Wpływ leku Atazanavir Zentiva na płodność, ciążę i laktację

Lekarz prowadzący terapię przeciwretrowirusową u kobiet w wieku reprodukcyjnym powinien dysponować precyzyjnymi informacjami dotyczącymi wpływu atazanawiru na zdolności reprodukcyjne pacjentek, bezpieczeństwo stosowania w ciąży oraz zalecenia dotyczące karmienia piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane, które należy przekazać pacjentce planującej ciążę, będącej w ciąży lub karmiącej piersią przy leczeniu produktem Atazanavir Zentiva.¹

Stosowanie produktu Atazanavir Zentiva w okresie ciąży

Dane kliniczne dotyczące stosowania atazanawiru w okresie ciąży są ograniczone, obejmują od 300 do 1000 przypadków kobiet w ciąży. Na podstawie dostępnych danych ustalono, że atazanawir nie wywołuje wad rozwojowych u płodu. Również przeprowadzone badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu atazanawiru na reprodukcję.²

Stosowanie atazanawiru w skojarzeniu z rytonawirem można rozważyć w czasie ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu i noworodka. Decyzję o zastosowaniu terapii należy podejmować po dokładnej analizie indywidualnej sytuacji pacjentki.³

Doświadczenia kliniczne ze stosowaniem atazanawiru u kobiet w ciąży

W badaniu klinicznym AI424-182 oceniano skuteczność i bezpieczeństwo stosowania atazanawiru z rytonawirem w dwóch dawkach (300 mg z 100 mg lub 400 mg z 100 mg) w skojarzeniu z zydowudyną i lamiwudyną u 41 kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Obserwowano częste występowanie hiperbilirubinemii stopnia 3. lub 4. u kobiet otrzymujących lek:⁴

W badaniu nie stwierdzono przypadków kwasicy mleczanowej. Monitorowano również 40 niemowląt urodzonych przez kobiety uczestniczące w badaniu. Wszystkie dzieci otrzymywały profilaktyczne leczenie przeciwretrowirusowe (które nie zawierało atazanawiru) i miały ujemny wynik badania HIV-1 DNA po porodzie i/lub w ciągu pierwszych 6 miesięcy życia.⁵

U noworodków urodzonych przez matki leczone atazanawirem z rytonawirem również obserwowano hiperbilirubinemię:⁶

• 15% niemowląt (3 z 20) urodzonych przez matki przyjmujące atazanawir z rytonawirem w dawce 300 mg z 100 mg miało hiperbilirubinemię stopnia 3. lub 4.
• 20% niemowląt (4 z 20) urodzonych przez matki przyjmujące atazanawir z rytonawirem w dawce 400 mg z 100 mg miało hiperbilirubinemię stopnia 3. lub 4.

Nie stwierdzono objawów patologicznej żółtaczki u niemowląt, natomiast u 6 z 40 dzieci uczestniczących w badaniu zastosowano fototerapię trwającą maksymalnie 4 dni. Istotne jest, że u żadnego z noworodków nie stwierdzono żółtaczki jąder podkorowych mózgu.⁷

Zalecenia dla kobiet w ciąży otrzymujących Atazanavir Zentiva

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że:

• Szczegółowe informacje dotyczące odpowiedniego dawkowania atazanawiru w ciąży znajdują się w punkcie 4.2 Charakterystyki Produktu Leczniczego
• Dane farmakokinetyczne, które mogą wpływać na dobór dawki, są opisane w punkcie 5.2 ChPL
• Nie przeprowadzono wystarczających badań określających, czy atazanawir z rytonawirem podawany matce w okresie ciąży może nasilać fizjologiczną hiperbilirubinemię u noworodka i niemowlęcia, prowadząc potencjalnie do żółtaczki jąder podstawy mózgu (kernicterus)
• W okresie poprzedzającym poród należy rozważyć dodatkową obserwację zarówno matki, jak i dziecka pod kątem hiperbilirubinemii

⁸

Karmienie piersią a stosowanie produktu Atazanavir Zentiva

Wykazano, że atazanawir przenika do mleka kobiecego. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania w zakażeniu HIV, kobiety zakażone tym wirusem nie powinny karmić piersią, aby uniknąć przeniesienia zakażenia na dziecko. Lekarz powinien jednoznacznie przekazać to zalecenie pacjentce przyjmującej Atazanavir Zentiva, niezależnie od skuteczności stosowanej terapii przeciwretrowirusowej.⁹

Wpływ Atazanavir Zentiva na płodność

W nieklinicznych badaniach na szczurach oceniających płodność i wczesny rozwój zarodkowy zaobserwowano, że atazanawir wpływał na cykl rujowy samic. Co istotne, nie stwierdzono jednak wpływu na zdolność zwierząt do kojarzenia się ani na płodność. Dane te sugerują niewielki wpływ leku na płodność, jednak dokładne przełożenie wyników na ludzi wymaga dalszych badań.¹⁰

Lekarz prowadzący terapię u kobiet w wieku rozrodczym powinien szczegółowo omówić wszystkie powyższe aspekty, aby pacjentka mogła podjąć świadomą decyzję dotyczącą kontynuacji lub modyfikacji leczenia w kontekście planowania ciąży, w trakcie ciąży lub podczas karmienia piersią.