Dawkowanie i sposób podawania
Urapidyl

Urapidyl jest lekiem stosowanym w stanach nagłych nadciśnienia tętniczego, takich jak przełom nadciśnieniowy, ciężkie postacie nadciśnienia oraz nadciśnienie oporne. Preparat dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań i infuzji dożylnych w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg. Podawanie odbywa się dożylnie, zarówno jako pojedyncze lub wielokrotne wstrzyknięcia, jak i infuzje kroplowe lub ciągłe z użyciem pompy infuzyjnej. W terapii stanów nagłych zaleca się początkową dawkę wstrzyknięcia dożylnego 10-50 mg podawaną powoli, z monitorowaniem ciśnienia tętniczego, przy czym efekt hipotensyjny pojawia się zwykle w ciągu 5 minut. W przypadku konieczności kontrolowanego obniżania ciśnienia, stosuje się schemat dawkowania rozpoczynający się od 25 mg wstrzyknięcia dożylnego, z oceną efektu po 2 minutach i ewentualnym powtórzeniem dawki lub zwiększeniem do 50 mg, a następnie przejściem na infuzję podtrzymującą.

Dawkowanie urapidylu – informacje ogólne

Urapidyl to substancja czynna stosowana w leczeniu stanów nagłych w przebiegu nadciśnienia tętniczego, takich jak przełom nadciśnieniowy, ciężkie i bardzo ciężkie postacie nadciśnienia tętniczego oraz nadciśnienie oporne na leczenie farmakologiczne. Dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań/do infuzji w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg. Podczas stosowania urapidylu należy zachować szczególną ostrożność i dokładnie monitorować parametry życiowe pacjenta, zwłaszcza ciśnienie tętnicze.1 2

Drogi podania urapidylu

Urapidyl może być podawany pacjentom drogą dożylną w dwóch formach:3

  • Wstrzyknięcie dożylne (pojedyncze lub wielokrotne)
  • Infuzja dożylna (kroplowa lub ciągła przy użyciu pompy infuzyjnej)

4

Przy podawaniu dożylnym produktów zawierających urapidyl (Ebrantil 25, Tachyben, Urapidil KALCEKS), pacjent musi znajdować się w pozycji leżącej. Ważne jest systematyczne monitorowanie ciśnienia tętniczego podczas terapii.5 6

Dawkowanie we wstrzyknięciu dożylnym

W leczeniu stanów nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego stosuje się początkowo wstrzyknięcie dożylne urapidylu w dawce od 10 do 50 mg, które należy podawać powoli, z jednoczesnym monitorowaniem ciśnienia krwi. Obniżenie ciśnienia tętniczego zwykle następuje w ciągu 5 minut od podania. W zależności od indywidualnej reakcji pacjenta, wstrzyknięcie urapidylu można powtórzyć.7 8

Schemat dawkowania w przypadku kontrolowanego obniżania ciśnienia

W przypadku konieczności kontrolowanego obniżania ciśnienia tętniczego (np. w trakcie lub po zabiegu operacyjnym), zaleca się stosowanie następującego schematu dawkowania:9 10

  1. Wstrzyknięcie dożylne 25 mg urapidylu (= 5 ml roztworu)
  2. Monitorowanie efektu po 2 minutach:
    • Jeśli nastąpiło obniżenie ciśnienia: utrzymywanie ciśnienia na zamierzonym poziomie poprzez ciągłą infuzję urapidylu
    • Jeśli brak obniżenia ciśnienia: powtórne wstrzyknięcie dożylne 25 mg urapidylu
  3. Monitorowanie efektu po kolejnych 2 minutach:
    • Jeśli nastąpiło obniżenie ciśnienia: utrzymywanie ciśnienia poprzez infuzję
    • Jeśli brak obniżenia ciśnienia: powolne wstrzyknięcie dożylne 50 mg urapidylu (= 10 ml roztworu)

11 12

Dawkowanie w infuzji dożylnej

Infuzję dożylną urapidylu stosuje się najczęściej w celu utrzymania poziomu ciśnienia tętniczego uzyskanego po wstrzyknięciu. W tym celu należy przygotować roztwór do infuzji według określonych wytycznych.13 14

Przygotowanie roztworu do infuzji

W zależności od wybranej metody infuzji, przygotowanie roztworu do infuzji dożylnej wygląda następująco:15

  • Infuzja kroplowa: do 500 ml roztworu do infuzji (np. 0,9% roztworu chlorku sodu, 5% lub 10% roztworu glukozy) należy dodać 250 mg urapidylu (np. 10 ampułek po 25 mg).
  • Infuzja przy użyciu pompy infuzyjnej: 100 mg urapidylu (np. 4 ampułki po 25 mg) należy rozcieńczyć w strzykawce pompy infuzyjnej jednym z wyżej wymienionych roztworów infuzyjnych do objętości 50 ml.

16 17

Ważne zastrzeżenie: Maksymalne stężenie urapidylu w roztworze do infuzji nie może być większe niż 4 mg/ml.18 19

Szybkość infuzji i dawka podtrzymująca

Szybkość infuzji urapidylu zależy od indywidualnej reakcji pacjenta na produkt oraz pożądanego efektu hipotensyjnego:20 21

  • Zalecana początkowa maksymalna szybkość podawania: 2 mg/min
  • Dawka podtrzymująca: średnio 9 mg/godz. (dotyczy to 250 mg urapidylu dodanego do 500 ml roztworu infuzyjnego, co odpowiada 1 mg = 44 krople = 2,2 ml)

22 23

W przypadku stosowania pompy infuzyjnej przy kontrolowanym obniżaniu ciśnienia, zaleca się początkowo podawać do 6 mg urapidylu w ciągu 1-2 minut, a następnie zmniejszyć dawkę.24 25

Szczegółowa tabela dawkowania urapidylu

Sposób podania Wskazanie Dawkowanie początkowe Dawkowanie podtrzymujące Uwagi
Wstrzyknięcie dożylne Stany nagłe w przebiegu nadciśnienia tętniczego 10-50 mg powoli dożylnie W razie potrzeby powtórzyć wstrzyknięcie po ocenie efektu Efekt hipotensyjny zwykle występuje w ciągu 5 minut po podaniu
Infuzja kroplowa Utrzymanie poziomu ciśnienia po wstrzyknięciu 250 mg urapidylu w 500 ml roztworu do infuzji Średnio 9 mg/godz. (1 mg = 44 krople = 2,2 ml) Maksymalne stężenie w roztworze: 4 mg/ml
Infuzja z użyciem pompy infuzyjnej Utrzymanie poziomu ciśnienia po wstrzyknięciu 100 mg urapidylu w 50 ml roztworu Początkowo do 6 mg w ciągu 1-2 minut, następnie redukcja dawki Maksymalna początkowa szybkość infuzji: 2 mg/min
Wstrzyknięcie + infuzja Kontrolowane obniżanie ciśnienia tętniczego (np. w trakcie/po operacji) 25 mg urapidylu, po 2 min. ocena efektu W przypadku braku efektu: kolejne 25 mg, następnie 50 mg Po uzyskaniu efektu: przejście na infuzję podtrzymującą

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dawkowanie urapidylu wymaga szczególnej ostrożności i odpowiedniego dostosowania w przypadku następujących grup pacjentów:26

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki urapidylu ze względu na potencjalne zaburzenia metabolizmu leku.27 28

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne może być zmniejszenie dawki urapidylu, ze względu na potencjalne zaburzenia eliminacji leku.29 30

Pacjenci w podeszłym wieku

Ze względu na zmienioną wrażliwość osób w podeszłym wieku na leki hipotensyjne, urapidyl należy stosować ze szczególną ostrożnością i początkowo w mniejszych dawkach.31 32

Dzieci i młodzież

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania urapidylu podawanego dożylnie u dzieci i młodzieży w wieku od 0 do 18 lat nie zostały ustalone. Z tego powodu brak jest zaleceń dotyczących dawkowania dla tej grupy pacjentów.33 34

Dodatkowe informacje dotyczące dawkowania

W trakcie stosowania urapidylu należy pamiętać o następujących istotnych informacjach:35

  • Możliwe jest stosowanie zarówno pojedynczych, jak i powtarzanych wstrzyknięć oraz infuzji dożylnych.
  • Wstrzyknięcia mogą być łączone następnie z infuzją.
  • Możliwe jest jednoczesne zastosowanie doustnego leku hipotensyjnego w trakcie pozajelitowego stosowania urapidylu.

36 37

Ograniczenia czasowe stosowania

Ze względów bezpieczeństwa toksykologicznego, urapidyl można podawać pozajelitowo maksymalnie przez 7 dni. Nie należy przedłużać tego okresu. W przypadku ponownego zwiększenia ciśnienia tętniczego leczenie pozajelitowe można powtórzyć.38 39

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl