Właściwości farmakodynamiczne leku Alendronat Bluefish

Alendronat Bluefish należy do grupy farmakoterapeutycznej bisfosfonianów, leków wywierających wpływ na strukturę i mineralizację kości (kod ATC: M05BA04). Substancją czynną preparatu jest trójwodny sodu alendronian, który wywiera silne działanie hamujące na osteoklastyczną resorpcję kości, bez bezpośredniego wpływu na proces tworzenia tkanki kostnej.¹

Mechanizm działania

Badania niekliniczne wykazały, że alendronian wykazuje selektywne wiązanie w miejscach aktywnej resorpcji kostnej. Poprzez hamowanie aktywności osteoklastów, przy jednoczesnym braku wpływu na ich wytwarzanie lub wiązanie, lek przyczynia się do zwiększenia masy kostnej. Istotnym aspektem działania leku jest fakt, że kość wytworzona w trakcie leczenia alendronianem zachowuje prawidłową jakość.²

Skuteczność kliniczna

Równoważność dawkowania tygodniowego i codziennego

Równoważność terapeutyczna schematu dawkowania alendronianu 70 mg raz na tydzień ze schematem dawkowania 10 mg na dobę została potwierdzona w rocznym badaniu wieloośrodkowym z udziałem kobiet z osteoporozą pomenopauzalną. Badanie objęło 889 pacjentek (519 w grupie otrzymującej 70 mg raz na tydzień i 370 w grupie otrzymującej 10 mg na dobę). Po roku leczenia zaobserwowano porównywalne zwiększenie gęstości mineralnej kości (BMD) w obu schematach dawkowania:³

Podobne efekty były widoczne również w innych obszarach szkieletu, co potwierdza równoważność terapeutyczną obu schematów dawkowania.⁴

Badania długoterminowe skuteczności

Wpływ alendronianu na masę kostną i częstość występowania złamań u kobiet po menopauzie został kompleksowo oceniony w dwóch typach badań klinicznych:⁵

• Wstępne badania skuteczności (n=994)
• Badanie FIT (Fracture Intervention Trial) (n=6459)

Wstępne badania skuteczności

We wstępnych badaniach skuteczności po 3 latach terapii alendronianem w dawce 10 mg/dobę stwierdzono znaczące zwiększenie gęstości mineralnej kości w porównaniu z placebo. Odsetek ten wynosił odpowiednio 8,8% dla kręgów, 5,9% dla szyjki kości udowej i 7,8% dla krętarza. Zaobserwowano również istotne zwiększenie wartości BMD dla całego kośćca. Ważnym wskaźnikiem skuteczności klinicznej było również zmniejszenie o 48% odsetka pacjentek, u których wystąpiło jedno lub więcej złamań trzonów kręgów (3,2% w grupie leczonej alendronianem wobec 6,2% w grupie placebo).⁶

W badaniach będących kontynuacją powyższych projektów obserwowano dalsze zwiększenie wartości BMD dla kręgosłupa i krętarza, przy jednoczesnym utrzymaniu wartości BMD dla szyjki kości udowej i całego kośćca.⁷

Badanie FIT

Badanie FIT składało się z dwóch randomizowanych, kontrolowanych placebo badań klinicznych z codziennym stosowaniem alendronianu (5 mg na dobę przez pierwsze 2 lata, a następnie 10 mg na dobę przez kolejne 2-3 lata):⁸

FIT 1

Trzyletnie badanie obejmujące 2027 pacjentek z co najmniej jednym wcześniejszym złamaniem kompresyjnym kręgów w momencie rekrutacji. W tym badaniu alendronian podawany codziennie spowodował redukcję częstości występowania ≥1 nowych złamań kręgów o 47% (7,9% w grupie leczonej alendronianem wobec 15,0% w grupie placebo). Dodatkowo zaobserwowano statystycznie istotny spadek występowania złamań szyjki kości udowej o 51% (1,1% w porównaniu do 2,2% w grupie placebo).⁹

FIT 2

Czteroletnie badanie obejmujące 4432 pacjentki z niską masą kostną, ale bez wcześniejszych złamań kręgów w momencie włączenia do badania. W analizie podgrupy kobiet z osteoporozą (37% całkowitej populacji badanej, spełniających kryteria diagnostyczne osteoporozy) wykazano statystycznie istotną redukcję częstości występowania:¹⁰

• Złamań szyjki kości udowej – o 56% (1,0% w grupie leczonej alendronianem wobec 2,2% w grupie placebo)
• Złamań kręgów (≥1) – o 50% (2,9% w grupie leczonej alendronianem wobec 5,8% w grupie placebo)

Definicja osteoporozy w badaniach klinicznych

W badaniach klinicznych osteoporozę definiowano jako wskaźnik gęstości mineralnej kości (BMD) kręgosłupa lub szyjki kości udowej mniejszy o 2,5 odchylenia standardowego od średniej dla zdrowej populacji młodych osób lub jako przebyte wcześniej złamania po niewielkim urazie, niezależnie od wartości BMD.¹¹

Wpływ na parametry biochemiczne

W ramach badań klinicznych zaobserwowano bezobjawowe, łagodne i przemijające zmniejszenie stężenia wapnia i fosforanów w surowicy u pacjentów przyjmujących alendronian w dawce 10 mg/dobę. Efekt ten dotyczył odpowiednio około 18% i 10% pacjentów leczonych alendronianem w porównaniu do 12% i 3% w grupie placebo. Częstość występowania klinicznie istotnego spadku stężenia wapnia w surowicy (<2,0 mmol/l) oraz stężenia fosforanów (<0,65 mmol/l) była jednak porównywalna w obu grupach terapeutycznych.¹²

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Przeprowadzono badania kliniczne dotyczące stosowania alendronianu u niewielkiej liczby pacjentów poniżej 18 roku życia z samoistną łamliwością kości (łac. osteogenesis imperfecta). Dostępne dane z tych badań są jednak niewystarczające, aby potwierdzić zasadność stosowania leku u dzieci i młodzieży z tym schorzeniem.¹³