraz przez błony komórkowe izolowanych erytrocytów.⁶

Metabolizm

Brak danych wskazujących na metabolizm piracetamu w organizmie. Dowodem potwierdzającym brak metabolizmu jest znacznie wydłużony okres półtrwania w osoczu u pacjentów z bezmoczem oraz fakt, że większość przyjętej dawki piracetamu wykrywana jest w moczu w niezmienionej postaci.⁷

Eliminacja

Okres półtrwania piracetamu w osoczu u osób dorosłych wynosi około 5 godzin. Całkowity klirens ustrojowy leku osiąga wartość 80-90 ml/min. Piracetam jest wydalany głównie przez nerki (80-100% dawki) w procesie przesączania kłębuszkowego.⁸

Liniowość farmakokinetyki

Właściwości farmakokinetyczne piracetamu mają charakter liniowy w zakresie dawek od 0,8 do 12 g. Parametry farmakokinetyczne, takie jak okres półtrwania i klirens, nie zmieniają się w zależności od wielkości zastosowanej dawki ani czasu trwania leczenia.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Wpływ płci

W badaniu biorównoważności różnych postaci leku w dawce 2,4 g zaobserwowano, że wartości stężenia w osoczu (Cp) oraz pola pod krzywą zależności stężenia leku w osoczu od czasu (AUC) są o około 30% wyższe u kobiet (N=6) w porównaniu do mężczyzn (N=6). Jednocześnie stwierdzono, że po uwzględnieniu różnic masy ciała, wartości klirensu są porównywalne dla obu płci.¹⁰

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku okres półtrwania piracetamu jest wydłużony, co wynika z fizjologicznego zmniejszenia czynności nerek charakterystycznego dla tej grupy wiekowej pacjentów.¹¹

Dzieci

Nie przeprowadzono badań dotyczących farmakokinetyki piracetamu w populacji pediatrycznej.¹²

Zaburzenia czynności nerek

Klirens piracetamu wykazuje korelację z klirensem kreatyniny. Z tego względu zaleca się modyfikację dawki dobowej piracetamu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, dostosowując ją odpowiednio do wartości klirensu kreatyniny.¹³

U pacjentów z bezmoczem w schyłkowym stadium niewydolności nerek okres półtrwania piracetamu ulega znacznemu wydłużeniu do 59 godzin. Podczas standardowej 4-godzinnej sesji dializy usuwane jest 50-60% podanej dawki piracetamu.¹⁴

Zaburzenia czynności wątroby

Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę piracetamu. Jednakże, biorąc pod uwagę fakt, że 80-100% dawki leku jest wydalane z moczem, nie należy oczekiwać, aby samo zaburzenie czynności wątroby powodowało istotne zmiany w procesie eliminacji piracetamu z organizmu.¹⁵