pobudzenie u osoby w podeszłym wieku
Wskazanie

Pobudzenie u osoby w podeszłym wieku to stan charakteryzujący się wzmożoną aktywnością psychoruchową, niepokojem, drażliwością oraz niekiedy agresywnością. Występuje często w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych, takich jak otępienie typu Alzheimera, otępienie z ciałami Lewy’ego czy otępienie naczyniowe. Pobudzenie może być również objawem majaczenia (delirium), zaburzeń psychotycznych, depresji czy też reakcją na stres lub zmiany środowiskowe.

W leczeniu pobudzenia u osób starszych stosuje się podejście niefarmakologiczne i farmakologiczne. W pierwszej kolejności zaleca się metody niefarmakologiczne, takie jak terapia poznawczo-behawioralna, terapia zajęciowa czy modyfikacja środowiska. Gdy te metody okazują się niewystarczające, wprowadza się leczenie farmakologiczne. W Polsce stosuje się neuroleptyki (risperidon – Rispolept, Risset; kwetiapina – Ketrel, Bonogren; olanzapina – Zolafren, Olzapin, Zyprexa), benzodiazepiny (lorazepam – Lorafen; oksazepam – Oxazepam), oraz leki normotymiczne (walproinian – Depakine Chrono, Convulex; karbamazepina – Tegretol, Amizepin).

Największe trudności w leczeniu pobudzenia u osób starszych wynikają z podwyższonego ryzyka działań niepożądanych leków. Neuroleptyki mogą powodować objawy pozapiramidowe, senność, zwiększają ryzyko upadków oraz incydentów sercowo-naczyniowych, a nawet zgonu. Benzodiazepiny z kolei mogą prowadzić do uzależnienia, nasilenia zaburzeń poznawczych oraz zwiększać ryzyko upadków. Dodatkowo, osoby starsze często przyjmują wiele leków jednocześnie (polipragmazja), co zwiększa ryzyko interakcji lekowych i działań niepożądanych.

W ostatnich latach zwraca się coraz większą uwagę na stosowanie leków o bardziej korzystnym profilu bezpieczeństwa u osób starszych, takich jak trazodon (Trittico) czy inhibitory cholinesterazy (donepezyl – Aricept, Cogiton; rywastygmina – Exelon, Nimvastid). Ważne jest także, aby dawkowanie leków rozpoczynać od mniejszych dawek niż u młodszych pacjentów, stopniowo je zwiększając do uzyskania efektu terapeutycznego, zgodnie z zasadą „start low, go slow”.