ból w chorobie zwyrodnieniowej stawów
Wskazanie

Ból w chorobie zwyrodnieniowej stawów (ChZS) to wiodący objaw tej przewlekłej, postępującej choroby, która charakteryzuje się degeneracją chrząstki stawowej i zmianami w kościach podchrzęstnych. Dotyczy najczęściej stawów kolanowych, biodrowych, rąk oraz kręgosłupa. Ból typowo nasila się podczas aktywności fizycznej i zmniejsza w spoczynku, choć w zaawansowanych stadiach może występować również w nocy, istotnie obniżając jakość życia pacjentów.

Leczenie bólu w ChZS ma charakter wielokierunkowy i obejmuje zarówno metody niefarmakologiczne (fizjoterapia, redukcja masy ciała, ćwiczenia wzmacniające), jak i farmakoterapię. W pierwszej linii leczenia przeciwbólowego stosuje się paracetamol (np. Panadol, Apap) oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen (Nurofen, Ibuprom), diklofenak (Diclac, Dicloberl), meloksykam (Movalis, Meloxistad) czy naproksen (Anapran, Naproxen). W przypadku NLPZ warto rozważyć preparaty miejscowe (Diclac żel, Voltaren), które zmniejszają ryzyko działań niepożądanych.

W trudniejszych przypadkach można zastosować słabe opioidy, takie jak tramadol (Poltram, Tramal) lub preparaty złożone zawierające paracetamol z kodeiną (Solpadeine) lub tramadolem (Poltram Combo). Dostawowe iniekcje glikokortykosteroidów (Diprophos, Depo-Medrol) mogą przynieść krótkotrwałą ulgę w zaostrzeniach, a preparaty kwasu hialuronowego (Synvisc, Hyalgan) mogą poprawić funkcję stawu i zmniejszyć ból. Coraz częściej stosuje się też miejscowe iniekcje osocza bogatopłytkowego (PRP).

Największe trudności w leczeniu bólu w ChZS wynikają z jego przewlekłego i postępującego charakteru. Wyzwaniem jest osiągnięcie długotrwałej kontroli bólu przy jednoczesnym zminimalizowaniu działań niepożądanych związanych z przewlekłym stosowaniem leków przeciwbólowych. NLPZ mogą powodować powikłania żołądkowo-jelitowe, sercowo-naczyniowe i nerkowe, szczególnie u osób starszych, które najczęściej cierpią na ChZS. Opioidy niosą ryzyko uzależnienia i innych działań niepożądanych. Istotnym problemem jest również fakt, że farmakoterapia łagodzi objawy, ale nie zatrzymuje postępu choroby, co w zaawansowanych przypadkach może prowadzić do konieczności leczenia operacyjnego (endoprotezoplastyki).