Dawkowanie i sposób podawania
Oksymetazolina

Dawkowanie i sposób podawania substancji oksymetazolina

Oksymetazolina jest powszechnie stosowaną substancją czynną o działaniu obkurczającym naczynia krwionośne błony śluzowej nosa. Dostępna jest w różnych postaciach farmaceutycznych, stężeniach i dawkach, co determinuje jej zastosowanie u pacjentów w różnych grupach wiekowych. Prawidłowe dawkowanie jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii i osiągnięcia właściwego efektu leczniczego.^{1 2}

Dawkowanie według grup wiekowych

Dawkowanie oksymetazoliny różni się zależnie od wieku pacjenta oraz postaci farmaceutycznej i stężenia preparatu. Poniżej przedstawiono szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania dla poszczególnych grup wiekowych:^{3 4}

Niemowlęta

U niemowląt powyżej 3. miesiąca życia do ukończenia 1. roku życia stosuje się oksymetazolinę w stężeniu 0,1 mg/ml (0,01%). Zalecane dawkowanie to 1 do 2 kropli do każdego otworu nosowego 2 do 3 razy na dobę. Należy zwrócić uwagę, że butelka z kroplomierzem musi być podczas zakraplania trzymana denkiem do góry, a podawanie preparatu jest możliwe tylko wtedy, gdy głowa dziecka jest odchylona do tyłu.⁵

Istotne jest, że oksymetazolina jest przeciwwskazana do stosowania u niemowląt w pierwszym roku życia w przypadku wielu preparatów, zwłaszcza tych o wyższych stężeniach.^{6 7}

Dzieci w wieku 1-6 lat

U dzieci powyżej 1. roku życia do 6 lat stosuje się oksymetazolinę w stężeniu 0,25 mg/ml (0,025%). Zalecane dawkowanie to 1 dawka aerozolu do każdego otworu nosowego 2 do 3 razy na dobę.^{8 9}

W przypadku preparatu Oxalin Baby w postaci żelu o stężeniu 0,25 mg/g, również zaleca się 1 dawkę do każdego otworu nosowego 2 do 3 razy na dobę u dzieci w wieku 1-6 lat.¹⁰

W przypadku preparatu Nosox Junior o stężeniu 0,025% (0,25 mg/ml) zalecane jest podawanie 1 dawki aerozolu do każdego otworu nosowego 2 do 3 razy na dobę.¹¹

Dzieci w wieku 6-10 lat

U dzieci w wieku od 6 do 10 lat stosuje się oksymetazolinę w stężeniu 0,5 mg/ml (0,05%) z modyfikacją dawkowania. Zalecane jest podawanie 1 dawki aerozolu do każdego otworu nosowego 2 do 3 razy na dobę.^{12 13}

W przypadku produktu Afrin zaleca się 1 rozpylenie do każdego otworu nosowego, z możliwością powtórzenia dawki nie wcześniej niż po upływie 12 godzin.¹⁴

Dla produktów Afrin ND, Afrin ND Glicerol i Afrin ND Mentol, w grupie wiekowej 6-10 lat, zaleca się podawanie 1 dawki aerozolu do każdego otworu nosowego co 12 godzin.^{15 16 17}

Dla produktu Nasivin Sinex Aloes i Eukaliptus, w grupie wiekowej od 6 do 10 lat, zaleca się 1 dawkę aerozolu do każdego otworu nosowego maksymalnie 2-3 razy na dobę.¹⁸

Dzieci powyżej 10 lat i dorośli

U dzieci powyżej 10 lat i dorosłych stosuje się oksymetazolinę w stężeniu 0,5 mg/ml (0,05%). Zalecane dawkowanie to 1-2 dawki aerozolu do każdego otworu nosowego 2 do 3 razy na dobę.^{19 20}

W przypadku produktu Afrin, u dorosłych i dzieci powyżej 10 lat zaleca się 2 rozpylenia do każdego otworu nosowego, z możliwością powtórzenia dawki nie wcześniej niż po upływie 12 godzin.²¹

Dla produktów Afrin ND, Afrin ND Glicerol i Afrin ND Mentol, u dorosłych zaleca się 1-2 dawki aerozolu do każdego otworu nosowego co 12 godzin.^{22 23 24} Podobne dawkowanie dotyczy także dzieci powyżej 10 lat.^{10 lat: 1-2 dawki aerozolu do każdego otworu nosowego, co 12 godzin.”>25 10 lat: 1-2 dawki aerozolu do każdego otworu nosowego, co 12 godzin.”>26 10 lat: 1-2 dawki aerozolu do każdego otworu nosowego, co 12 godzin.”>27}

W przypadku preparatu Oxyrin Apteo Med, dla dorosłych i dzieci powyżej 12 lat, zaleca się jedną dawkę aerozolu do każdego otworu nosowego co 12 godzin.²⁸

W przypadku kropli do nosa Sinuzolin o stężeniu 0,5 mg/ml, zalecana dawka dla dorosłych i dzieci powyżej 6 lat to 1-2 krople do każdego otworu nosowego 2 do 3 razy na dobę.²⁹

Czas trwania terapii

Oksymetazolina nie powinna być stosowana dłużej niż przez krótki okres czasu ze względu na ryzyko wystąpienia działania niepożądanego w postaci polekowego zapalenia błony śluzowej nosa (rhinitis medicamentosa). Zalecane czasy terapii różnią się nieznacznie pomiędzy preparatami:^{30 31}

• 3-5 dni, maksymalnie 7 dni (Acatar Control, Oxalin Baby)^{32 33}
• 5-7 dni (Acatar Care, Acatar Care Kids, Nasivin Baby, Nasivin Classic, Nasivin Kids, Nosox Classic, Nosox Junior)^{34 35 36 37 38 39 40}
• Maksymalnie 7 dni (Afrin ND, Afrin ND Glicerol, Afrin ND Mentol, Nasivin Sinex Aloes i Eukaliptus)^{41 42 43 44}
• Maksymalnie 3 dni (Afrin, Nosox)^{45 46}
• Nie dłużej niż 1 tydzień (Oxyrin Apteo Med)⁴⁷

Po okresie stosowania produktu, ponowne leczenie można rozpocząć po kilkudniowej przerwie.^{48 49 50}

Sposób podawania

Oksymetazolina jest przeznaczona wyłącznie do podawania donosowego. Sposób podawania różni się nieco w zależności od postaci farmaceutycznej:^{51 52}

Aerozole do nosa

Podawanie aerozolu do nosa wymaga odpowiedniej techniki:^{53 54}

1. Przed pierwszym użyciem należy przygotować dozownik poprzez kilkukrotne naciskanie pompki, aż do pojawienia się pierwszego pełnego rozpylenia.^{55 56}
2. W przypadku niektórych preparatów, jeśli przerwa w stosowaniu była dłuższa niż 4 dni, należy kilkukrotnie nacisnąć pompkę przed kolejnym użyciem w celu uwolnienia pełnej dozy.^{57 58}
3. Trzymając głowę w pozycji pionowej (nie odchylając jej do tyłu) umieścić koniec aplikatora w otworze nosowym, nie blokując przy tym całkowicie jego światła.⁵⁹
4. Następnie szybko i energicznie nacisnąć dozownik, wykonując jednocześnie lekki wdech przez nos.^{60 61}
5. Po zastosowaniu należy oczyścić dozownik.^{62 63}

W przypadku produktu Afrin, w trakcie podawania butelka powinna być utrzymywana w położeniu pionowym, dozownikiem skierowanym w górę. W celu uzyskania aerozolu substancji leczniczej, należy energicznie i silnie ścisnąć buteleczkę po umieszczeniu dozownika w otworze nosowym.⁶⁴

Krople do nosa

W przypadku stosowania kropli do nosa, podczas aplikacji często wymagane jest odchylenie głowy do tyłu. Dotyczy to szczególnie stosowania u niemowląt, gdzie butelka z kroplomierzem musi być trzymana denkiem do góry.⁶⁵

Tabela dawkowania oksymetazoliny

Dodatkowe zalecenia dotyczące dawkowania

Poza podstawowymi informacjami o dawkowaniu, podczas wywiadu medycznego i konsultacji z pacjentem należy przekazać następujące istotne informacje:^{66 67}

• Nie należy przekraczać zalecanych dawek i częstości podawania.^{68 69}
• U dorosłych stosujących preparaty Afrin ND, Afrin ND Glicerol i Afrin ND Mentol nie należy stosować więcej niż 8 dawek aerozolu w ciągu 24 godzin, a u dzieci nie więcej niż 4 dawki.^{70 71 72}
• Ze względów higienicznych jedno opakowanie produktu nie powinno być używane przez więcej niż jedną osobę.^{73 74 75}
• Używanie dozownika przez więcej niż jedną osobę może przyczynić się do szerzenia zakażenia.⁷⁶
• W przypadku niektórych preparatów przed użyciem należy wstrząsnąć butelkę.^{77 78 79}

Przeciwwskazania dotyczące dawkowania

W kontekście dawkowania należy pamiętać o przeciwwskazaniach do stosowania oksymetazoliny w określonych grupach wiekowych:^{80 81}

• Preparaty o stężeniu 0,5 mg/ml (0,05%) nie powinny być stosowane u niemowląt i dzieci w wieku do 6 lat ze względu na zbyt wysokie stężenie substancji czynnej.^{82 83}
• Preparaty Nasivin Kids i Acatar Care Kids nie powinny być stosowane u niemowląt w pierwszym roku życia.^{84 85}
• Preparat Oxyrin Apteo Med nie powinien być stosowany u dzieci w wieku poniżej 12 lat.⁸⁶
• Preparat Nasivin Sinex Aloes i Eukaliptus nie jest przeznaczony dla dzieci w wieku poniżej 6 lat.⁸⁷
• Preparat Nosox nie należy stosować u niemowląt i dzieci w wieku poniżej 6 lat.⁸⁸