Przedawkowanie
Wodorotlenek magnezu

Wodorotlenek magnezu, składnik preparatów zobojętniających kwas żołądkowy takich jak Maalox, w przypadku ostrego przedawkowania wywołuje objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunkę, ból brzucha oraz wymioty, będące efektem drażniącego działania substancji na błonę śluzową. Paradoksalnie, wysokie dawki mogą także prowadzić do zaparć, a u pacjentów z grup ryzyka – do niedrożności jelit, co stanowi poważne powikłanie wymagające pilnej interwencji. Długotrwałe stosowanie nadmiernych dawek, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek, może skutkować hipermagnezemią, definiowaną jako stężenie magnezu we krwi >2,5 mmol/l, objawiającą się osłabieniem mięśniowym, zaburzeniami rytmu serca, niedociśnieniem oraz zaburzeniami świadomości.

Przedawkowanie wodorotlenku magnezu

Wodorotlenek magnezu jest substancją czynną wchodzącą w skład preparatów zobojętniających kwas żołądkowy, w tym produktu leczniczego Maalox. Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. W niniejszym artykule szczegółowo omówiono zagrożenia związane z przedawkowaniem wodorotlenku magnezu oraz objawy kliniczne, które mogą wystąpić u pacjentów.1

Ostre przedawkowanie

Ostre przedawkowanie wodorotlenku magnezu, zwłaszcza gdy występuje w połączeniu z wodorotlenkiem glinu (jak w przypadku preparatu Maalox), charakteryzuje się wystąpieniem objawów ze strony przewodu pokarmowego. Pacjenci mogą doświadczać biegunki, bólu brzucha oraz wymiotów, które są bezpośrednim skutkiem drażniącego działania nadmiernych ilości substancji na błonę śluzową przewodu pokarmowego.2

Ryzyko zaparcia i niedrożności jelit

Paradoksalnie, mimo że jednym z objawów przedawkowania wodorotlenku magnezu może być biegunka, wysokie dawki preparatów zawierających tę substancję (np. Maalox) mogą również wywołać lub zaostrzyć zaparcia. U pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka może dojść nawet do niedrożności jelit. Jest to szczególnie niebezpieczne powikłanie, które wymaga pilnej interwencji medycznej.3

Powikłania długotrwałego przedawkowania

Szczególnie niebezpieczne jest długotrwałe stosowanie nadmiernych dawek wodorotlenku magnezu, zwłaszcza u osób z zaburzeniami funkcji nerek. W takich przypadkach może dojść do zachwiania równowagi elektrolitowej oraz rozwoju hipermagnezemii – stanu charakteryzującego się zbyt wysokim stężeniem magnezu we krwi.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie ostrego przedawkowania wodorotlenku magnezu obejmuje przede wszystkim odpowiednie nawodnienie pacjenta oraz zastosowanie wymuszonej diurezy w celu przyspieszenia eliminacji substancji z organizmu. Zarówno magnez, jak i glin (w przypadku preparatów złożonych) są wydalane drogą nerkową, co uzasadnia takie postępowanie terapeutyczne.5

W szczególnych przypadkach, gdy mamy do czynienia z pacjentem z niewydolnością nerek, konieczne może być zastosowanie bardziej zaawansowanych metod eliminacji toksyn z organizmu, takich jak hemodializa lub dializa otrzewnowa.6

Objawy przedawkowania wodorotlenku magnezu

Objaw Opis Uwagi
Biegunka Częste, wodniste stolce będące skutkiem drażniącego działania nadmiaru wodorotlenku magnezu na przewód pokarmowy Jeden z najwcześniejszych objawów ostrego przedawkowania
Ból brzucha Dyskomfort i dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej Często towarzyszy biegunce i wymiotom
Wymioty Gwałtowne opróżnianie zawartości żołądka przez usta Mechanizm obronny organizmu w odpowiedzi na przedawkowanie
Zaparcia Trudności w oddawaniu stolca, stolce twarde i oddawane rzadziej niż zwykle Paradoksalnie może wystąpić przy wysokich dawkach, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka
Niedrożność jelit Blokada przejścia treści pokarmowej przez jelita Poważne powikłanie, wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia równowagi elektrolitowej Nieprawidłowe stężenia elektrolitów w surowicy krwi Występuje głównie przy długotrwałym nadużywaniu, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek
Hipermagnezemia Zbyt wysokie stężenie magnezu we krwi (>2,5 mmol/l) Objawia się osłabieniem mięśniowym, zaburzeniami rytmu serca, niedociśnieniem, zaburzeniami świadomości

7

Szczególne grupy ryzyka

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z niewydolnością nerek, u których ryzyko wystąpienia powikłań związanych z przedawkowaniem wodorotlenku magnezu jest znacznie wyższe. W tej grupie pacjentów dochodzi do zaburzeń wydalania magnezu, co może prowadzić do kumulacji tej substancji w organizmie i wystąpienia objawów hipermagnezemii nawet przy stosowaniu standardowych dawek preparatów zawierających wodorotlenek magnezu.8

Inną grupą ryzyka są pacjenci z zaburzeniami perystaltyki jelit, u których stosowanie wysokich dawek preparatów zawierających wodorotlenek magnezu może doprowadzić do zaostrzenia zaparć, a nawet niedrożności jelit.9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl